Στα τέλη του περυσινού Αυγούστου το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ «Beyond Borders» του Καστελλόριζου γιόρτασε δέκα χρόνια ζωής. Η πανηγυρική διοργάνωση ήταν πιο επιτυχημένη από ποτέ, με ρεκόρ συμμετοχών, σημαντικές προβολές, παράλληλες εκδηλώσεις και τη δική μας «Κ» ως τιμώμενο μέσο ενημέρωσης. Εκείνο που δεν φαντάζονταν, βέβαια, οι συντελεστές του φεστιβάλ, και ιδιαίτερα η καλλιτεχνική διευθύντρια, Ειρήνη Σαρίογλου, ήταν ότι ένα χρόνο αργότερα η πραγματοποίηση της 11ης έκδοσης θα έφτανε να κρέμεται από μια κλωστή. «Αρχικά αποσύρθηκαν οι βασικοί χορηγοί, οι ΔΕΗ και η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Στη συνέχεια ακολούθησε η αδιάφορη στάση του υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και του υπουργείου Τουρισμού, θεσμών που τα προηγούμενα χρόνια στήριζαν το φεστιβάλ», μας είπε στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου η κ. Σαρίογλου.
Σύμφωνα με την ίδια, αποτέλεσμα όλων των παραπάνω ήταν η περυσινή χρηματοδότηση των σχεδόν 500.000 ευρώ να συρρικνωθεί φέτος σε μόλις 70.000 –46.000 ευρώ από το ΕΚΚΟΜΕΔ και τα υπόλοιπα από τη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού–, γεγονός που έθεσε θέμα επιβίωσης της διοργάνωσης. «Η απόφαση να κάνουμε το φεστιβάλ παρά αυτές τις συνθήκες, με τρεις εργαζομένους αντί για δώδεκα, δεν είναι υπέρβαση. Είναι θέση και στάση ζωής», σχολίασε εμφανώς φορτισμένη η ίδια, αφήνοντας και σαφή υπονοούμενα ότι η συντονισμένη απόσυρση κρατικών και ιδιωτικών φορέων από τη διοργάνωση μπορεί να σχετίζεται με την επιβράβευση (στην 9η έκδοση) του «I shall not hate», ντοκιμαντέρ που παρουσιάζει την ιστορία του πρώτου Παλαιστίνιου μαιευτήρα σε νοσοκομείο του Ισραήλ. Η κ. Σαρίογλου ανέφερε επίσης ότι η περιορισμένη χρηματοδότηση οδήγησε στην περικοπή τμημάτων του φεστιβάλ, όπως οι μουσικές εκδηλώσεις, οι οποίες φέτος θα απουσιάσουν.
Εκείνο που δεν θα λείπει από το επερχόμενο «Beyond Borders» είναι τα ντοκιμαντέρ και οι κρίσιμες για τον σύγχρονο κόσμο θεματικές τους. Σαράντα δύο ταινίες από τις 634, προερχόμενες από 156 χώρες, που υποβλήθηκαν συνολικά, θα παρουσιαστούν στα διαφορετικά τμήματα του φεστιβάλ: κυρίως διαγωνιστικό, με έπαθλο το Χρυσό Στεφάνι Μεγίστης, micro διαγωνιστικό για τις μικρού μήκους και Πανόραμα, το οποίο φέτος έχει για κεντρικό άξονα ντοκιμαντέρ προερχόμενα από την Ελβετία, τιμώμενη χώρα της διοργάνωσης. Ταινία έναρξης θα είναι το «Where Shadows Rest» της Μαριάννας Οικονόμου, γύρω από έναν άγνωστο «ήρωα» της Ελευσίνας, ενώ η λήξη θα συνοδευθεί από την παγκόσμια πρεμιέρα του «Island Me A Film» της Καναδής Δανάης Ιλον, ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στο ίδιο το Καστελλόριζο.
Οσο για τις κυρίαρχες θεματικές του προγράμματος, αυτές σύμφωνα με τις χθεσινές ανακοινώσεις έχουν να κάνουν από τη μία με τις πολεμικές συγκρούσεις και από την άλλη με τη διαχείριση-κρίση των φυσικών πόρων. Το δε κεντρικό ερώτημα που θέτει το φεστιβάλ είναι το εξής: «Τι μένει αν αφαιρέσεις το προφανές;». Η αναφορά στην έλλειψη πολιτιστικών πόρων, που ταλαιπώρησε τη φετινή διοργάνωση, είναι πρόδηλη, ωστόσο μεταφέροντας τα λόγια των συντελεστών «σημασία έχει η αφαίρεση να μετατραπεί σε δημιουργική πράξη». Από την πλευρά μας, ας ευχηθούμε όσοι ομνύουν στην αριστεία και στην αξιοκρατία να λάβουν και τις κατάλληλες αποφάσεις, ώστε ένας σημαντικός πολιτισμικός θεσμός, που έχει μάλιστα για σπίτι του μια ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή, να συνεχίσει να υπάρχει.
