Το κέντρο της Αθήνας έχει γεμίσει με αστέγους. Οι περισσότεροι ζουν μόνοι, αλλά όλο και συχνότερα βλέπω οικογένειες με ανήλικα παιδιά. Περνώντας πλάι τους και ψάχνοντας τα ψιλά μου, χαμηλώνω το κεφάλι από ντροπή και στενοχώρια. Δεν μιλούν όλοι ελληνικά. Κάποιοι μετακινούνται και χάνονται, κάποιοι μένουν στα ίδια στέκια για περισσότερο καιρό. Ολοι λυπόμαστε βαθιά, όμως κανείς δεν τους θέλει μπροστά στο μαγαζί του ή στην είσοδο της πολυκατοικίας του. Ενα πικρό συναίσθημα και καμία εμφανής λύση. Καταλαβαίνω πως το φαινόμενο έχει ενταθεί αισθητά, αλλά και ότι δεν έχει καταγραφεί με ακρίβεια. Η τελευταία επίσημη απογραφή έγινε το 2018 από το υπουργείο Εργασίας και το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Είχαν καταγραφεί στην Αθήνα 790 άστεγοι. Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονταν και όσοι φιλοξενούνταν σε δομές ή ζούσαν σε εγκαταλελειμμένα κτίρια. Σήμερα, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοτικές εκτιμήσεις, οι άστεγοι ξεπερνούν τους 1.000. Περίπου το 74% είναι άνδρες, το 75% έχει ελληνική ιθαγένεια και το 65% είναι μακροχρόνια άστεγοι, δηλαδή στον δρόμο πάνω από ένα χρόνο. Διαβάζω ότι οι ειδικοί μιλούν για συνδυασμό στεγαστικής κρίσης, προβλημάτων ψυχικής υγείας και εξάρτησης σε ουσίες. Το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων του Δήμου Αθηναίων βρέθηκε προ ολίγων μηνών στο επίκεντρο δημόσιας συζήτησης και πολιτικής αντιπαράθεσης λόγω σοβαρών καταγγελιών για τις συνθήκες διαβίωσης των αστέγων.
Κοριοί, τρωκτικά και σοβαρά προβλήματα υγιεινής οδήγησαν τον Συνήγορο του Πολίτη να πιέσει τις Αρχές να προχωρήσουν σε ριζική απολύμανση, προκειμένου η δομή να παραμείνει ανοιχτή. Η προηγούμενη δημοτική αρχή δήλωσε σε όλους τους τόνους ότι παρέδωσε «μία δομή-πρότυπο», ενώ η σημερινή διοίκηση απάντησε λέγοντας ότι παρέλαβε «μπάχαλο» που προσπαθεί να σουλουπώσει.
Δεν μπορώ να ξέρω τι γινόταν μέσα στη δομή της οδού Λιοσίων. Μπορώ όμως να πω με σιγουριά ότι στη γειτονιά μου ούτε τόσους αστέγους είχαμε ούτε και τόσα τρωκτικά! Θα ήθελα ειλικρινά οι αρμόδιοι να πρότειναν νέες ιδέες αντί να αναφέρουν με στόμφο αυτά που γνωρίζουμε κι εμείς. Η Φινλανδία, ας πούμε, θεωρείται σήμερα το πιο γνωστό ευρωπαϊκό παράδειγμα επιτυχημένης αντιμετώπισης της αστεγίας και αυτό γιατί ο αριθμός των αστέγων της μειώνεται σταθερά εδώ και χρόνια. Το μοντέλο που εφαρμόζουν είναι το «housing first», που συνίσταται στην εγκατάλειψη του παλιού τρόπου αντιμετώπισης, δηλαδή θεραπεία, αποτοξίνωση, συμμόρφωση και μετά στέγη.
Εκεί, πρώτα δίνουν σπίτι και μετά όλα τα υπόλοιπα. Μήπως να εξετάσουμε γιατί εμείς θεωρούμε το μοντέλο αυτό ουτοπικό;
