Oταν ο διάσημος Αμερικανός καλλιτέχνης Τζεφ Κουνς τοποθέτησε στο ανάκτορο των Βερσαλλιών, το 2008, τα ατσάλινα φουσκωτά του ζωάκια και τους τεράστιους αστακούς, κάποιοι Γάλλοι ξεσηκώθηκαν για τη «βεβήλωση» ενός εθνικού τοπόσημου. Ακολούθησαν και άλλοι εικαστικοί που παρουσίασαν ορισμένα από τα έργα τους σε έναν χώρο με τεράστια φόρτιση, όπως ο Ιάπωνας Τακάσι Μουρακάμι, η Τζοάνα Βασκονσέλος και ο Τζουζέπε Πενόνε.
Φέτος ήρθε η σειρά του Ινδού γλύπτη Ανίς Καπούρ, με ένα αφιέρωμα που εγκαινιάστηκε στις αρχές Ιουνίου και θα ολοκληρωθεί το φθινόπωρο. Εξι τεράστιας κλίμακας γλυπτά, ένα μάλιστα θυμίζει και γυναικείο αιδοίο, κατά δήλωση του καλλιτέχνη, στολίζουν το château, με το οποίο ταυτίστηκε ο θεσμός της βασιλείας και ο Λουδοβίκος 14ος, ο «Βασιλιάς Ηλιος».
Jeu de Paume
O Iνδός έχει βάλει ένα από τα έργα του στον χώρο του Jeu de Paume, όπου το 1789 οι εκπρόσωποι των εξεγερθέντων πήραν όρκο να εγκαθιδρύσουν δημοκρατικό πολίτευμα. Τα υπόλοιπα πέντε κοσμούν τους κήπους. Ηδη πριν από τα εγκαίνια της έκθεσης, μια μερίδα της γαλλικής κοινής γνώμης στράφηκε με δριμύτητα εναντίον του Καπούρ, θεωρώντας ότι η εικαστική του παρέμβαση διαταράσσει την ιερότητα του χώρου. Στο στόχαστρο βρέθηκε και η Κατρίν Πεγκάρ, πρόεδρος του συγκροτήματος των Βερσαλλιών, που ακολουθεί αυτήν την πολιτική. Υπήρξαν βέβαια και υποστηρικτές, οι οποίοι υπογράμμιζαν ότι όλες αυτές οι πρωτοβουλίες εξοικειώνουν τους επισκέπτες με την ιστορία και τη σύγχρονη τέχνη.
Ο γλύπτης πάντως υπογράμμισε σε όλες τις συνεντεύξεις του ότι γοητεύτηκε πολύ περισσότερο από το φυσικό περιβάλλον παρά από το κτίριο. Αλλωστε οι κήποι είναι ονομαστοί για την αρχιτεκτονική, τη γεωμετρία και την ομορφιά τους, αλλά και για κάτι ακόμα: το μέγεθος. «Αυτό ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση», ομολογεί ο ινδικής καταγωγής Λονδρέζος. «Οσο τεράστια και να είναι μια εγκατάσταση, χάνεται στο βλέμμα». Χάνεται; Οχι ακριβώς, μιας και από τότε που άνοιξε η έκθεση όλοι οι επισκέπτες προσελκύονται από το γλυπτό «Dirty Corner», με τη γυναικεία ανατομία, που βρίσκεται σε εμβληματική θέση. Ο Καπούρ λέει ότι η δημιουργία του έχει και αρσενικά στοιχεία, και βρίσκει μάλλον γελοίο ότι όλοι έχουν εστιάσει την προσοχή τους σε αυτήν την πτυχή.
Εξουσία
Η δική του θεωρία είναι ότι οι Βερσαλλίες είναι συνώνυμο της πολιτικής εξουσίας, και ένα εικαστικό αφιέρωμα, που φιλοξενείται στους χώρους του παλατιού, φιλοδοξεί να ξαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το θέμα αυτό.
Επίσης, οι επισκέπτες αγαπούν πολύ άλλο ένα έργο που λειτουργεί ως τεράστιος καθρέπτης και κλέβει την παράσταση μπροστά στο οικοδόμημα. Ονομάζεται «Sky Mirror» και είναι μια έξυπνη αναφορά στην αίθουσα με τους καθρέπτες. Ιδιαίτερα εμπνευσμένη είναι η γνωστή από τα προηγούμενα χρόνια εγκατάσταση «Descension», όπου μια δίνη νερού μοιάζει να καταλήγει σε μια απειλητική μαύρη τρύπα.
Ο Καπούρ έχει ξαναδείξει έργα του στην Πόλη του Φωτός το 2011. Η έκθεσή του στο Grand Palais είχε γίνει δεκτή με ενθουσιασμό και προσέλκυσε πολλούς επισκέπτες. Ομως η φετινή του παρουσία σίγουρα θα συζητηθεί πολύ περισσότερο.
