Ενας σκύλος που παρατηρεί προσεκτικά το χέρι του ιδιοκτήτη του. Μια πολύχρωμη παρέλαση στο Pride. Περαστικοί που κινούνται βιαστικά με το βλέμμα καρφωμένο στα κινητά τους. Ενας καταυλισμός Ρομά γεμάτος με παιδιά που παίζουν. Αυτές είναι μερικές μόνον από τις σκηνές που αποτυπώνονται στις φωτογραφίες του 1ου Athens Street Photography Festival (ASPF), το οποίο ανοίγει σήμερα τις πόρτες του στο T.A.F / the art foundation, παρουσιάζοντας 63 έργα από 49 φωτογράφους από όλο τον κόσμο. Στην εποχή που όλοι ψάχνουμε την επόμενη «νόστιμη» ιστορία, το viral, το εντυπωσιακό, το «άξιο αφήγησης», αγνοούμε ότι οι πιο ενδιαφέρουσες στιγμές μπορεί να είναι εκείνες που δεν υποψιαζόμαστε. Τις ιστορίες αυτές αποκαλύπτει η φωτογραφία δρόμου, αιχμαλωτίζοντας το φευγαλέο: από μία κίνηση που αλλάζει στο επόμενο δευτερόλεπτο μέχρι το πρόσωπο μιας πόλης που αλλάζει μέσα στα χρόνια.
«Ενώ γίνονται πολλά αξιόλογα και ποιοτικά φωτογραφικά events στην Αθήνα, δεν υπήρχε τίποτε για τη φωτογραφία δρόμου. Οπότε θελήσαμε να επαναλάβουμε με τον δικό μας τρόπο αυτό που συμβαίνει στις περισσότερες πρωτεύουσες του εξωτερικού, όπως για παράδειγμα σε Δουβλίνο, Λονδίνο, Παρίσι, Βρυξέλλες, Ρώμη, Νέα Υόρκη κ.α.», λέει η Μαργαρίτα Μαυρομιχάλη, φωτογράφος με διεθνή καριέρα και μία εκ των τεσσάρων διοργανωτών του φεστιβάλ, μαζί με τους Σπύρο Παπασπυρόπουλο, Ανδρέα Καμούτση και Ηλία Κοσίντα.
«Πιστεύω ότι οι Ελληνες, σε γενικές γραμμές, είναι καχύποπτοι. Αντιδρούν ορισμένες φορές –και συχνά απότομα ή άσχημα– όταν τραβήξεις μια φωτογραφία σε δημόσιο χώρο. Αμέσως θεωρούν ότι πας να κάνεις κάτι κακό, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν έχει απαραιτήτως σχέση με το ίδιο το άτομο. Σημασία μπορεί να έχει η στιγμή», απαντάει η κ. Μαυρομιχάλη όταν τη ρωτάμε γιατί η φωτογραφία δρόμου δεν έχει γνωρίσει την ίδια άνθηση στην Αθήνα όπως έχει συμβεί, δεκαετίες τώρα, στο εξωτερικό.
«Μιλάμε για μια πιο ελεύθερη, προσωπική και άμεση προσέγγιση στη φωτογραφική πράξη», εξηγεί ο Νίκος Οικονομόπουλος, μέλος του Magnum Photos.
Το Athens Street Photography Festival, που θα διαρκέσει έως τις 17 Μαΐου, όπως τονίζει, «δεν είναι απλώς μια έκθεση φωτογραφίας, αλλά μια πολυεπίπεδη διοργάνωση που φιλοδοξεί να γίνει θεσμός». Σε ένα τριήμερο δράσεων περιλαμβάνονται workshops, ομιλίες και photo walks, στα οποία ένας επαγγελματίας φωτογράφος θα οδηγήσει μια μικρή ομάδα σε μια δίωρη βόλτα στην Αθήνα, όπου θα φωτογραφίσουν, θα συζητήσουν και θα εμπνευστούν, «μαθαίνοντας» πώς να παρατηρούν την πόλη.
Ανάμεσα στα ονόματα των φωτογράφων που συμμετέχουν ξεχωρίζει εκείνο του Νίκου Οικονομόπουλου, μέλους του διεθνούς οργανισμού Magnum Photos. Ως τελικός κριτής του διαγωνισμού, θα επιλέξει τα έργα που θα λάβουν τα τρία βραβεία μέσα από τις 63 φωτογραφίες που έχει ήδη αναδείξει η κριτική επιτροπή για την έκθεση του φεστιβάλ. Το πάνελ των κριτών συμπληρώνουν οι Γκάμπι Μπεν Αβραάμ, Γιάννης Γιασάρης, Φραντσέσκα Κιάκιο και Λατιφέ Σολάκ Μποντέ.
«Η φωτογραφία δρόμου, όπως είθισται να την αποκαλούν, δεν ταυτίζεται με το ρεπορτάζ. Το ρεπορτάζ είναι μια επαγγελματική διαδικασία που περιγράφει ένα συγκεκριμένο γεγονός· έχει δηλαδή άμεση σχέση με την ειδησεογραφία. Η φωτογραφία δρόμου, αντιθέτως, δεν χρειάζεται να συνδέεται με κάποιο γεγονός», εξηγεί ο κ. Οικονομόπουλος και σχολιάζει ότι «δεν επιδιώκει να “καλύψει” κάτι, αλλά να παρατηρήσει. Είναι η φωτογραφία που γεννιέται από την ανάγκη του φωτογράφου να δημιουργήσει κάτι και όχι από την ανάγκη καταγραφής μιας είδησης. Μιλάμε για μια πιο ελεύθερη, προσωπική και άμεση προσέγγιση στη φωτογραφική πράξη».
Συζητώντας μαζί του, μας επισημαίνει ότι οι φωτογραφίες δρόμου καταγράφουν τη ζωή «όπως είναι σήμερα», ώστε να μπορεί να ιδωθεί ξανά στο μέλλον από ανθρώπους που δεν θα έχουν ζήσει αυτή την εποχή. «Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία: ό,τι αποτυπώνεται στο κάδρο γίνεται τεκμήριο μιας καθημερινότητας που αλλάζει συνεχώς. Συχνά έχει μεγαλύτερη αξία από τα ίδια τα γεγονότα, γιατί η ζωή των ανθρώπων δεν είναι ποτέ βαρετή. Η φωτογραφία δρόμου καταγράφει ακριβώς αυτό: τον τρόπο που ζούμε τώρα», καταλήγει.
