Ο τίτλος του άρθρου ανήκει στην Αιμιλία Κουγιουμτζή, με την οποία ο Καλατζής διατηρούσε φιλικούς δεσμούς, όπως φυσικά και με τον σύζυγό της, τον σπουδαίο συνθέτη Σταύρο Κουγιουμτζή.
Ανάμεσα στις συνολικά 19 στιγμές της συνεργασίας του δημιουργού με τον τραγουδιστή συναντάμε διαμαντάκια σαν τα «Αν βαρέθηκες κυρία» σε στίχους Σώτιας Τσώτου, «Ησουν ωραία» σε στίχους του Ακου Δασκαλόπουλου, «Ξενάκι είμαι και θα ’ρθω» (διασκευή παραδοσιακού τραγουδιού με λόγια του Κουγιουμτζή), «Εχει καρφιά η υπομονή» σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου.
Ο Γιάννης Καλατζής γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 29 Απριλίου 1938 (υπάρχει και «εκδοχή» για το 1943).
Διακρίθηκε ως μέλος του «Τρίο Μορένο» και στη συνέχεια, όταν έληξε η μόδα και η απήχηση αυτών των σχημάτων, ακολούθησε αυτόνομη πορεία.
Λίγο μετά τα μισά της δεκαετίας του ’60 υπέγραψε συμβόλαιο στη Minos με σκοπό να λειτουργήσει ως «αντίβαρο» στην τρανταχτή επιτυχία που γνώριζε ο Σταμάτης Κόκοτας στην Columbia. Ηταν κάτι που συνηθιζόταν τότε, στο πλαίσιο του ανταγωνισμού των δισκογραφικών εταιρειών, σε μια περίοδο που η εν λόγω βιομηχανία ανθούσε.
Βέβαια ο Καλατζής, τόσο ως στόφα φωνής και μέταλλο, όσο και ως καλλιτεχνική στάση και νοοτροπία διέφερε από τον Κόκοτα.
Ο Καλατζής λειτουργούσε και στους δίσκους και στη σκηνή σαν ταπεινή δύναμη. Αναλόγως κινήθηκαν και οι επιλογές του.
Την περίοδο 1968-1973 ο Γιάννης Καλατζής θα ερμηνεύσει τραγούδια που κάνουν πάταγο. Δημιουργίες των Μάνου Λοΐζου και Λευτέρη Παπαδόπουλου («Το παλιό ρολόι», «Παποράκι», «Τζαμάικα», «Παραμυθάκι μου», «Δελφίνι δελφινάκι», «Το λεβεντόπαιδο», «Η γοργόνα», «Ο κουταλιανός»), των Γιώργου Κατσαρού και Πυθαγόρα («Επιπόλαιος», «Κυρά Γιώργαινα», «Ο Σταμούλης ο λοχίας», «Ασπρα θα φορέσω»), των Θόδωρου Δερβενιώτη και Κώστα Βίρβου («Τα χρυσά κλειδιά»), των Γιώργου Μητσάκη («Πού ’σαι, καημένε Περικλή») και όχι μόνο.
Μετά τη μεταπολίτευση ο Καλατζής θα έχει μια αντίστροφη πορεία, με μικρές εξάρσεις, που θα τον οδηγήσει στην επόμενη δεκαετία στη δισκογραφική αφάνεια, με συνέπεια και την ολοένα και πιο διακριτική παρουσία του στη διασκέδαση.
Τελευταίες του επιτυχίες τα «Τώρα πλάκα μου κάνεις» (1976) και «Στη Χονολολού» (1977) σε μουσική του Νίκου Καρβέλα και στίχους της Βαρβάρας Τσιμπούλη.
Μια απάντηση γι’ αυτήν την «πτώση» δίνει ο Διονύσης Χαριτόπουλος μέσα από το βιβλίο του «Πολλά Μικρά Απλά» (εκδόσεις Τόπος, 2024). Στο κεφάλαιο «Ωδή σε ένα αλάνι» ο συγγραφέας καταλήγει:
«Συνέβη ό,τι και με τον σπουδαίο Τσαουσάκη, που χάθηκε όταν εμφανίστηκε το φαινόμενο Καζαντζίδης. Στην πορεία του Καλατζή, εμφανίστηκε το φαινόμενο Νταλάρας και τα σάρωσε όλα. Ο Καλατζής αθόρυβα εμφανίστηκε, αθόρυβα αποσύρθηκε. Σαν ταπεινό αλάνι».
Ακόμη πιο κατατοπιστική είναι η μαρτυρία της Αιμιλίας Κουγιουμτζή στον ερευνητή Θανάση Γιώγλου μετά την απώλεια του Καλατζή, που δημοσιεύτηκε στο ogdoo.gr:
«Ο Γιάννης δεν υπήρξε μόνον συνεργάτης του Σταύρου, αλλά και φίλος. Από την πρώτη στιγμή ταιριάξαμε και σαν οικογένειες, με τη γυναίκα του, τη Μιμίκα, και την κορούλα τους. Τον γιο του, δεν τον γνωρίσαμε, γιατί ήδη είχαμε επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη. Ο Γιάννης ήταν περίπου σαν τον Σταύρο. Δεν διεκδικούσε. Θυμάμαι ότι μας έλεγε, πως όταν τελείωνε το συμβόλαιό του με τον Μάτσα, του έλεγε: “Μάκη, κάν’ το εσύ το επόμενο και φώναξέ με να το υπογράψω”. Είχε εμπιστοσύνη… Θυμάμαι επίσης πως, όταν ήθελε τραγούδια από τον Σταύρο, δεν ζητούσε πρώτα να τα ακούσει. Πήγαινε, σχεδόν, κατευθείαν για το στούντιο. Εχω πολύ καλές αναμνήσεις από τον Γιάννη, και δεν ξέρω γιατί, αλλά λυπάμαι περισσότερο από τον θάνατο ενός ανθρώπου αποτραβηγμένου, παρόλο που είναι επιλογή του. Λυπήθηκα πολύ… Γιάννη, να ξέρεις ότι κατέχεις μια πολύ καλή θέση στο τραγούδι. Σίγουρα εκεί που πήγες θα είσαι πολύ καλύτερα».
