Το κίνημα της Arte Povera γεννήθηκε στην Ιταλία στην εκπνοή της δεκαετίας του ’60. Η βασική του αρχή, σε μια εποχή τεράστιας αμφισβήτησης και ανησυχίας, ήταν ότι η τέχνη μπορεί να αποκτήσει την ουσιαστική της διάσταση και την επαφή της με τη φύση μέσα από την ταπεινή πρώτη ύλη. Από τα πιο γνωστά μέλη της ομάδας εκτός από τον δικό μας Γιάννη Κουνέλλη ήταν ο Μάριο Μερτζ (1925 -2003). Είχε κληρονομήσει την αγάπη για τους αριθμούς από τον εφευρέτη πατέρα του και το 1969 αρχίζει να ασχολείται την ακολουθία Φιμπονάτσι. Εκτοτε η δουλειά του επηρεάστηκε αφάνταστα από τον Λεονάρντο της Πίζας, αυτόν τον ιδιοφυή μαθηματικό που βρήκε την ακολουθία αυτή στον Μεσαίωνα: μια σειρά αριθμών, στην οποία ο καθένας είναι άθροισμα των δύο προηγούμενών του (Πού το έχετε ξανακούσει αυτό; Μα στα βιβλία του Νταν Μπράουν…)
Οποιος επισκεφθεί τη θαυμάσια έκθεση που διοργανώνουν ο Οργανισμός ΝΕΟΝ και το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης με 37 δημιουργίες του Μερτζ που φιλοξενούνται στο Μέγαρο Σταθάτου, θα διαπιστώσουν ότι δεν υπάρχει έργο που να μη συνδέεται με την ακολουθία Φιμπονάτσι.
Επιμελητής είναι ο Πάολο Κολόμπο, ο οποίος ξέρει σε βάθος την πορεία του Μερτζ καθώς και το πάθος του με τα μαθηματικά και τη γεωμετρία. Με τη γνωστή ευαισθησία του (θυμίζουμε την πολύ ωραία επιμελημένη έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη για τη σκιά), φτιάχνει ένα ολόκληρο αφήγημα για την τέχνη του Ιταλού εικαστικού, που έχει τρεις πυλώνες: τη φύση, τους ανθρώπους και τους αριθμούς.
Ο Μερτζ πίστευε ότι η φύση ελέγχει τα πάντα και ότι οι νόμοι της διαφεντεύουν την ανθρώπινη δραστηριότητα. Με δράση αντιφασιστική στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο –οπότε και φυλακίστηκε– καθώς και έντονη πολιτική συνείδηση, αν και ξεκίνησε ως ζωγράφος, βρέθηκε να πειραματίζεται με τα υλικά και τις φόρμες. Στην έκθεση της Αθήνας, που θα διαρκέσει έως και τα τέλη Ιανουαρίου του 2016, βλέπουμε μεν θραύσματα από την πορεία του με εγκαταστάσεις και σχέδια. Ολα παρουσιασμένα με συνοχή και αρμονία έτσι ώστε να μας εισαγάγουν στη σύνθετη σκέψη του.
