Ars longa, vita brevis. Οι πίνακες του Παναγιώτη Τέτση μας συντροφεύουν μετά την εκδημία του, μας υπενθυμίζουν τις μεγάλες του αγάπες, μαλακώνουν την ψυχή μας με την ομορφιά τους. Ευτυχώς δεν έχουμε μόνον τα έργα να μας τον θυμίζουν γλυκά και νοσταλγικά. Το ατελιέ του στην Υδρα, σκαρφαλωμένο ψηλά, το οποίο ήταν κάποτε η οικογενειακή ταβέρνα και παντοπωλείο των παππούδων του, διατηρεί αναλλοίωτα την παρακαταθήκη του. Ο ίδιος, αρκετά νωρίς, είχε φροντίσει να το δωρίσει στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος με σκοπό να δημιουργηθεί μετά τον θάνατό του ένα μουσείο. Μέσα από αυτό το προστατευτικό, καθαρά υδραιίκο αρχιτεκτονικό «κουκούλι», μπορεί ο επισκέπτης να κάνει έναν ανάπλου στον τρόπο που ζωγράφισε μα και στο περιβάλλον που τον διαμόρφωσε. Την Υδρα με τα βράχια της, τη θάλασσα που βάφεται ανάλογα με την ώρα από κατακόκκινη μέχρι την απόχρωση του πρωσικού μπλε (το αγαπημένο του χρώμα), την ακτή της Πελοποννήσου στο βάθος, τις ξεπλυμένες ώχρες και τον ασβέστη των σπιτιών της.
Δέκα χρόνια πέρασαν από τον Μάρτη του 2016 όταν «έφυγε». Είχα πάει στο σπίτι του, γνωρίζοντας ότι ήταν η τελευταία φορά που θα τον δω. Καταβεβλημένος πολύ, μου μιλούσε για το νησί του, για την ταβέρνα του παππού του με τα μεγάλα βαρέλια κάτω από τα οποία πέρασε τα παιδικά του χρόνια, για το τι προσφέρει παρηγοριά στα γεράματα: «Ζωή είναι να βλέπεις το φως του ήλιου έστω και από μια τοσοδούλα χαραμάδα», έλεγε. Κάθε φορά που γυρνώ στο ατελιέ του θυμάμαι αυτά τα λόγια, βλέπω τα πινέλα και κάποιες προσωπογραφίες του στον τοίχο. Ομως ούτε εκείνος, ούτε βέβαια το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο θα ήθελε αυτός ο χώρος να είναι απλώς μια κάψουλα αναμνήσεων. Κατά καιρούς οργανώνονται ομιλίες και δράσεις, αλλά τώρα, με αφορμή τα 10 χρόνια από τον θάνατό του, έρχεται μια σημαντική εκθεσιακή σειρά.
Στο πλαίσιο της δικής του σκέψης ξεκινάει ένας κύκλος εκθέσεων Υδραίων καλλιτεχνών στην Οικία & Ατελιέ Τέτση. Το πρόγραμμα ήδη άνοιξαν στις 7 Απριλίου 2026 οι μαθητές σχολείων της Υδρας. Ακολουθούν ανά 15 ημέρες: ο Ευάγγελος Ραφαλιάς, η Ζάκλιν Σάβιτζ, η Αννα Ραφαλιά, ο Τομ Πάουελ, η Ανναλίνα Φωτοπούλου, η Ελενα Βότση, η Σοφία Γαβαλιά, ο Παναγιώτης Ράππας, ο Αλέξης Βερούκας, η Αγγέλα και ο Δημήτρης Ράππας. Αν βρεθείτε στην Υδρα μέσα στο επόμενο εξάμηνο, πραγματικά αξίζει μια βόλτα ώς το Μουσείο-Ατελιέ του Τέτση (που αποτελεί μια νοητή ενότητα με την οικία Λάζαρου Κουντουριώτη, παραρτήματα και τα δύο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου στην Υδρα). Διότι μια από τις έγνοιες που είχε ο Τέτσης ως ζωγράφος αλλά και ως δάσκαλος στη Σχολή Καλών Τεχνών ήταν να περάσει τόσο στους μαθητές όσο και στους φιλότεχνους αυτήν την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που κάνει την Υδρα τροφό έμπνευσης. Ολοι όσοι θα εκθέσουν έχουν σχέση καταγωγής και αγάπης με το νησί. Πρόκειται για μια χειρονομία ανταπόδοσης της αγάπης που ο ίδιος έδωσε. Περνώντας το κατώφλι του ατελιέ δεν ανακαλύπτει κανείς μονάχα τα ζωγραφικά του σύνεργα αλλά ολόκληρη την πρόσφατη ιστορία της Υδρας, θα δει και το κηροπλαστείο, το μπακάλικο του ισογείου αλλά και τα έπιπλα, τα σκεύη, την κουζίνα του πατρικού του. Και βγαίνοντας θα βρει τον ιστορικό ναό της Υπαπαντής, την ενορία του ζωγράφου, από την οποίαν βλέπεις το λιμάνι και τη θάλασσα. Φόρος τιμής στον ζωγράφο, φόρος τιμής στη νήσο, όπως λέει στην «Κ» η επικεφαλής του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, Ιφιγένεια Βογιατζή.
