Αν ήταν θεατρικό έργο, θα μπορούσε να φανταστεί κανείς με λίγη –δικαιολογημένη, πάντως– κακεντρέχεια, την παρακάτω σκηνή: Ο άρχων της πόλης των Αθηνών είναι καθισμένος στον θρόνο του, περιτριγυρισμένος από λίγα σκουπίδια. Ακούγονται φωνές, ο άρχων χτυπάει τη βασιλική ράβδο στο βάθρο και ρωτάει τον αυλικό, που σπεύδει να ανταποκριθεί στο κάλεσμα, ποιοι φωνάζουν και γιατί. «Είναι κάτι δασκάλες, κάτι μανάδες και κάτι λόγιες, που απαιτούν δημοτική βιβλιοθήκη, άρχοντά μου», τον ενημερώνει ο αυλικός. «Και γιατί δεν τρώνε βιβλία από παντεσπάνι», απαντά ενοχλημένος, παραφράζοντας την καημένη τη Μαρία Αντουανέτα, ο άρχων. Αμέσως, πάντως, καλεί ένα συμβούλιο και ορίζει το και το: Από αύριο, η Αθήνα μας θα αποκτήσει Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας. Χειροκροτήματα.
Κάτι τέτοιες εικόνες με κατέκλυσαν, όταν διάβασα στο φύλλο της 26ης Νοεμβρίου το ρεπορτάζ της Ελένης Σαμπάνη με τίτλο «Δύο Booker στην Αθήνα».
Κατά εμπεδωμένη καλή πρακτική στον πολιτισμένο κόσμο, η φιλαναγνωσία και κάθε πολιτική σχετικά με το βιβλίο έχει τις υποδομές, τα «μπετά», και τους ανθρώπους της. Τα «μπετά» ονομάζονται «βιβλιοθήκες»· περιλαμβάνουν ειδικευμένους επιστήμονες (βιβλιοθηκονόμους), έγχαρτα και ψηφιακά βιβλία και άλλο υλικό, χώρους που καλούνται «αναγνωστήρια», δικτύωση. Στις μητροπόλεις της Ευρώπης, μία από τις οποίες σεμνύνεται πως είναι η Αθήνα μας, υπάρχουν μια βιβλιοθήκη-μήτρα, δηλαδή μια κεντρική βιβλιοθήκη, και τοπικά παραρτήματα. Από τη Λισσαβώνα μέχρι το Βελιγράδι, οι βιβλιοθήκες αυτές έχουν αναλυτικές ιστοσελίδες και διευρυμένο ωράριο λειτουργίας, που περιλαμβάνει οπωσδήποτε τα Σάββατα, ενίοτε και τις Κυριακές. Εννοείται, φυσικά, ότι και κάθε σχολείο έχει τη βιβλιοθήκη του. Στην Αθήνα αυτό θα σήμαινε: μια σύγχρονη κεντρική βιβλιοθήκη, μια ιστοσελίδα που να «φυσάει» και επτά βιβλιοθήκες-παραρτήματα στις δημοτικές κοινότητες. Οι βιβλιοθήκες θα διέθεταν αναγνωστήρια· θα φιλοξενούσαν εκδηλώσεις, λέσχες ανάγνωσης· θα διέθεταν δυναμικά παιδικά – εφηβικά τμήματα. Τα σχολεία και οι γονείς θα ήταν τακτικοί «πελάτες». Στην πεζή πραγματικότητα: Η ιστοσελίδα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης είναι καλά κρυμμένη στον Οργανισμό Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΟΠΑΝΔΑ), που φιλοξενείται με τη σειρά του στην ιστοσελίδα του δήμου. Θα πρέπει ο επισκέπτης από τον δήμο να πάει στη λέξη «ΟΠΑΝΔΑ» και από εκεί στο «Χώροι και Εγκαταστάσεις»(!), για να βρεθεί στον πενιχρό ιστότοπο της Βιβλιοθήκης, που βρίσκεται στον Σταθμό Λαρίσης, λειτουργεί Δευτέρα,Τρίτη και Παρασκευή 9 π.μ.-5 μ.μ., Τετάρτη και Πέμπτη 11 π.μ. – 7 μ.μ., ενώ τα Σαββατοκύριακα είναι κλειστή. Υπάρχει τμήμα παιδικής βιβλιοθήκης με ελαφρώς διαφοροποιημένα ωράρια λειτουργίας, ανοιχτό το πρώτο Σάββατο κάθε μήνα. Υπάρχουν ως παράρτημα η «Ιωάννειος» βιβλιοθήκη στην Πανόρμου, ανοιχτή καθημερινά, πλην Σαββατοκύριακου 9 π.μ.-3 μ.μ., μια «παιδική-εφηβική» και μια «βρεφική» στο πάρκο ΚΑΠΑΨ, με αντίστοιχα ωράρια λειτουργίας, αλλά και την ύποπτη πληροφορία: «Επισκέψεις μόνο κατόπιν ραντεβού»(;). Εδώ οι νέοι λένε «δεν περιγράφω άλλο».
Η Βιβλιοθήκη της Αθήνας απευθύνεται σε ανθρώπους χωρίς εργασία, διατεθειμένους να φτάσουν στον Σταθμό Λαρίσης. Οι υπόλοιπες ομάδες πληθυσμού αποκλείονται. Το ψωμί το στερούμαστε – δεν το χρεώνω, εννοείται, αποκλειστικά στη σημερινή δημοτική αρχή. Θα φάμε όμως Booker-παντεσπάνι στην Τεχνόπολη.
