Εχω συνομιλήσει με πολλούς ιστορικούς Ελληνες καλλιτέχνες. Οι περισσότεροι, στο ερώτημα τι ήταν εκείνο που τους έδωσε δημιουργική δύναμη απαντούσαν τα βιώματα, εννοώντας τα ζόρικα χρόνια πριν από τη γενική αναγνώρισή τους.
Η ζωή τροφοδότησε με πολλά από αυτά τον γεννημένο στις 23 Σεπτεμβρίου 1930 Ρέι Τσαρλς. Φτώχεια, χάσιμο της όρασης σε νεαρή ηλικία, μεγάλωμα στην ουσία χωρίς πατέρα, απώλεια του μικρότερου αδελφού, απώλεια της μητέρας στην εφηβεία του, δύσκολες στιγμές, ακόμα και χωρίς ένα πιάτο φαΐ για ημέρες, και όχι μόνο.
Η μουσική και το τραγούδι, τρόπος έκφρασης, διέξοδος και ανάγκη. Οχι πάντα χωρίς προβλήματα, αφού εξαρτήσεις και πάθη είχαν μπει γερά στις φλέβες του.
Αν λάβουμε υπόψη τις περιόδους που πρωτολειτούργησε, φαντάζει αδιανόητο πώς ένα τυφλό παιδί κατάφερε όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά και να λάμψει στον χώρο της δισκογραφίας και της διασκέδασης.
Το χάρισμα όμως ήταν τόσο αβέρτο και μπροστάρικο, που ο Ρέι Τσαρλς όχι απλώς έκανε τη διαφορά, αλλά ανάγκαζε και τους γύρω του, για θεμιτούς και αθέμιτους λόγους, να τον αποδέχονται, θέλοντας και μη, και να συμπορεύονται μαζί του.
Είχε έναν ευλογημένο τρόπο να αφομοιώνει και να συγκερνά διαφορετικές τάσεις και σχολές, με δική του όμως προσωπικότητα και χαρακτήρα.
Η πρωτοπορία του διέθετε ταυτόχρονα αμεσότητα και γοητεία. Επαιξε με κανόνες και όρια, συχνά καταργώντας τα, αλλά πάντα αναδημιουργώντας τα.
Ασύνορος και ακομπλεξάριστος με όλη τη σημασία των λέξεων και μάστορας μεγάλος, ακόμα και στις αναπόφευκτα χαμηλές τροχιές του, μια και μιλάμε για μια πολύχρονη διαδρομή με πολλές απλησίαστες κορυφώσεις.
Κι εδώ δανείζομαι τη φράση που ξεστόμισε ο πολύς Φρανκ Σινάτρα για τον Ρέι Τσαρλς: «H μόνη αληθινή ιδιοφυΐα στη σόου μπίζνες».
Πριν από το χρυσοφόρο και απόλυτης σχεδόν καλλιτεχνικής ελευθερίας συμβόλαιό του με την ABC – Paramount στο λυκαυγές της δεκαετίας του ’60, όπου ο Τσαρλς κέρδιζε τα περισσότερα και η εταιρεία τα λιγότερα, και τις τεράστιες επιτυχίες που ηχογράφησε για λογαριασμό της («Georgia on My Mind», «Hit the Road Jack», «I Can’t Stop Loving You» κ.ά.), o Τσαρλς είχε στα χρόνια του ’50 μια μεστή και αποδοτική πορεία στην Atlantic Records.
Εκεί εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 1960 και ο μεγάλος δίσκος του, The Genius of Ray Charles. Νομίζω ότι ο τίτλος τα λέει όλα.
Είναι το πρώτο άλμπουμ του Τσαρλς υπό big band ενορχηστρωτική ματιά, από τις πιο tocante, κατά πώς λένε και οι Ιταλοί, στιγμές που έχω απολαύσει ως ακροατής.
Εμπεριέχει ατόφια την αλήθεια του εκφραστή του, κι ας μιλάμε για τη ματιά του σε στιγμές άλλων.
Come Rain Or Come Shine… Απ’ τ’ αγαπημένα μου ever. Το λάτρευα με την Billie Holiday… αλλά εδώ ράγισα.
Ακούγοντας, και σήμερα ακόμη μετά από αμέτρητες ακροάσεις, το έργο, συνειδητοποιείς πως στη μουσική, όπως και στην τέχνη και τη ζωή γενικότερα, δεν υπάρχουν διαχωριστικές γραμμές και στεγανά, όταν υπάρχει το… χάρισμα και η φλόγα του «θέλω να τα πω».
Μπορείτε να χαρείτε «ολόκληρο», το The Genius of Ray Charles:
