Γκέοργκ Μπάζελιτς (1938-2026): Γύρισε τον κόσμο ανάποδα για να τον δει καθαρά

Γκέοργκ Μπάζελιτς (1938-2026): Γύρισε τον κόσμο ανάποδα για να τον δει καθαρά

Από πολύ νωρίς, η παρουσία του στην εγχώρια και στη διεθνή σκηνή της τέχνης υπήρξε εκκεντρική. Η πρώτη του ατομική έκθεση, το 1963, προκάλεσε σκάνδαλο, ενώ μέχρι το τέλος της ζωής του επέμεινε σε μια συνεχή αμφισβήτηση

2' 17" χρόνος ανάγνωσης
Φόρτωση Text-to-Speech...

«Είμαι ωμός, αφελής και γοτθικός. Γεννήθηκα μέσα σε μια διαλυμένη τάξη πραγμάτων, ένα διαλυμένο τοπίο, έναν διαλυμένο λαό, μια διαλυμένη κοινωνία. […] Ημουν αναγκασμένος να αμφισβητήσω τα πάντα […] να ξεκινήσω από την αρχή», είχε δηλώσει ο Γκέοργκ Μπάζελιτς στο Artforum το 1995. Ενας από τους σημαντικότερους ζωγράφους που ανέδειξε η μεταπολεμική Γερμανία, μαζί με τον Ανσελμ Κίφερ και τον Γκέρχαρντ Ρίχτερ, έφυγε από τη ζωή την Πέμπτη, σε ηλικία 88 ετών.

Το πραγματικό του όνομα ήταν Χανς‑Γκέοργκ Κερν. Γεννήθηκε το 1938 στο Ντόιτσμπασελιτς της Σαξονίας, από όπου δανείστηκε αργότερα και το καλλιτεχνικό του επώνυμο «Μπάζελιτς». Εζησε τα πρώτα του χρόνια την περίοδο του ναζισμού – ήταν μόλις επτά ετών όταν τελείωσε ο πόλεμος. Ο πατέρας του, δάσκαλος και μέλος του ναζιστικού κόμματος, υποβιβάστηκε μετά την πτώση του Τρίτου Ράιχ, κάτι που σημάδεψε βαθιά την οικογένεια και το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγάλωσε. Οι εμπειρίες αυτές άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στο έργο του, το οποίο συχνά επέστρεφε στο δύσκολο ερώτημα του «τι σημαίνει να είσαι Γερμανός καλλιτέχνης σε έναν μεταπολεμικό κόσμο».

Από πολύ νωρίς, η παρουσία του στην εγχώρια και στη διεθνή σκηνή της τέχνης υπήρξε εκκεντρική. Η πρώτη του ατομική έκθεση, το 1963, στην γκαλερί Werner & Katz στο Βερολίνο, προκάλεσε σκάνδαλο, με την αστυνομία να κατάσχει δύο έργα του που απεικόνιζαν γυμνές ανδρικές φιγούρες, κατηγορώντας τον για προσβολή της δημόσιας αιδούς. Το 1969 άρχισε να ζωγραφίζει τις χαρακτηριστικές φιγούρες του και τα τοπία του ανάποδα, μια πρακτική μέσω της οποίας ήθελε να αποσυνδέσει τη ζωγραφική από την αφήγηση και το συναίσθημα, αναγκάζοντας τον θεατή να δει τα όσα απεικονίζονται ως καθαρή ζωγραφική ύλη.

Η τρίτη μεγάλη τομή στο έργο του ήρθε το 1980, όταν εκπροσώπησε τη Δυτική Γερμανία στην Μπιενάλε της Βενετίας. Εκεί παρουσίασε το πρώτο του γλυπτό, το «Modell für eine Skulptur», μια ξύλινη καθιστή φιγούρα με υψωμένο χέρι, το οποίο αντιμετώπισε ως πειραματική δοκιμή. Πολλοί θεώρησαν ότι παρέπεμπε σε ναζιστικό χαιρετισμό, προκαλώντας έντονες συζητήσεις για τη μνήμη και την ιστορική ευθύνη – θέματα που ο ίδιος δεν έπαψε ποτέ να αντιμετωπίζει κατά μέτωπον.

Κατά τη δεκαετία του 1990 το έργο του έγινε πιο αφηρημένο· άρχισε να απομακρύνεται από τις αναγνωρίσιμες μορφές και να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στο χρώμα, εγκαινιάζοντας, μάλιστα, το 2005 τη σειρά «Remix», με στόχο να επανεξετάσει παλαιότερους πίνακές του μέσα από μια πιο ελεύθερη και παιγνιώδη ματιά. Μέχρι το τέλος της ζωής του, συνέχισε να δημιουργεί μνημειώδη έργα, επιμένοντας σε μια διαδικασία ανατροπής, συνεχούς αμφισβήτησης και επανεξέτασης της ζωγραφικής. Μεγάλες αναδρομικές εκθέσεις του παρουσιάστηκαν, μεταξύ άλλων, στο Guggenheim (1995), στη Royal Academy (2007), στη Fondation Beyeler (2018) και στο Pompidou (2022). Στην Ελλάδα, έργα του έχουν παρουσιαστεί σε δύο γκαλερί της Αθήνας: το 2015 στην γκαλερί Gagosian Athens και το 2024 στο παράρτημα της Michael Werner Gallery, στην οδό Βασιλέως Γεωργίου Α΄.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT