Επεισοδιακός Σοπέν από τη Ζομπάρ

Aγχος και αγωνία χαρακτήρισαν τη συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ στις 30 Απριλίου στην αίθουσα «Χρήστος Δ. Λαμπράκης».

2' 57" χρόνος ανάγνωσης
Φόρτωση Text-to-Speech...

Aγχος και αγωνία χαρακτήρισαν τη συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ στις 30 Απριλίου στην αίθουσα «Χρήστος Δ. Λαμπράκης». Ο Μιχάλης Οικονόμου διηύθυνε την «Παβάνα», έργο 50 του Γκαμπριέλ Φορέ, το «Πρελούδιο στο απομεσήμερο ενός φαύνου» του Κλοντ Ντεμπισί και το συμφωνικό ποίημα «Τα Πρελούδια» του Φραντς Λιστ, ενώ σολίστ στο δεύτερο Κοντσέρτο για πιάνο του Φρεντερίκ Σοπέν ήταν η Γαλλίδα πιανίστρια Ελιζαμπέτ Ζομπάρ.

Hδη από την είσοδό της στη σκηνή υπήρχε μια αίσθηση ασυμφωνίας με την ορχήστρα, όπως επίσης ένα φανερό άγχος, που πιθανόν απέρρεε από την καταφανώς διαφορετική άποψη για τη μουσική την οποία είχε η πιανίστρια σε σχέση με τον Οικονόμου. Εκείνη έμοιαζε να επιδιώκει σχεδόν μονοσήμαντα την ανάδειξη της υπερβατικής πλευράς της γραφής του Σοπέν. Eτσι, στο πλαίσιο της αργής ταχύτητας που επέβαλε από την αρχή, η Ζομπάρ διέστελλε περαιτέρω τις χρονικές διάρκειες και στα τρία μέρη του έργου, ακόμη και όπου η μουσική γινόταν έτσι κι αλλιώς αργή. Παράλληλα, επέμενε σε χαμηλόφωνες, «ονειρικές» αποδώσεις, όχι μόνο στο λυρικό δεύτερο μέρος, αλλά επίσης στο πρώτο και στο τρίτο, σε καταφανή ασυμφωνία προς τον Οικονόμου, με αποτέλεσμα ο ήχος του πιάνου απλά να εξαφανίζεται. Η ολοφάνερη ταραχή της πιανίστριας κορυφώθηκε στην αρχή του τρίτου μέρους, το οποίο διέκοψε και επανέλαβε τρεις φορές, ώσπου τελικά να βρει τον βηματισμό της. Από εκεί και πέρα το πράγμα κύλησε καλύτερα, ίσως επειδή η Ζομπάρ αποφάσισε να προσαρμοστεί, περιορίζοντας τις πολύ προσωπικές απόψεις της.

Η ολοφάνερη ταραχή της πιανίστριας κορυφώθηκε στην αρχή του τρίτου μέρους, το οποίο διέκοψε και επανέλαβε τρεις φορές.

Ο Σοπέν έχει πράγματι μαγικές στιγμές στα όρια του υπερβατικού, ωστόσο ταυτόχρονα με τη «θηλυκή», διαθέτει εξίσου μια «αρσενική» όψη. Η δυσκολία έγκειται συχνά στην ισορροπία ανάμεσα στις δύο και η χαρακτηριστική αστοχία αρκετών αναγνώσεων βρίσκεται ακριβώς στις περιπτώσεις ερμηνευτών που επιχειρούν να τονίσουν τη μία περισσότερο από την άλλη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η πρόσθετη ασυνεννοησία με την ορχήστρα επιδείνωσε την κατάσταση.

Ερωτισμός

Από την πλευρά της, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ ήταν όσο αξιόπιστη συνηθίζει τα τελευταία χρόνια υπό τη διεύθυνση του Μιχάλη Οικονόμου. Η συναυλία ξεκίνησε με την «Παβάνα», που αρχικά ο Φορέ συνέθεσε για πιάνο και χορωδία. Στη συνέχεια τη μετέγραψε για ορχήστρα, αλλά επίσης για ορχήστρα και χορωδία. Ο Οικονόμου διηύθυνε την αέρινη μουσική με λεπτότητα και ευγένεια. Τη μελωδία στο φλάουτο απέδωσε εκφραστικά η Μελίνα Μακρή, της οποίας η συμβολή υπήρξε αντίστοιχα καθοριστική στο διασημότατο «Απομεσήμερο ενός φαύνου» του Ντεμπισί. Το μόλις δεκάλεπτο έργο, περίπου της ίδια εποχής με τη σύνθεση του Φορέ, είχε πολύ μεγαλύτερη σημασία για την εξέλιξη της μουσικής και επέδρασε πολύ περισσότερο στους συνθέτες που ακολούθησαν. Βασισμένο στο ομώνυμο ποίημα του Στεφάν Μαλαρμέ, πρωτοπαρουσιάστηκε το 1894 και χορογραφήθηκε πολύ αργότερα από τον Νιζίνσκι, ο οποίος το παρουσίασε στο παρισινό Σατλέ το 1912.

Eχει σημασία να υπενθυμίζεται η χρονική απόσταση και να επισημαίνεται ότι ο ερωτισμός που αποπνέει η σύνθεση βρίσκεται εγγεγραμμένος στη μουσική και δεν σχετίζεται με την προοπτική της σκηνικής υλοποίησης του έργου. Το ανέδειξε πολύ καλά ο Μιχάλης Οικονόμου με την κίνηση με την οποία διηύθυνε το έργο, κίνηση που αφορούσε τόσο την εύπλαστη διαμόρφωση των φράσεων όσο και τη δυναμική.

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με τα «Πρελούδια» του Λιστ. Το έργο επρόκειτο αρχικά να αποτελέσει μουσικό πρόλογο στον χορωδιακό κύκλο «Τα τέσσερα στοιχεία» του συνθέτη. Ωστόσο, στη συνέχεια πήρε τη μορφή αυτόνομου συμφωνικού ποιήματος. Ως τυπική ορχηστρική Εισαγωγή, συνοψίζει τα βασικά μουσικά θέματα που θα ακολουθήσουν, ξεκινώντας από το ήπιο θέμα της μουσικής των «Αστέρων» και καταλήγοντας στη θριαμβική εμβατηριακή εκδοχή των θεμάτων του έρωτα. Ακριβώς αυτή η κατάληξη χάρισε και στη συναυλία το αναμενόμενο θετικό πρόσημο.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT