Εκείνοι που «συνεργάστηκαν»
Στα γαλλικά, η λέξη «συνεργασία» (collaboration) φορτίζεται ενίοτε με πολιτική απαξία, καθώς έχει συνδεθεί με μια σκοτεινή ιστορική περίοδο της χώρας: το διάστημα της γερμανικής κατοχής, όταν πολλοί Γάλλοι αξιωματούχοι «συνεργάστηκαν» με τους Γερμανούς, συγκροτώντας το επαίσχυντο «καθεστώς του Βισί». Τα τελευταία χρόνια γίνονται σημαντικές προσπάθειες να πέσει περισσότερο φως σε αυτή την περίοδο, όταν η Γαλλία χωρίστηκε ανάμεσα σ’ εκείνους που αντιστάθηκαν και σ’ εκείνους που πρωτοστάτησαν στον δωσιλογισμό ή απλώς συμβιβάστηκαν με το καθεστώς υποταγής στους ναζί. Στις προσπάθειες αυτές έρχεται να προστεθεί η έκθεση «La Collaboration, 1940-45», που παρουσιάζεται στο Μουσείο των Γαλλικών Εθνικών Αρχείων. Ιχνηλατεί τα γεγονότα της εποχής, αλλά και το ιδεολογικό τους υπόβαθρο, παρουσιάζοντας μια πλειάδα ντοκουμέντων – επίσημα έγγραφα (ανάμεσά τους διαταγές που αφορούσαν τη μεταχείριση των Εβραίων της Γαλλίας), φωτογραφίες (εδώ ο στρατηγός Πετέν με τον Χίτλερ), έντυπο υλικό, φιλμ και τεκμηριωμένες προσωπικές μαρτυρίες.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
ΕΚΘΕΣΗ
Μουσείο Sakip Sabanci
www.sakipsabancimuzesi.org
«Μιρό: Γυναίκες, πουλιά, αστέρια». Πίνακες, γλυπτά, λιθογραφίες, σχέδια, κολάζ, υφαντά, κεραμικά – έργα από όλες τις περιόδους της σταδιοδρομίας του Καταλανού καλλιτέχνη παρουσιάζονται σε αυτή την αναδρομική έκθεση, την τρίτη ρετροσπεκτίβα που αφιερώνει το μουσείο σε καλλιτέχνη από την Ισπανία (οι δύο προηγούμενοι ήταν ο Νταλί και ο Πικάσο). Παρακολουθώντας τον Ζουάν Μιρό (1893-1983) από τα πρώιμα έργα του έως την ωριμότητα και την τελευταία φάση της καλλιτεχνικής διαδρομής του, η έκθεση προτείνει ένα συναρπαστικό οδοιπορικό στο έργο ενός από τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα, ο οποίος αγαπήθηκε όσο λίγοι από το ευρύτερο κοινό και άσκησε σημαντική επιρροή στους ομοτέχνους του, συγχρόνους του και μεταγενέστερους. Ανάμεσα στα πάνω από 100 έργα που παρουσιάζονται, περιλαμβάνεται το μεγάλου μεγέθους ορειχάλκινο άγαλμα «Personage», του 1970, καθώς και ζωγραφισμένα κεραμικά που ο Μιρό δημιούργησε μαζί με τον γλύπτη Ζοζέπ Λιόρενς ι Αρτίγας. Η έκθεση θα διαρκέσει έως την 1η Φεβρουαρίου.
ΛΟΝΔΙΝΟ
ΕΚΘΕΣΗ
British Museum
www.britishmuseum.org
«Germany: Memories of a Nation». Η έκθεση, που ανήκει στη σειρά εκδηλώσεων του Βρετανικού Μουσείου «Η ιστορία του κόσμου μέσα από 100 αντικείμενα», ιχνηλατεί την ιστορία της Γερμανίας τα τελευταία 600 χρόνια και διοργανώθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 25 χρόνων από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Η έκθεση χρησιμοποιεί πλειάδα αντικειμένων, για να αναδείξει μια ιστορική διαδρομή γεμάτη θριάμβους όσο και τραγωδίες. Παρακολουθεί τις πολιτικές αλλαγές που συνέβησαν στο διάβα των αιώνων, περνώντας από την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και την ενοποίηση το 1870 και φτάνοντας στον ταραγμένο 20ό αιώνα και τον σημερινό ρόλο της Γερμανίας ως οικονομικής ατμομηχανής, αλλά και αυταρχικού «αφεντικού» της Ευρώπης. Στα εκθέματα περιλαμβάνονται έργα τέχνης με την υπογραφή καλλιτεχνών όπως ο Ντίρερ, ο Χολμπάιν, ο Γκέρχαρντ Ρίχτερ και πολλοί άλλοι, χάρτες όπου απεικονίζονται οι αλλεπάλληλες μεταβολές της γερμανικής επικράτειας, καθώς και εκθέματα που αντιπροσωπεύουν σταθμούς της θρησκευτικής, επιστημονικής, λογοτεχνικής και πολιτικής διαδρομής της χώρας. Εως τις 25 Ιανουαρίου.
