Πώς μπορεί να συνδεθούν μια ερημωμένη ντίσκο σε ένα νησί του Βορείου Αιγαίου, ο Τζιοβάνι ντ’ Ατανάση –ο πρώτος Ελληνας που πραγματοποίησε ανασκαφές στην Αίγυπτο–, η μπαρόκ μουσική του 17ου, του 18ου και του 19ου αιώνα και οι ήχοι του σύγχρονου beatboxing; Την απάντηση δίνει το 6ο Kournos Music Festival, ένα από τα πιο ξεχωριστά πολιτιστικά γεγονότα του Αιγαίου, που για έκτη συνεχόμενη χρονιά παρουσιάζει, στη Λήμνο, ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα υψηλού επιπέδου, προσελκύοντας φίλους της μουσικής και των παραστατικών τεχνών.
«Είμαστε σε μια φάση μετάβασης. Ο τουρισμός έχει αλλάξει και αλλοιώσει, σε κάποιο βαθμό, το νησί, κάνοντάς μας να αναρωτηθούμε, όσο προχωράει ο καιρός, “τελικά τι κρατάμε και τι αφήνουμε να χαθεί;”», λέει η Αναστασία Κότσαλη, καλλιτεχνική συνδιευθύντρια του φεστιβάλ, μαζί με τη Λητώ Μεσσήνη. «Διαλέξαμε “κελύφη” από την παλιά ζωή της Λήμνου – χώρους με ιδιαίτερο χαρακτήρα, οι οποίοι λειτουργούσαν κατά κύριο λόγο με τον κόσμο του νησιού, το οποίο ακολουθούσε ένα τελείως διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο», συνεχίζει.
Με γενικό τίτλο «Εσκαφή/Ανασκαφή», το φετινό φεστιβάλ που εξερευνά το αρχιτεκτονικό και κοινωνικό αποτύπωμα της πρόσφατης ιστορίας του νησιού, πριν από τη δυναμική ανάπτυξη του τουρισμού, ανοίγει αυλαία στις 2 Αυγούστου, με την περφόρμανς «Ricordati che sei / ΝΑ ΘΥΜΑΣΑΙ ΤΙ ΕΙΣΑΙ», στην εγκαταλελειμμένη ντισκοτέκ Sunrise. «Θέλαμε, έστω για μία μέρα, να της δώσουμε ξανά ζωή και να αναδείξουμε τις μνήμες που συνδέονται με αυτόν τον χώρο. Η παράσταση θα πραγματοποιηθεί στην πίστα της και ευχή μας είναι, στο τέλος, ο κόσμος να σηκωθεί και να χορέψει, μετατρέποντάς την ξανά σε σημείο συνάντησης. Να επιστρέψουμε για λίγο στην ατμόσφαιρα των θρυλικών πάρτι που σημάδεψαν τις δεκαετίες του ’80 και του ’90», σημειώνει η κ. Κότσαλη.
«Δεν μπορούσαμε να μην αναφερθούμε στον άνθρωπο που ανακάλυψε, ως τυχοδιώκτης, αιγυπτιακές αρχαιότητες οι οποίες βρίσκονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο», λέει η συνδιευθύντρια του φεστιβάλ Αναστασία Κότσαλη.
Στην περφόρμανς συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η υψίφωνος Λητώ Μεσσήνη και η Καλλιόπη Μητροπούλου, γνωστή από το τραγούδι του 2023, «Ανισόπεδη Ντίσκο», δίνοντας μία φρέσκια νότα μαζί με τους Trio Sibilima. Κεντρικός άξονας της δράσης είναι η ζωή του Λημνιού αρχαιοδίφη Τζιοβάνι ντ’ Ατανάση (Γιάννης Αθανασίου). «Δεν μπορούσαμε να συνθέσουμε μια θεματική που έχει να κάνει με το σκάψιμο –μεταφορικά και κυριολεκτικά– και να μην αναφερθούμε στον άνθρωπο με καταγωγή από το νησί, που ουσιαστικά ανακάλυψε, ως τυχοδιώκτης, αιγυπτιακές αρχαιότητες οι οποίες βρίσκονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο», αναφέρει η κ. Κότσαλη. Γεννημένος στη Μύρινα στα τέλη του 18ου αιώνα, ο Nτ’ Ατανάση υπήρξε μια εμβληματική αλλά αμφιλεγόμενη μορφή της πρώιμης αρχαιολογίας. «Ηταν ένας Ιντιάνα Τζόουνς από το Βόρειο Αιγαίο, που έφυγε έντεκα ετών από το νησί για το εξωτερικό, ξετρύπωνε σαν λαγωνικό τις πιο εντυπωσιακές, ευπώλητες αρχαιότητες της Αιγύπτου και τελικά έφυγε από τη ζωή πάμπτωχος σε μια πανσιόν του Λονδίνου. Η παράσταση αντλεί έμπνευση από αυτή την τυχοδιωκτική καρδιά, την ανάγκη διαρκούς μετακίνησης, αλλά και αναζήτησης», εξηγεί η καλλιτεχνική διευθύντρια.
Ενα μεγάλο μέρος του προγράμματος, που θα διαρκέσει έως τις 17 Αυγούστου, αφιερώνεται στα 100 χρόνια από την ανασκαφή της αρχαίας Ηφαιστίας, στον αρχαιολογικό χώρο της οποίας θα παρουσιαστεί η παιδική όπερα «Digging / Sea (Σκάβοντας τη θάλασσα)», μία από τις πιο ιδιαίτερες δράσεις του φεστιβάλ. «Το έργο, καρπός διεθνούς open call και residency του συνθέτη Ιωάννη Παναγιώτου, αντλεί υλικό από προφορικές μαρτυρίες και την ανασκαφική εμπειρία. Υδραγωγεία, εμπορικά κτίρια και ένα αρχαίο θέατρο ήρθαν στο φως το 1926 από τη σκαπάνη της Ιταλικής Αρχαιολογικής Σχολής, ενώ οι έρευνες διακόπηκαν το 1936, από τη φασιστική κυβέρνηση της Ιταλίας, εξαιτίας της εβραϊκής καταγωγής του διακεκριμένου αρχαιολόγου Αλεσάντρο Ντέλα Σέτα», αναφέρει η κ. Κότσαλη.
Μουσείο σφουγγαριών
Από τις υπόλοιπες εκδηλώσεις, ο Κωνσταντίνος Βήτα θα αποβιβαστεί την τελευταία μέρα του φεστιβάλ στο νησί για να παρουσιάσει τη συναυλία-έκθεση «Ο Χώρος και η Μνήμη», στο Καρνάγιο – Μουσείο Ναυτικής Παράδοσης και Σπογγαλιείας Νέας Κούταλης. «Μας φάνηκε πολύ ενδιαφέρον τα συγκεκριμένα έργα να παρουσιαστούν μέσα σε ένα μουσείο σφουγγαριών. Η σχέση με τον χώρο ήταν σχεδόν οργανική, καθώς αποτελούν στην πραγματικότητα μια προσωπική “κατάδυση” του καλλιτέχνη σε άγνωστα ποιήματα του Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου», καταλήγει η καλλιτεχνική διευθύντρια.
