Ο χώρος αποξηλώθηκε από τις ακαλαίσθητες ψευδοροφές, αποκαλύπτοντας τα μεταλλικά ζευκτά της στέγης. Το κτίριο ανέπνευσε διεκδικώντας ύψος. Οι μεγάλες προβολές στους τοίχους, οι μαυροπίνακες, οι μακέτες, τα σχέδια και τα κείμενα συνομίλησαν με τα 4 hashtags που αποτυπώνουν την κρίση. #RefugeeCrisis, #UrbanCrisis, #SpaceAsCommons, #CrisisInTheArchitecturalProfession.
Tο νέον του #ThisIsACo-op, της φετινής ελληνικής συμμετοχής στην 15η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας, άναψε μέσα στον απόλυτο ενθουσιασμό μιας συνεργατικής συμμετοχής, μιας αναπάντεχης και τυχαίας συνεύρεσης αρχιτεκτόνων που πειραματίστηκαν πάνω σ’ ένα πολυσυλλεκτικό επιμελητικό μοντέλο από τα κάτω προς τα πάνω, επενδύοντας στη συνεργατικότητα: στην ανθρώπινη σύμπραξη ως ουσιαστική πολιτική πρόταση αντιμετώπισης της πολυδιάστατης καθημερινής κρίσης.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως και τις προηγούμενες χρονιές αργοπορημένα και ενεργοποιώντας στο παρά πέντε τη χρηματοδότηση, όρισε επιμελητή τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων, έναν από τους παλαιότερους επιστημονικούς φορείς της Ελλάδας. Για πρώτη φορά ο Σύλλογος απηύθυνε ανοικτή πρόσκληση προς όλους τους αρχιτέκτονες, χωρίς αποκλεισμούς και απευθείας αναθέσεις. (Να σημειωθεί ως μη τυχαίο ότι για πρώτη φορά βγήκαν μπροστά περισσότερες γυναίκες και νέοι.) Οι πολύωρες δημιουργικές συνελεύσεις αλλά και οι εκρηκτικές διαφωνίες παρήγαγαν τα τελικά εκθέματα ως ένα αμάλγαμα 136 πολυφωνικών προβληματισμών.
Φέροντας τη δική τους «Ανταπόκριση από το μέτωπο», το γενικό θέμα της φετινής Μπιενάλε, οι 136 συμμετέχουσες/ντες δημιούργησαν ένα εξελισσόμενο ερευνητικό εργαστήριο, οργανώνοντας μια συνθετική συμμετοχική εκθεσιακή δομή. Το προσφυγικό ζήτημα περνά στην πρώτη γραμμή, ενώ ταυτόχρονα αντικατοπτρίζονται οι παρενέργειες της οικονομικής κρίσης: η υφαρπαγή γης, κατοικίας και δημόσιου χώρου, και η κρίση του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα.
Με μια αισιόδοξη ματιά προβάλλονται οι μικρής κλίμακας παρεμβάσεις, επινοούνται χώροι διάσωσης και επιβίωσης και καταγράφονται νέα μοντέλα κοινής και ad hoc δράσης από μικρές ομάδες.
Το συλλογικό ίχνος της φετινής ελληνικής συμμετοχής είναι αδιαμφισβήτητα το κεντρικό του έκθεμα: δύο αντιδιαμετρικά κοίλα αμφιθέατρα στον κεντρικό χώρο του νεοβυζαντινού κτιρίου. Για πρώτη φορά το Ελληνικό Περίπτερο όχι μόνο θα μείνει ανοιχτό τους επόμενους έξι μήνες –κάτι που δεν συνέβαινε άλλες χρονιές–, αλλά φιλοδοξεί να αφήσει το αποτύπωμά του με ανοιχτές συζητήσεις, συναντήσεις και εργαστήρια, προσκαλώντας τη διεθνή αρχιτεκτονική κοινότητα, συλλογικούς φορείς, κινήματα και πολίτες σε ουσιαστικό διάλογο με άξονα τα κοινά διεθνή προβλήματα. Το Ελληνικό Περίπτερο μετατρέπεται από αμιγώς εκθεσιακό χώρο σε τόπο χρηστικό. Τόπο συνάντησης και δράσης. «Ενας συνεργατικός, δημοκρατικός και πειραματικός χώρος από το Ελληνικό Περίπτερο», τουίταρε η επίσημη σελίδα της Μπιενάλε. Ενα ελπιδοφόρο και διαλεκτικό «δοχείο ζωής» που μετασχηματίζει χωρικά τη συλλογικότητα και δίνει το μήνυμα της συνεργασίας, οικοδομώντας ενιαία μέτωπα αντίστασης στο «πολεμικό» τοπίο που διαμορφώνεται καθημερινά ερήμην μας.
*Αρχιτέκτων, συμμετέχουσα στην έκθεση #ThisIsACo-op
