Με φόντο τον Παρθενώνα, που συμβολίζει τις απαρχές του ευρωπαϊκού πολιτισμού, ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα προσπάθησε να εικονογραφήσει τη βέλτιστη εκδοχή του μέλλοντος της Ε.Ε., σε μια πολύ ωραία εκδήλωση που διοργάνωσε η «Κ» χθες το μεσημέρι.
Στην ωραιότερη ίσως ταράτσα της Αθήνας και το εστιατόριο του ξενοδοχείο Dolli, ο φλογερός φιλευρωπαϊστής απάντησε στις ερωτήσεις του διευθυντή της αγγλόφωνης έκδοσης της «Κ» Αθανασίου Ελλις, σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση την οποία παρακολούθησαν εκλεκτοί εκπρόσωποι της πολιτικής, της οικονομίας και του επιχειρείν.
Κατά τον ίδιο η αυτονομία –σε ενέργεια, άμυνα, κεφαλαιαγορές, τηλεπικοινωνίες και τεχνολογία– είναι ο μόνος τρόπος για να μπορέσει η Ευρώπη να σταθεί με αξιώσεις απέναντι στους μεγάλους παίκτες, όπως η Αμερική, η Κίνα, αλλά και πολλές αναδυόμενες δυνάμεις.
Η Ε.Ε. αντιμετωπίζει υπαρξιακή απειλή και πρέπει να δει με μεγάλη σοβαρότητα και ομοψυχία τα επόμενα βήματά της . «Αν δεν δράσουμε άμεσα, η παρακμή θα είναι εμφανέστατη σε λίγο καιρό», είπε.
Πάντα προσεκτικός και πραγματιστής ως προς τις διατυπώσεις του, δεν έκρυψε ούτε για μια στιγμή την ουσία, την οποία άλλωστε έχει αναλύσει και στην περίφημη έκθεσή του για τη δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς που δημοσιεύθηκε πριν από δύο χρόνια. Τότε –πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή– είχε περιγράψει τον οδικό χάρτη έτσι ώστε να προχωρήσει πολύ πιο αποφασιστικά η οικονομική ενοποίηση μέσα από κοινές επενδύσεις, ενιαία ψηφιακή αγορά και νομοθεσία. Μάλιστα στην τοποθέτησή του αναφέρθηκε σε μια σειρά 42 σημείων με δέσμευση υλοποίησης, που συζητήθηκαν και υιοθετήθηκαν από ολόκληρη την ευρωπαϊκή ηγεσία στην Κύπρο στις 24/4, στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής. Παραδείγματος χάριν, να δύναται κανείς σε οποιαδήποτε χώρα της Ε.Ε. με ελάχιστη γραφειοκρατία, μεγάλη ταχύτητα και προνομιακούς όρους να ιδρύσει εταιρεία (όπως έχει κάνει η πολιτεία του Ντέλαγουερ στην Αμερική που κέρδισε αφάνταστα από την πολιτική αυτή).
Θα μπορούσε κάτι τέτοιο να γίνει πραγματικότητα; Ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός απάντησε πως όταν οι πολιτικοί μιλούν για σχέδια δίχως να αναφέρουν προθεσμίες, τότε είναι λόγια του αέρα. Τώρα όμως φαίνεται ότι η Ευρώπη (και οι πολιτικοί της) έχει συνειδητοποιήσει πως δεν της απομένουν και πολλές ευκαιρίες ώστε να ξαναβγεί μπροστά. Οσο και να θέλουν να κολακεύουν τα εθνικά ακροατήρια, ξέρουν ότι ο κίνδυνος είναι ενόψει.
Οραματικές πρωτοβουλίες
Ο Λέτα υπογράμμισε ότι όσες φορές οι Ευρωπαίοι είχαν οραματικές πρωτοβουλίες τις οποίες εφάρμοσαν, τότε μόνο κατοχύρωσαν την ηγετική θέση τους στον κόσμο. Τούτο έγινε με την κοινή αγορά, το κοινό νόμισμα, τα κοινά σύνορα. Τώρα όμως βρίσκονται να ακολουθούν καταϊδρωμένοι τους άλλους. Αντί να σχεδιάζουν τα δικά τους επόμενα εγχειρήματα, ετεροπροσδιορίζονται από τις ΗΠΑ και όχι μόνον. Οι συνεργασίες είναι επίσης το πιο σημαντικό θεμέλιο πάνω στο οποίο θα δομηθεί το σχέδιο της οικονομικής ενοποίησης. Oχι μόνον ανάμεσα στις χώρες-ατμομηχανή της Ε.Ε., όπως η Γερμανία και η Γαλλία, αλλά και στις μικρότερες, διότι κατά τον Λέτα είναι αυτός ο συνδυασμός των διαφορετικών «μεγεθών» που θα γενήσσει τη δυναμική. «Ολοι πρέπει να είναι συμμετέχοντες», τόνισε. Χρειαζόμαστε περισσότερες «Airbus», συμπλήρωσε με νόημα.
Το 80% από τα 140 δισ. που έχει δώσει η Ε.Ε. για να στηρίξει τους Ουκρανούς έχουν καταλήξει να ενισχύουν εργοστάσια στις ΗΠΑ και στην Τουρκία, τόνισε και συμπλήρωσε πως αν δεν προχωρήσει η εμβάθυνση στην ενοποίηση της οικονομίας, τότε στην τεχνολογία, στην άμυνα, στην ενέργεια κ.α. θα είμαστε καταδικασμένοι να πληρώνουμε όσους θα έχουν ήδη κάνει τα άλματα αυτά πριν από εμάς. Και το κόστος είναι αμείλικτο. «Φανταστείτε να πρέπει να συμμορφωνόμαστε, λ.χ., με τις απόψεις κάποιου επειδή ελέγχει τον δορυφόρο από τον οποίο κρέμονται οι τηλεπικοινωνίες μας και θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να μας αποκόψει», κατέληξε δίχως να πει το όνομα του Ελον Μασκ.
Τελικά είναι μόνο η νομοθεσία και οι ασφυκτικές ρυθμίσεις της στην Ε.Ε. που φταίνε; «Είναι και το αφήγημά μας. Οι ΗΠΑ είναι μια χώρα. Η Κίνα είναι μια χώρα. Η Ε.Ε. έχει μια κοινή αγορά με 27 χώρες όμως», δήλωσε εμφατικά, συμπληρώνοντας ότι το κοινό νόμισμα δεν αρκεί για την επίτευξη του στόχου, που είναι να λειτουργούμε από κοινού και να μην κατακερματίζουμε τις δυνάμεις μας.
Μετά τη συζήτηση με την «Κ», ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας παρευρέθη σε εκδήλωση, την οποία συνδιοργάνωσαν το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ και το IE Competitiveness Hub με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από την υπογραφή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης, όπου συνομίλησε με τον πρόεδρο του Eurogroup και υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη.
