Οταν τα αυτονόητα αποκτούν θεσμική υπόσταση και εντάσσονται σε ένα ορθολογικό πλαίσιο παρεμβάσεων, τότε μπορούμε να μιλάμε για πρόοδο. Μετά τη γενική κατακραυγή για την αυθαίρετη ανέγερση εξέδρας στους κήπους του Ζαππείου, αντίδραση στην οποία πρωτοστάτησε η «Κ», το υπουργείο Πολιτισμού ανέλαβε πρωτοβουλία για να βάλει τα πράγματα σε μια τάξη.
Ανακοινώθηκε χθες η διμερής συνεργασία ανάμεσα στο ΥΠΠΟ και την Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος ώστε να υπάρξει «συντονισμός» ενόψει της ανάληψης από την Ελλάδα της προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε., το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Δεδομένης της άθλιας κατάστασης που επικρατεί στους κήπους του Ζαππείου (πλημμελής φροντίδα δέντρων, απαξίωση παραδοσιακών φανοστατών, απέραντο πάρκινγκ, χώμα με πέτρες αντί ειδική υδατοπερατή επίστρωση κ.λπ.) και μετά το φιάσκο του Φεστιβάλ που ακυρώθηκε άρον-άρον, είναι φανερό πως έχει αποσυρθεί η εμπιστοσύνη από την αρμόδια Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος.
Τη «διμερή συνεργασία» τη διαβάζουμε με τη θεσμική τυπικότητα που της αρμόζει, αλλά είναι σαφές ότι πλέον το ΥΠΠΟ υπαγορεύει τους όρους, θέτει τη στόχευση, αλλάζει την ατζέντα και επί της ουσίας περιθωριοποιεί τον ρόλο της Επιτροπής Ολυμπίων ενόψει μάλιστα και της τόσο σημαντικής για τη διεθνή εικόνα της χώρας ανάληψης της προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. Αυτό το πολιτικό και συμβολικό γεγονός αποκτά τη ζητούμενη βαρύτητα, ώστε το ΥΠΠΟ να ξεδιπλώσει μια στόχευση που υπερβαίνει τα όρια δικαιοδοσίας της Επιτροπής Ολυμπίων και μετακινεί τη συζήτηση πέραν των ορίων του Ζαππείου και των κήπων του.
Η Επιτροπή Ολυμπίων θα υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με το ΥΠΠΟ για όλους τους χώρους που αφορούν το κληροδότημα με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις αναγκαίες μελέτες και παρεμβάσεις. Το Ζάππειο Μέγαρο, άλλωστε, είναι μνημείο της νεώτερης Αθήνας και έμβλημα των εθνικών ιδεωδών του 19ου αιώνα. Απαιτεί συνεπώς υπέρτατο σεβασμό στη διαχείρισή του. Το ενδιαφέρον στοιχείο της πρωτοβουλίας του ΥΠΠΟ είναι η ολιστική αντιμετώπιση της ευρύτερης περιοχής που λογίζεται πλέον ως ενιαία. Περιλαμβάνει το Ζάππειο, τη Βασιλίσσης Ολγας (με την υπεραξία που γεννούν οι εκεί αρχαιότητες) και τον Λόφο του Αρδηττού, που κατά το ΥΠΠΟ είναι «απόλυτα συνδεδεμένος τοπογραφικά και ιστορικά με το Ζάππειο». Το φυσικό ανάγλυφό του μαζί με εκείνο του λόφου της Αγρας γέννησε την κοίτη στην οποία χτίστηκε το Παναθηναϊκό Στάδιο. Σε αυτό το σύνθετο, πολιτιστικό, ιστορικό και φυσικό περιβάλλον, ο περιπατητής εντάσσει φυσικά και την Πύλη του Αδριανού, τους Στύλους του Ολυμπίου Διός, την Αγία Φωτεινή, το (πρώην) παριλίσσιο τοπίο και το Στάδιο στη γειτνίαση του Εθνικού Κήπου, της Ηρώδου Αττικού και της συνοικίας του Μετς, σε απόσταση περιπάτου από το Σύνταγμα και το Κολωνάκι. Αυτή η ολιστική, πολυεπίπεδη διαστρωμάτωση της σύνθετης εμπειρίας που προσφέρει η διαχρονική Αθήνα είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του χθεσινού ανακοινωθέντος.
Η Αθήνα έχει ανάγκη αυτήν ακριβώς την ανάδειξη της ιστορικής στρωματογραφίας της με παράλληλη έμφαση στο φυσικό περιβάλλον. Στη Βασιλίσσης Ολγας, π.χ., θα περίμενε κανείς περισσότερη βλάστηση καθώς μιλάμε για μια περιοχή που είχε υμνηθεί για τον φυσικό της πλούτο.
