Ποτέ δεν πίστεψε ότι η τέχνη πρέπει να είναι βαριά ή μελαγχολική. Αντίθετα, τη θεωρούσε άμεση και ζωντανή, έναν τρόπο να κοιτάς τον κόσμο με περισσότερη φωτεινότητα. Αυτή ήταν η στάση που κρατούσε ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ σε όλη τη διαδρομή του.
Γνωστός για τα έντονα χρώματα και τις αναπαραστάσεις του, ο Βρετανός καλλιτέχνης, που πέθανε την Παρασκευή σε ηλικία 88 ετών, υπήρξε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της σύγχρονης τέχνης από τη δεκαετία του 1960 και μετά. Ανάμεσα στα πιο γνωστά ζωγραφικά του έργα συγκαταλέγονται το «A Bigger Splash» (1967), οι πισίνες της Καλιφόρνιας που τον καθιέρωσαν διεθνώς, το «Mr and Mrs Clark and Percy» (1971), καθώς και το «Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)» (1972).
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Γεννήθηκε στο Μπράντφορντ το 1937, σε μια εργατική οικογένεια στη βόρεια Αγγλία. Η πόλη της παιδικής του ηλικίας, με το βιομηχανικό της τοπίο και το έντονο γκρι χρώμα, θα βρισκόταν αργότερα συχνά σε αντίστιξη με τα ζωηρά χρώματα που κυριαρχούν στους πίνακές του.
Από νωρίς έδειξε ενδιαφέρον για τη ζωγραφική και σπούδασε στη Σχολή Τεχνών του Μπράντφορντ, πριν συνεχίσει τις σπουδές του στο Βασιλικό Κολέγιο Τέχνης στο Λονδίνο, όπου άρχισε να ξεχωρίζει ανάμεσα στους συμφοιτητές του. «Είχα πάντα μεγάλη αποφασιστικότητα να γίνω ζωγράφος», είχε πει αργότερα.
Στις αρχές του ’60, η βρετανική τέχνη βρισκόταν σε στάδιο αλλαγής, και ο ίδιος βρέθηκε γρήγορα κοντά σε αυτό που αργότερα θα συνδεόταν με τη βρετανική pop art. Την ίδια περίοδο αρχίζει να διαμορφώνει το προσωπικό του ύφος, με θεματολογία, αποχρώσεις και μια πιο ελεύθερη ματιά που απομακρύνονταν από την ακαδημαϊκή παράδοση.
Στη συνέχεια σταδιακά εγκατέλειπε τη Βρετανία και μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Λος Αντζελες θα αποδεικνυόταν καθοριστικό για το έργο του, καθώς εκεί ήρθε σε επαφή με ένα τελείως άλλο φως και μια διαφορετική καθημερινότητα. «Συνειδητοποίησα πως το φως στην Καλιφόρνια είναι διαφορετικό», έλεγε.
Οι πισίνες και τα σπίτια της Καλιφόρνιας έγιναν γρήγορα κεντρικά μοτίβα στη δουλειά του, με το φως και το χρώμα να αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο. Τότε είναι που δημιούργησε μερικά από τα πιο γνωστά έργα του, που τον καθιέρωσαν διεθνώς και τον έφεραν στο επίκεντρο της σύγχρονης τέχνης, όπως το «A Bigger Splash». «Οταν φωτογραφίζεις ένα πιτσίλισμα, παγώνεις μια στιγμή και γίνεται κάτι άλλο. Συνειδητοποίησα ότι ένα πιτσίλισμα δεν θα μπορούσε ποτέ να το δεις έτσι στην πραγματική ζωή, συμβαίνει πολύ γρήγορα. Και αυτό με διασκέδασε, οπότε το ζωγράφισα με έναν πολύ, πολύ αργό τρόπο», είχε πει.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η ζωγραφική του στρεφόταν όλο και περισσότερο στη μελέτη του χώρου και της προοπτικής, με συνθέσεις που απείχαν από τον κλασικό τρόπο να βλέπεις τα πράγματα από ένα σημείο. «Το σχέδιο είναι τρόπος που βλέπεις», δήλωνε σε συνεντεύξεις του, συνοψίζοντας τη βασική του αντίληψη για τη ζωγραφική. «Η τέχνη πρέπει να σε συγκινεί, ενώ το design όχι, εκτός αν πρόκειται για ένα καλό σχέδιο για λεωφορείο», τόνιζε επίσης, με το χαρακτηριστικό του χιούμορ.
Παράλληλα, ασχολήθηκε και με τη φωτογραφία, επιχειρώντας να αποδώσει το βλέμμα ως κίνηση και εμπειρία. «Η φωτογραφία δεν είναι η πραγματικότητα. Είναι μια εικόνα της πραγματικότητας», εξηγούσε.
Οι σχέσεις των ανθρώπων
Στο πορτρέτο αφιέρωσε μεγάλο μέρος της δουλειάς του, δημιουργώντας συνθέσεις όπου απεικόνιζε δύο πρόσωπα μαζί στο ίδιο κάδρο, συχνά ανθρώπους από το στενό του περιβάλλον, και σχηματίζοντας μία από τις πιο χαρακτηριστικές σειρές πορτρέτων του 20ού αιώνα. Από αυτά, ξεχωρίζει το «Mr and Mrs Clark and Percy», το εμβληματικό διπλό πορτρέτο του ζευγαριού Κλαρκ, που αποτυπώνει τη μεταξύ τους απόσταση και την ένταση του χώρου. «Ολα έχουν να κάνουν με τις σχέσεις», είχε πει παλαιότερα.
Σε όλη την πορεία του, ο Χόκνεϊ πίστευε ότι η εικόνα δεν είναι ποτέ στατική, αλλά αποτέλεσμα κίνησης, εμπειρίας και μνήμης. Γι’ αυτό και επέμενε ότι δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να δεις την πραγματικότητα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η συμβολή του αναγνωρίστηκε με σημαντικές διακρίσεις, όπως το Τάγμα της Τιμής (Companion of Honour) το 1997 και το Τάγμα της Αξίας (Order of Merit) το 2012, δύο από τις υψηλότερες τιμές στη Βρετανία. Παρά την αναγνώριση, ο ίδιος παρέμενε σεμνός, λέγοντας πως ήταν απλώς ένας ζωγράφος.
Η τεχνολογία
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, που τα πέρασε κυρίως στη Νορμανδία, στράφηκε και σε νέες τεχνολογίες, χρησιμοποιώντας το iPad ως εργαλείο ζωγραφικής και δημιουργώντας ψηφιακά έργα σε καθημερινή βάση. «Το iPad είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο», δήλωνε, υπογραμμίζοντας ότι για εκείνον το μέσο δεν άλλαζε την ουσία της ζωγραφικής, ενώ συνέχιζε να εργάζεται με εντατικούς ρυθμούς, αποτυπώνοντας το τοπίο γύρω του σε νέες εικόνες.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η δουλειά του άφησε πίσω της έναν τρόπο θέασης που επηρέασε βαθιά τη σύγχρονη εικόνα της ζωγραφικής, με τον ίδιο να μένει μέχρι το τέλος προσηλωμένος σε μια απλή αλλά σταθερή πεποίθηση: ότι ο κόσμος αξίζει να τον κοιτάς προσεκτικά και ξανά από την αρχή, κάθε φορά. «Ο κόσμος είναι πολύ όμορφος, αν τον κοιτάξεις».
