Η Θεσσαλονίκη πριν από την έλευση των Ελλήνων προσφύγων του 1922, που αλλοίωσαν την πληθυσμιακή σύνθεση της οθωμανικής πόλης, παρουσιάζεται, από σήμερα, μέσα από 60 αυτοχρωμικές φωτογραφίες, στο Μουσείο Μπενάκη. Η Θεσσαλονίκη του 1913 και του 1918, μακρινή, απόκοσμη, εξωτική και ταυτόχρονα συγκλονιστικά ανθρώπινη και θερμή, σαν μία χειροπιαστή ουτοπία, αποκαλύπτεται σαν η κατ’ εξοχήν βαλκανική πόλη σε μια εποχή μετάβασης και ρευστότητας. Είναι ένα τμήμα του αχανούς αρχείου του Μουσείου Αλμπέρ Καν της Γαλλίας που σε συνεργασία με το Φωτογραφικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη φέρνει στην Αθήνα τον πάντα επίκαιρο φιλοσοφικό στοχασμό του ίδιου του Αλμπέρ Καν (1860-1940). Ειρηνιστής και υπέρμαχος της οικουμενικής συναδέλφωσης μέσω της κατανόησης και της αποδοχής, ο Αλμπέρ Καν υπήρξε ένας άνθρωπος μπροστά από την εποχή του, ορματιζόμενος τα «Αρχεία του Πλανήτη». Είχε διοργανώσει φωτογραφικές αποστολές σε 52 χώρες με σκοπό να καταγράψει τον παλιό κόσμο λίγο πριν καταρρεύσει.
Οικουμενικό πνεύμα
Μέσα σε αυτό το ιδεολογικό και αισθητικό πλαίσιο, η πολυεθνική Θεσσαλονίκη του ’13-’18 συμβάλλει στο οικουμενικό πνεύμα. «Είναι σημαντικό να γίνεται η σύνδεση με τη συγκυρία που γέννησε αυτές τις φωτογραφίες για να μην οδηγηθούμε σε λανθασμένα συμπεράσματα», είπε χθες σε συνέτευξη Τύπου η Ζαν Μποσολέιγ, διευθύντρια του Μουσείου Αλμπέρ Καν. «Στις φωτογραφίες σπανίζουν οι Ελληνες και απουσιάζει η πυρκαγιά του ’17». Μία εξήγηση είναι, όπως τόνισε η κ. Μποσολέιγ, ότι οι λήψεις προέρχονται κυρίως από την Πάνω Πόλη και ότι η πυρκαγιά ως γεγονός «εξαιρετικό» δεν ενέπιπτε στα ενδιαφέροντα των«Αρχείων του Πλανήτη» που ήταν κυρίως η καθημερινή ζωή των απλών ανθρώπων.
Αισθητική αξία
Η παρουσίαση της μουσουλμανικής και εβραϊκής Θεσσαλονίκης με τις φτωχογειτονιές κοντά στα τείχη, πάνω από τις αστικές γειτονιές, είναι μία αποκάλυψη με πολιτική σημασία. Αλλά φυσικά, η έκθεση έχει μία αισθητική αξία πολύ σημαντική και αυτήν υπογράμμισε χθες ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη, κ. Αγγ. Δεληβοριάς. Την τεχνική διάσταση της αυτοχρωμίας που στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα ήταν σημαντική καινοτομία, υπογράμμισε η κ. Φανή Κωνσταντίνου, διευθύντρια του Φωτογραφικού Αρχείου, που μαζί με την Ειρήνη Μπουντούρη επιμελήθηκαν την έκθεση.
Η έκθεση (που συνοδεύεται από το λεύκωμα των εκδόσεων «Ολκός») στήθηκε από τον αρχιτέκτονα Nicolas Lorimy.
– Η έκθεση «Θεσσαλονίκη 1913 & 1918 – Οι τύχες των Βαλκανίων» θα παρουσιάζεται ώς τις 2 Σεπτεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη.