ΜΑΔΡΙΤΗ
ΘΕΑΤΡΟ
Teatro Naves del Matadero
www.mataderomadrid.org
«Perdona si te mato, amor». «Ερχομαι να παραδοθώ. Είμαι εγκληματίας». Ο άνθρωπος που μπαίνει φουριόζος στο αστυνομικό τμήμα είναι ένας κατά συρροήν δολοφόνος. Ο βαριεστημένος αστυνομικός στο γραφείο, χωρίς να σηκώσει το κεφάλι, τον ρωτάει: «Πήρατε νούμερο; Οχι; Να πάτε να πάρετε». Ο άνθρωπος ψάχνει τριγύρω, βρίσκει το μηχάνημα, πατάει το κουμπί και παίρνει ένα νούμερο. Τότε μόνο καταφέρνει να ομολογήσει ότι είναι ο δράστης έντεκα φόνων και να παραδοθεί. Η σκηνή είναι χαρακτηριστική της μαύρης κωμωδίας «Συγγνώμη που σε σκοτώνω, αγάπη μου», στηριγμένης στις συμβάσεις των αστυνομικών ιστοριών και στην παράδοση της ισπανικής θεατρικής κωμωδίας αλλά και του βοντεβίλ. Είναι η πρώτη θεατρική απόπειρα της Ισπανίδας συγγραφέως και ιστορικού Καρλότα Πέρεθ-Ρεβέρτε, η οποία συνεργάστηκε για το ανέβασμα του έργου με τον σκηνοθέτη Αλμπέρτο Καστρίγιο-Φερέρ. Κοινό και κριτική έχουν υποδεχθεί πολύ ευνοϊκά την παράσταση, η οποία εκτυλίσσεται σε ένα ενιαίο «κινηματογραφικό» σκηνικό, που μεταβάλλεται συνεχώς εν ριπή οφθαλμού για να φιλοξενήσει τις περιπέτειες των ηρώων. Εως τις 18 Ιανουαρίου.
Teatro Maria Guerrero
www.cdn.mcu.es
«El Rinoceronte». Ο σκηνοθέτης και δραματουργός Ερνέστο Καμπαγιέρο, για τρίτη χρονιά επικεφαλής του Εθνικού Θεατρικού Κέντρου στη Μαδρίτη, διασκεύασε και σκηνοθέτησε τον «Ρινόκερο» του Ιονέσκο, την εμβληματική θεατρική αλληγορία του Ρουμάνου συγγραφέα, ο οποίος υπήρξε από τους θεμελιωτές του αποκαλούμενου «θεάτρου του παραλόγου». Η δράση εκτυλίσσεται σε μια ήσυχη επαρχιακή πόλη, όπου ξαφνικά μια μέρα εμφανίζεται ένας ρινόκερος. Οι πολίτες αναστατώνονται, όμως σιγά σιγά εξαπλώνεται «επιδημία» μετατροπής ανθρώπων σε ρινόκερους, στην οποία οι κάτοικοι δεν έχουν τις δυνάμεις να αντισταθούν. Ο Καμπαγιέρο θεωρεί, όπως δήλωσε, εξαιρετικά επίκαιρο το έργο αυτό που γράφτηκε το 1959, καθώς παραμένει ζωντανός και επίκαιρος ο στόχος του: να ταρακουνήσει μια κοινωνία που αδρανεί μπροστά στη διάδοση και την αποδοχή νέων ολοκληρωτισμών και να υπογραμμίσει την αξία της προσωπικής συνειδητοποίησης και αντίστασης. Στην παράσταση, που έχει αποσπάσει ευμενέστατες κριτικές, πρωταγωνιστούν ο Πέπε Βιγιουέλα, η Εστέρ Μπελβέρ και ο Φερνάντο Κάγιο. Εως τις 8 Ιανουαρίου.
ΣΙΚΑΓΟ
ΕΚΘΕΣΗ
Museum of Contemporary Art
www.mcachicago.org
«David Bowie Is». Χωρίς αμφιβολία, ο Ντέιβιντ Μπάουι έχει αφήσει έντονη τη σφραγίδα του στο τοπίο της ποπ μουσικής, ταυτόχρονα όμως η δουλειά του και η ίδια η εικόνα του ως ιδιόρρυθμου, χαρισματικού περφόρμερ, συνδέθηκε με πολλούς άλλους τομείς της σύγχρονης κουλτούρας, από τις εικαστικές τέχνες και το ντιζάιν μέχρι τον κινηματογράφο και τη μόδα. Σε αυτή την αλληλεπίδραση εστιάζει το εκθεσιακό αφιέρωμα «Ο Ντέιβιντ Μπάουι είναι», που διοργανώθηκε από το Victoria and Albert Museum του Λονδίνου και παρουσιάστηκε εκεί πριν ταξιδέψει στο Σικάγο. Οπως αναμενόταν, η προσέλευση επισκεπτών σημειώνει ρεκόρ, ιδίως τώρα που πλησιάζει το τέλος της έκθεσης. Παρακολουθεί τον Ντέιβιντ Μπάουι από το ξεκίνημά του, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, έως τις διαδοχικές μεταμορφώσεις του και την αποχώρησή του από τη σκηνή (λίγα χρόνια πριν από την απρόσμενη έκδοση του τελευταίου άλμπουμ του, The Next Day, το 2013). Στα εκθέματα περιλαμβάνονται αυθεντικά κοστούμια, φωτογραφίες και σχέδια (εδώ δύο σκίτσα του σχεδιαστή μόδας Αλεξάντερ Μακουίν για τον Μπάουι), χειρόγραφες σημειώσεις και παρτιτούρες, μακέτες για εξώφυλλα άλμπουμ, καθώς επίσης βίντεο, ηχογραφήσεις από συναυλίες και αποσπάσματα ταινιών. Εως τις 4 Ιανουαρίου.
