«Για την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, εδώ στο Μέγαρο Μουσικής, η άνοιξη κρατάει μία ολόκληρη σεζόν. Και όχι μόνο. […] Η ΚΟΑ προσκαλεί τους νέους να φέρουν κοντά μας τη δική τους άνοιξη».
Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στον καλλιτεχνικό διευθυντή της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (ΚΟΑ) Λουκά Καρυτινό. Δεν τα εντοπίσαμε σε κάποιο δελτίο Τύπου, αλλά στο TikTok. Στην πιο πρόσφατη ανάρτηση του λογαριασμού της ορχήστρας στην πλατφόρμα –ο οποίος λειτουργεί εδώ και ένα χρόνο–, ο καλλιτεχνικός διευθυντής εμφανίζεται ντυμένος κάζουαλ, όπως και οι μουσικοί που ερμηνεύουν την «Ανοιξη» από τις «Τέσσερις Εποχές» του Βιβάλντι, στον Κήπο του Μεγάρου. Μιλώντας στην κάμερα, απευθύνεται άμεσα στο κοινό, και κυρίως στους νέους, οι οποίοι αποτελούν τον βασικό πυρήνα χρηστών του TikTok.
«Η απόφαση να δημιουργήσουμε λογαριασμό στην πλατφόρμα προέκυψε επειδή πρόκειται για κάτι εξαιρετικά δημοφιλές.
«Θέλουμε να δείξουμε αυτό που δεν βλέπει ο νέος κόσμος εύκολα στη σκηνή: ότι οι μουσικοί είναι άνθρωποι που γελούν, χωρίς να είναι καθόλου “στημένοι” ή απρόσιτοι», σημειώνει η υπεύθυνη επικοινωνίας Αννα Τσεϊμαζίδου.
Ο βασικός μας στόχος ήταν να κάνουμε την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών πιο άμεσα προσβάσιμη στο κοινό της και, κυρίως, να μεγαλώσουμε το ποσοστό των νεότερων ηλικιών που μας παρακολουθούν», λέει στην «Κ» η υπεύθυνη επικοινωνίας και επικεφαλής των μέσων κοινωνικής δικτύωσης της ΚΟΑ Αννα Τσεϊμαζίδου, η οποία βρίσκεται πίσω από την πρωτοβουλία να αποκτήσει η ορχήστρα μια πιο δυναμική παρουσία στα σόσιαλ μίντια.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε με βάση το πώς διαμορφώνεται σήμερα το διαδικτυακό κοινό που παρακολουθεί πολιτιστικές δράσεις, το βασικό κοινό-στόχος της ΚΟΑ είναι, σύμφωνα με την κ. Τσεϊμαζίδου, αυτό που βρίσκεται στο Facebook. Ανθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, όχι τόσο φοιτητές ή μαθητές, είναι εκείνοι οι οποίοι ενημερώνονται πιο τακτικά για τις συναυλίες και το πρόγραμμα, αντιδρούν, σχολιάζουν και κοινοποιούν περιεχόμενο σχετικό με την ορχήστρα. «Η βασική διαφορά είναι ότι στο TikTok ανεβάζουμε κυρίως βίντεο από τα παρασκήνια, πιο χαριτωμένες στιγμές και γενικά πιο “fun” υλικό, που διαφέρει σημαντικά από το περιεχόμενο του Facebook. Θέλουμε να δείξουμε αυτό που δεν βλέπει ο νέος κόσμος εύκολα στη σκηνή: ότι οι μουσικοί είναι άνθρωποι που γελούν, κάνουν αστεία μεταξύ τους, χωρίς να είναι καθόλου “στημένοι” ή απρόσιτοι», σημειώνει η κ. Τσεϊμαζίδου.
Ενα απλό σκρολάρισμα στο προφίλ της ΚΟΑ το επιβεβαιώνει: βίντεο τραβηγμένα σχεδόν ερασιτεχνικά, με «τικτοκική» θα λέγαμε διάθεση, δείχνουν μουσικούς στα καμαρίνια την ώρα της πρόβας, να συστήνονται μέσα από μια κάμερα κινητού και να μοιράζονται σκέψεις πριν από την εμφάνισή τους.
Ο νεαρός μαέστρος Τζον Γουόρνερ, για παράδειγμα, εμφανίζεται σε βίντεο όπου μιλάει για τη συνεργασία του με την ορχήστρα και για τη συναυλία που πραγματοποίησαν πέρυσι στο Μέγαρο Μουσικής, όπου διηύθυνε, μεταξύ άλλων, την 5η Συμφωνία του Μάλερ. Το ίδιο και η Τιανγί Λου, η μαέστρος από τη Σαγκάη, η οποία σε ένα αυθόρμητο βίντεο αναφέρεται στο πρωτοποριακό κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα «Mother Earth», του Φαζίλ Σάι, που παρουσίασε πέρυσι στην Αθήνα.
Στο εξωτερικό
Το φαινόμενο της παρουσίας μεγάλων ορχηστρών στο TikTok αποτελεί παγκόσμια τάση, με την Ελλάδα να μπαίνει με πιο αργούς αλλά σταθερούς ρυθμούς στο παιχνίδι. Η ΚΟΑ έχει φτάσει σχεδόν τους 1.350 ακολούθους, την ώρα που η Φιλαρμονική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης αγγίζει τους 16.291, συγκεντρώνοντας χιλιάδες προβολές και σχόλια κάτω από τα βίντεό της. «Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλες ορχήστρες του εξωτερικού υιοθετούν, όπως και εμείς, ένα πιο “χαλαρό” στυλ στην πλατφόρμα», μας λέει η κ. Τσεϊμαζίδου – και πράγματι, μια «βόλτα», για παράδειγμα, στους TikTok λογαριασμούς της Φιλαρμονικής του Παρισιού και της Βιέννης το επιβεβαιώνει. Τα βίντεο με αποσπάσματα από συναυλίες συνυπάρχουν σχεδόν ισόποσα με εκείνα στα οποία σολίστες μιλούν στην κάμερα και απαντούν σε ερωτήσεις που μπορεί να κάνει το κοινό.
«Το δύσκολο δεν είναι να αρέσει στους νέους η κλασική μουσική, αλλά να τους φέρεις στους χώρους συναυλιών για να την ακούσουν. Μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε ο κατάλληλος δίαυλος επικοινωνίας, κάτι που η πλατφόρμα του TikTok πλέον μας προσφέρει. Ο αλγόριθμος τρέχει τόσο γρήγορα που η ορχήστρα φτάνει ευκολότερα στο οπτικό πεδίο των νέων – και, σε αυτή την περίπτωση, στις οθόνες τους», εξηγεί η κ. Τσεϊμαζίδου. Και συνεχίζει: «Η κλασική μουσική άλλωστε είναι κάτι φρέσκο και ανανεωτικό, όχι παλιομοδίτικο. Γνωστοί dj του εξωτερικού, όπως οι Tiesto και Alok, κάνουν remix βασισμένα σε συμφωνίες του Μπετόβεν, για παράδειγμα, με τα εντυπωσιακά βίντεό τους να γίνονται viral. Γιατί να μην κάνουν το ίδιο και οι ορχήστρες που ερμηνεύουν πρωτότυπη κλασική μουσική;».
