Ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας και δημιουργός ιστοριών που έχουν αγαπηθεί από χιλιάδες αναγνώστες. Βιβλία του έχουν μεταφερθεί στην τηλεόραση, ενώ το έργο του εστιάζει στη μνήμη, την οικογένεια, τα μυστικά και τις ανθρώπινες σχέσεις. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κρήτη και σήμερα ζει στην Αθήνα. Πιο πρόσφατο μυθιστόρημά του είναι ο «Καθαρμός» (εκδόσεις Μίνωας).
Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;
Αυτή την περίοδο στο κομοδίνο μου υπάρχει ένας «συνωστισμός» από διαφορετικούς κόσμους: ιστορικές μελέτες, ένα σύγχρονο ψυχολογικό θρίλερ, αλλά και μια συλλογή από κρητικές μαντινάδες. Αυτό το πέρασμα από τη μυθοπλασία στην έρευνα και στην παράδοση είναι στάση ζωής και πηγή συγκίνησης.
Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που μάθατε πρόσφατα χάρη στην ανάγνωση ενός βιβλίου;
Το πόσο εύκολα αλλοιώνεται η συλλογική μνήμη. Συχνά θυμόμαστε την αφήγηση που επικράτησε και όχι την αλήθεια. Διαβάζοντας για τη ναυτική ιστορία της Μεσογείου, εντυπωσιάστηκα από τους παλιούς καραβοκύρηδες που διάβαζαν τη θάλασσα μόνο με το ένστικτο. Αυτό το χάσμα ανάμεσα στη βιωμένη εμπειρία και την επίσημη καταγραφή με θρέφει.
Βρήκατε ποτέ τον μπελά σας επειδή διαβάσατε ένα βιβλίο;
Οχι κυριολεκτικά, αλλά έχω βρεθεί αρκετές φορές να αμφισβητώ βεβαιότητες που θεωρούσα ακλόνητες.
Περιγράψτε την ιδανική αναγνωστική συνθήκη.
Δεν ξέρω αν την έχω ζήσει, αλλά θα την περιγράψω όπως τη φαντάζομαι. Απόγευμα, χωρίς κινητό, σε μια άνετη πολυθρόνα, λίγο φυσικό φως και η αίσθηση ότι δεν έχω να κάνω τίποτα. Ή για να το πω με εικόνες: ένα απόμερο μπαλκόνι με θέα το Λιβυκό την ώρα που σουρουπώνει, με τη μυρωδιά του θυμαριού και της αλμύρας. Θεέ μου, πόσος ρομαντισμός!
Υπάρχουν κάποια είδη λογοτεχνίας που προτιμάτε κι άλλα που αποφεύγετε;
Αγαπώ τις ιστορίες, κοινωνικές ή ιστορικές που εμβαθύνουν στους χαρακτήρες και εξερευνούν τα ανθρώπινα διλήμματα. Δεν αποφεύγω κάποιο είδος εκ προοιμίου, καθώς με ενδιαφέρει περισσότερο το πώς είναι γραμμένο ένα βιβλίο παρά η ταμπέλα του. Αν μια ιστορία στερείται ανθρώπινου συναισθήματος, δύσκολα με κρατά ως το τέλος.
Τι είναι αυτό που σας συγκινεί περισσότερο σε ένα βιβλίο;
Η αλήθεια των ηρώων και η σταθερότητα του χαρακτήρα. Οταν ένας ήρωας συμπεριφέρεται με τρόπο που μοιάζει απολύτως ανθρώπινος, ακόμα κι αν παίρνει λανθασμένες αποφάσεις, τότε νιώθω ότι η ιστορία με έχει κερδίσει. Με συγκινεί βαθιά όταν οι λέξεις αποτυπώνουν το μεγαλείο αλλά και τα σκοτάδια της ανθρώπινης φύσης χωρίς ωραιοποιήσεις.
Υπάρχει κάποιο αγαπημένο βιβλίο που θα θέλατε να γίνει ταινία;
Πολλά. Ωστόσο πιστεύω πως ορισμένα βιβλία είναι τόσο στενά δεμένα με τη δύναμη της γλώσσας, ώστε ίσως λειτουργούν καλύτερα στη φαντασία του αναγνώστη παρά στη μεγάλη οθόνη. Αν έπρεπε να διαλέξω δικό μου, θα ήθελα να δω τον «Κατά Ιωάννη» και άλλου συγγραφέα, τον «Θησαυρό της Σμύρνης» της Ελευθερίας Μεταξά.
Στον «Καθαρμό» το παρελθόν επιστρέφει για να αποκαλύψει κρυμμένες αλήθειες. Τι σας γοητεύει στις ιστορίες με μυστικά και ενοχές;
Το γεγονός ότι κανένα μυστικό δεν μένει πραγματικά θαμμένο. Μπορεί να κρυφτεί για χρόνια, να αλλάξει μορφή, να περάσει από γενιά σε γενιά, ωστόσο συνεχίζει να επηρεάζει ζωές σαν ένα υπόγειο ποτάμι που διαβρώνει τα θεμέλια της ψυχής. Εκεί βρίσκεται η δραματική δύναμη αυτών των ιστοριών. Λειτουργούν σαν καθρέφτης, αναγκάζοντάς μας να αναμετρηθούμε με τις δικές μας κρυμμένες αλήθειες.
Τι σημαίνει για εσάς ο «καθαρμός» των ηρώων;
Δεν είναι απαραίτητα η συγχώρεση ούτε η λύτρωση. Είναι η στιγμή της απόλυτης ειλικρίνειας, όταν ο άνθρωπος παύει να κρύβεται από τον εαυτό του. Οταν αντικρίζει την αλήθεια, όσο επώδυνη κι αν είναι, και αποδέχεται τις συνέπειες των πράξεών του, αποκτά επιτέλους τη δυνατότητα να πάει μπροστά. Αυτός είναι ο βαθύτερος καθαρμός: η πνευματική αναγέννηση που έρχεται μόνο μέσα από την αλήθεια.
