O Μιχαήλ Αγγελος έλεγε ότι η καλή ζωγραφική είναι εκείνη που σε κάνει να νομίζεις ότι βλέπεις καλή γλυπτική. Οπότε η καλή γλυπτική τι είναι με τη σειρά της; «Είναι η τέχνη της ευφυΐας», απαντούσε κάποιους αιώνες αργότερα ο Πικάσο. Φαίνεται ότι οι γυναίκες γλύπτριες διαισθάνθηκαν εξαρχής την πνοή της συναισθηματικής αλλά και πνευματικής διάστασης που πρέπει να εμφυσήσουν σε ένα γλυπτό. Η αντιπαράθεση της γυναικείας φύσης με ένα τόσο σκληρό υλικό όσο το μάρμαρο ή το μέταλλο, αλλά και εύπλαστο όσο ο πηλός, έχει πάντα εξαιρετικά ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Από την Καμίλ Κλοντέλ έως την Μπάρμπαρα Χέπγουορθ και από εκεί στη Λουίζ Μπουρζουά, δεν σταματάει να θαυμάζει κανείς πώς το γυναικείο μυαλό και το χέρι σμιλεύουν μορφές. Καλύτερα από όλους το γνωρίζει αυτό το Μουσείο Γουλανδρή στην Ανδρο. Αγαπάει τις γυναίκες γλύπτριες και το 2022 είχε κάνει μια μεγάλη αναδρομική στην Αλεξάνδρα Αθανασιάδου.

Φέτος –χρονιά κατά την οποία η σύγχρονη πτέρυγα θα είναι κλειστή για εργασίες συντήρησης– θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην παλιά πτέρυγα έργα της Ζερμέν Ρισιέ (1902-1959) σε μια έκθεση με τίτλο «Συνομιλίες». Θα ανοίξει τις πόρτες της για το κοινό στις 14 Ιουνίου και θα διαρκέσει έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής γλυπτικής του 20ού αιώνα, την οποία είχαν ανακαλύψει αρκετά νωρίς η Ελίζα και ο Βασίλης Γουλανδρής, αγοράζοντας μάλιστα έργα από διαφορετικές περιόδους της δουλειάς της. Με τη γυναικεία ευαισθησία της θεωρούσε ότι τα γλυπτά έχουν ψυχή και μπορούν να αλληλεπιδρούν με τον δημιουργό, τον θεατή και το περιβάλλον τους. Η αναδρομική ανασυνθέτει το σύνολο της καλλιτεχνικής διαδρομής της και πώς αντιλαμβανόταν τα γλυπτά της ως ζωντανές παρουσίες. Παρά τον πρώιμο θάνατό της σε ηλικία μόλις 57 ετών, είχε προλάβει να τιμηθεί με το βραβείο Blumenthal στα 34 της. Υπήρξε επίσης η μοναδική γλύπτρια που συμμετείχε στην ιστορική έκθεση «The New Decade», που διοργάνωσε το MoMA στη Νέα Υόρκη το 1955.

Γεννημένη σε ένα μικρό χωριό στη νότια Γαλλία και εκπαιδευμένη στο ατελιέ του Αντουάν Μπουρντέλ, ξεκίνησε με την τέχνη της προτομής, την οποία προσέγγισε με αυστηρότητα, κληρονομημένη από την ακαδημαϊκή παράδοση. Από τη δεκαετία του 1940, ωστόσο, απελευθερώθηκε. Ανέπτυξε μια προσωπική γλυπτική γλώσσα, όπου η ανθρώπινη μορφή συγχωνεύεται με το ζωικό, το φυτικό και το ορυκτό βασίλειο. Τη δεκαετία του 1940 η έρευνά της διευρύνθηκε περαιτέρω, οδηγώντας την σε επανεξέταση των θεμελίων της γλυπτικής, καθώς και της μεταφορικής διάστασης των έργων της. Το 1956 το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Παρισιού της αφιέρωσε μια μεγάλη έκθεση, σπάνια τιμή που είχε επιφυλάξει μόνον σε ακόμη έναν εν ζωή καλλιτέχνη, τον Ανρί Ματίς.

Πριν από περίπου ένα μήνα κατέφθασαν στην Ανδρο δεκάδες δημιουργίες της και στήθηκαν από τις δύο επιμελήτριες της έκθεσης, τη Μαρία Κουτσομάλλη Μορό και τη Λοράνς Ντιριέ. Οπως κάθε χρόνο, τον σχεδιασμό και τον φωτισμό επωμίζονται η Βιβή Γερολυμάτου και ο Ανδρέας Γεωργιάδης της Μικρής Αρκτου. Η προετοιμασία έγινε νωρίς ώστε να φωτογραφηθούν τα έργα για τον κατάλογο που θα συνοδεύει την έκθεση και η στήλη ζήτησε μερικές λήψεις – προοίμιο για την αναδρομική του θέρους. Και ιδού το making of, που είναι μια διαδικασία τόσο δημιουργική και κοπιαστική όσο φαίνεται!


