Ιδιαίτερη περίπτωση ο Ερρίκος Θαλασσινός. Λόγιος, αλλά και άμεσος συνάμα. Καλοαναθρεμμένος και σπουδαγμένος (Πολιτικές επιστήμες – Πάντειο), αλλά και γεννημένος καλλιτέχνης.
Ηρθε στη ζωή στο Ηράκλειο της Κρήτης, στις 8 Μαΐου 1927. Ο κινηματογράφος τον κέρδισε και γρήγορα, σε συνδυασμό με την αποφοίτησή του από την περίφημη Σχολή Σταυράκου, πέρασε στην… πράξη.
Σαράντα τέσσερις ταινίες γράφει το κοντέρ του, οι δεκαεπτά από αυτές με δικά του σενάρια. Κάποιες φέραν χαμόγελο στα χείλη και γλύκαναν την καθημερινότητα του κοσμάκη («Ο Παπατρέχας», «Ο Τυχεράκιας», «Πάρε κόσμε», «Η Εύα δεν αμάρτησε» κ.ά.), άλλες φώτισαν τον αγώνα της βιοπάλης και τις ταλαιπωρίες των αδικημένων της ζήσης, κάνοντας εμμέσως την κριτική τους στις εξουσίες («Η Κύπρος στις φλόγες», «Φεύγω με πίκρα στα ξένα», «Το ραντεβού της Κυριακής» κ.ά.), ενώ ορισμένες είχαν και μπροστάρικη ματιά («Ενας νομοταγής πολίτης», «Ενας ξένοιαστος παλαβιάρης», «Ο Τσαρλατάνος» κ.ά.).
Και μαζί τηλεοπτικές σειρές και ντοκιμαντέρ, αλλά και εννέα ποιητικές συλλογές, με συνέπεια στίχους για τραγούδια που κέρδισαν τη ζόρικη μάχη με τον χρόνο.
Αναφέρει σχετικά ο Λευτέρης Παπαδόπουλος: «Οι στίχοι του Θαλασσινού είναι καλοχτισμένοι, είναι στίχοι δοκιμασμένου τεχνίτη από τους παλιούς, πατάνε γερά στην Ελλάδα και στις μνήμες μας. Και, εντέλει, προσφέρονται για σπουδαία τραγούδια, που δεν κλείνουν τον κύκλο τους σ’ έναν μήνα ή σ’ ένα εξάμηνο ή σ’ έναν χρόνο, αλλά βρίσκονται πάντα κοντά μας και συνομιλούν με γλυκύτητα μαζί μας, ακόμα κι όταν τα πλαστικά σουξέ της εποχής μας, μας κυκλώνουν από παντού και δεν μας αφήνουν περιθώριο να σκεφτούμε, να γαληνέψουμε και να βάλουμε στο προσκέφαλό μας έναν όμορφο στίχο, για να αποκοιμηθούμε στην αγκαλιά του». (¹)
Απ’ την ταινία «Προδομένη αγάπη» του 1962, ο σκηνοθέτης έδειξε το στιχουργικό ταλέντο του σμίγοντας με τον Μίκη Θεοδωράκη («Είν’ ο καημός μου ένα πουλί», «Ο ουρανός είναι κλειστός», «Καράβι καλοτάξιδο», «Τον χάρο τον αντάμωσα»).
Η μεγάλη τους στιγμή θα έρθει την ίδια περίοδο, αυτή τη φορά για τις ανάγκες της θρυλικής παράστασης του συνθέτη «Ομορφη Πόλη», όπου ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης θα ερμηνεύσει, μεταξύ των άλλων, το ζεϊμπέκικο «Το τραγούδι της ξενιτιάς» (Φεγγάρι, μάγια μου ’κανες).
Ανεπανάληπτη επίσης η σύμπραξη του Θαλασσινού με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, με προμετωπίδα το «Πέρα από τη θάλασσα», το οποίο ερμήνευσε το 1966 η Βίκυ Μοσχολιού.
Υπέροχο και το σμίξιμό του με τον Κώστα Χατζή το 1968, στον εξαιρετικό κύκλο τραγουδιών του τραγουδοποιού «Αναγέννησις Αλόννησος» με τα «Θυμάμαι μονάχα τη θάλασσα», «Κρέμασες στο λαιμό σου», «Μέσα στα μάτια του Χάρου», «Είδα την πίκρα τη μεγάλη».
Το 1971, ο Θαλασσινός θα συναντηθεί και πάλι με τον Μαρκόπουλο, με το διάσημο «Του άντρα του πολλά βαρύ», που πρωτολανσάρισε ο Θέμης Ανδρεάδης και δισκογράφησε επίσης εντυπωσιακά το 1972 ο Γιάννης Ντουνιάς.
Στα τέλη του 1974, ο Αντώνης Καλογιάννης θα ερμηνεύσει στην ταινία «Ενας νομοταγής πολίτης» το «Ανοιξε το παράθυρο», σε στίχους του Θαλασσινού και μουσική του Γιώργου Χατζηνάσιου, που την επόμενη χρονιά θα περάσει στη δισκογραφία αρχικά με τον Περικλή Περράκη και σχεδόν ταυτόχρονα με τον Καλογιάννη.
Το 1977 ο Θαλασσινός θα ανταμώσει με τον Νίκο Ξυλούρη στα «Ερωτικά» του σε μουσική του Στέλιου Βαμβακάρη («Το φιλί δεν το πουλάνε», «Εβγα ήλιε», «Ελα έλα έλα») και την επόμενη χρονιά, πάντα με τον Αρχάγγελο της Κρήτης, θα συνυπογράψουν για τα «Ξυλουρέικα» το «Μπέρδε και μπέρδε».
Είναι αρκετά ακόμη τα τραγούδια σε στίχους του Θαλασσινού που ξεχώρισαν και… μένουν, γιατί είναι δημιουργίες αληθινές που προέκυψαν από έμπνευση, ανάγκη έκφρασης, αγάπη για το «αντικείμενο» και βέβαια ακριβή αισθητική και υψηλή τεχνική.
Πηγές:
¹ «Η άλλη μεριά του φεγγαριού» (ΕΤ 1, 1998)
