Εάν υπάρχει ένα επάγγελμα που ξεχωρίζει από τον τρόπο ένδυσης, είναι μακράν οι αρχιτέκτονες. Διακρίνει κανείς την έγνοια για το σμίξιμο των χρωμάτων και των διαφορετικών υφών, το προσωπικό στυλ επηρεασμένο από τη σκευή καλαισθησίας του ίδιου του επαγγέλματος. Αν δεν φερθείς στο ίδιο σου το σώμα ως «οικοδόμημα», τότε πώς θα σχεδιάσεις κτίρια; Το διαπίστωσα ξανά την περασμένη Τετάρτη, όταν παρακολούθησα τη 14η ημερίδα «ΕΣΩ», στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη», στο Μέγαρο Μουσικής.
Πάνω από 1.300 άτομα ήρθαν στη μεγαλύτερη διοργάνωση για το ντιζάιν και την αρχιτεκτονική, με κεντρική θεματική «Διαπραγμάτευση, όχι συμβιβασμός. Ο σχεδιασμός ως διάλογος ανάμεσα στη Γη, την τεχνολογία και τον άνθρωπο». Πίσω από την πρωτοβουλία αυτή βρίσκεται ο δραστήριος Βασίλης Μπαρτζώκας, ο οποίος σκέφτηκε πριν από μια δεκαπενταετία ότι δεν υπήρχε ένα φόρουμ για τους δημιουργικούς και ανήσυχους ανθρώπους. Το ωραίο στοιχείο ήταν η έντονη παρουσία νέων αρχιτεκτόνων και σχεδιαστών, που σχημάτιζαν πηγαδάκια και σχολίαζαν ομιλίες και παρουσιάσεις. Και οι εθελοντές, που έδωσαν το δικό τους στίγμα με ευγένεια και ζωντάνια.
Γενικά όλες οι ομιλίες είχαν ειδικό βάρος, από τον Λουκά Μπομπότη, την Ελένη Τσιγαρίδα και την Ουρανία Πικραμένου έως τη Μαρία Δέδα, αλλά και τους ξένους αρχιτέκτονες όπως η Κάρολιν Μπος, που έχει έδρα το Αμστερνταμ. Ενδιαφέρουσα και η στρογγυλή τράπεζα αφιερωμένη στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Τάκη Ζενέτου, με τη συμμετοχή της Ντόρας Θεοδωροπούλου, της Ελίνας Θεοδωροπούλου, του Γιώργου Τζιρτζιλάκη και της Ελίνας Ζενέτου. Για τη νέα γενιά που γέμισε την αίθουσα του Μεγάρου, η αναφορά στο παρελθόν είναι εξίσου σημαντική με την αναζήτηση του μέλλοντος. Η Ελλάδα είναι πικρή πατρίδα για τους αρχιτέκτονες και οι μεγάλες μορφές πρέπει να αναφέρονται διότι πάντα λειτούργησαν σε συνθήκες αντίξοες. Στο ίδιο πνεύμα είναι και τα βραβεία συνολικής προσφοράς Archisearch, που θεσμοθετήθηκαν το 2019 και αποτελούν έκτοτε κορυφαία στιγμή της ημερίδας.
Αυτήν τη χρονιά ανέβηκαν στη σκηνή για να παραλάβουν τα βραβεία τους ο αρχιτέκτων και μηχανικός Δημήτρης Κορρές, ο αρχιτέκτων και πανεπιστημιακός δάσκαλος καθηγητής Ανδρέας Κούρκουλας και η εικαστικός Λήδα Παπακωνσταντίνου. Ο δρ Παναγιώτης Πάγκαλος, αρχιτέκτονας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, περιέγραψε τα πεπραγμένα τους με κείμενα μεγάλης ευαισθησίας και ακρίβειας. Χρειάζεται, άλλωστε, τέχνη για να μπορέσεις να κλείσεις μέσα σε λίγες παραγράφους και μερικά λεπτά της ώρας το έργο ετών. Διότι μπορεί, λ.χ., να ξέραμε τα τεχνικά επιτεύγματα του Δημήτρη Κορρέ, που κατάφερε ακόμη και να μετακινήσει ένα μικρό εκκλησάκι, τον βυζαντινό ναό Πέτρου και Παύλου στα Σπάτα, αλλά προσωπικά δεν είχα ιδέα ότι έχει κατασκευάσει ένα ελληνικό super car ή ότι είναι αναρριχητής. Συγκινημένος ανέβηκε στη σκηνή ο Ανδρέας Κούρκουλας, που μας έχει κάνει να δούμε τις δυνατότητες και την αξία της Αθήνας μέσα από τη δημιουργία του Μπενάκη Πειραιώς και όχι μόνον. Μίλησε για το πάθος που σου δημιουργεί η αρχιτεκτονική –ανασύροντας από το αρχείο του μια χαρτοπετσέτα με ένα σκαρίφημα του Αλντο Ρόσι. Και στο τέλος, με έναν κόμπο στον λαιμό, αναφέρθηκε στη σύζυγο και συνοδοιπόρο του, την αείμνηστη Μαρία Κοκκίνου, με την οποία συνδημιούργησαν τόσα έργα.
Η Λήδα Παπακωνσταντίνου, η οποία τελευταία αντιμετωπίζει πρόβλημα όρασης, ανέβηκε στη σκηνή και αμέσως μας συνεπήρε όλους· για την απλότητα και τη σοφία των λόγων και των δημιουργιών της. Είναι μια σπουδαία μορφή, που εμπνέει τη νέα γενιά. Τις περασμένες χρονιές, ανάμεσα στα ονόματα των νικητών βρίσκουμε σημαντικές προσωπικότητες του ελληνικού σχεδιασμού και της αρχιτεκτονικής: τιμήθηκαν ο Γιάννης Τσεκλένης, ο Θεοδόσης Τάσιος, ο Κωνσταντίνος Δεκαβάλλας και ο Γιάννης Βικέλας, αλλά και ο Τάσος Μπίρης και ο Μανόλης Κορρές. Παράλληλα, ο θεσμός έχει αναδείξει και σπουδαίους Ελληνες καλλιτέχνες, όπως ο Κώστας Τσόκλης, η Ελένη Βερναδάκη και η Ρένα Παπασπύρου.
