Προερχόμενος από τη Θράκη, ο νεαρός μουσικός Ορφέας παντρεύεται την Ευρυδίκη. Η ευτυχία τους δεν διαρκεί πολύ όμως: η Ευρυδίκη πεθαίνει πρόωρα, από το δηλητηριώδες δάγκωμα ενός φιδιού.
Η ιστορία ουσιαστικά αρχίζει από εδώ, έτσι όπως έφτασε έως τις μέρες μας μέσα από τις εκπληκτικές διηγήσεις του Οβίδιου και του Βιργίλιου: ο Ορφέας βασίζεται στην τέχνη του για να πετύχει το ασύλληπτο, να σαγηνεύσει τους θεούς του Κάτω Κόσμου και να φέρει πίσω στη ζωή την Ευρυδίκη.
Σύμφωνα με την Ετέλ Αντνάν («Ο Ορφέας απέναντι στο κενό / Χάινερ Μύλλερ και Τιντορέτο, το πιθανό τέλος του τρόμου», μτφρ.: Βασιλική Γκέτσιου – Σπύρος Γιανναράς, εκδ. Αγρα, 2021), «μόνο ένας μουσικός μπορούσε να δεσμευθεί σε αυτή την ακραία δοκιμασία, να ξαναφέρει στη ζωή μια πεθαμένη».
Πράγματι, ο Ορφέας σαγηνεύει με τη λύρα του την Περσεφόνη και τον Πλούτωνα. Του παραδίδουν την Ευρυδίκη – υπό έναν όρο όμως: να μη γυρίσει να την κοιτάξει μέχρι να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης.
Αλίμονο· ελάχιστα βήματα πριν από την έξοδο στο φως, ανήσυχος που δεν ακούει τα βήματα της σκιάς πίσω του, στρέφει το βλέμμα για να σιγουρευτεί.
Η Ευρυδίκη χάνεται για πάντα. Και ένας θνητός δεν μπορεί να εισέλθει στο βασίλειο των σκιών δύο φορές.
Τι βλέπει όμως όταν προσπαθεί να κοιτάξει το φάντασμα ο Ορφέας; Το τίποτα, το κενό. Πώς αναπαρίσταται κάτι αδιανόητο;
Η μουσική έχει τον πρώτο λόγο και πάλι. Δύο σπουδαίοι σύγχρονοι μουσικοί, ο τενόρος Ρολάντο Βιγιασόν και η Κριστίνα Πλουχάρ, που διευθύνει το μουσικό σύνολο L’ Arpeggiata, συνεργάστηκαν το 2025 σε ένα πρότζεκτ που κυκλοφορεί από την Deutsche Grammophon, το οποίο τιτλοφόρησαν «Orfeo son io», δηλαδή «Εγώ είμαι ο Ορφέας». Μια ανθολογία από μπαρόκ άριες και δύο σύγχρονα τραγούδια όπου το κεντρικό θέμα είναι ο Ορφέας. Για την ακρίβεια, μία από τις άριες του Κλαούντιο Μοντεβέρντι που περιλαμβάνεται εδώ έχει αυτόν ακριβώς τον τίτλο.
Ο Βιγιασόν είναι από τους πλέον διάσημους τενόρους σήμερα, ενώ η Πλουχάρ είναι μουσικός με πολυδιάστατη δράση. Αρπίστα και δεξιοτέχνις της θεόρβης, έγχορδου οργάνου που ανήκει στην οικογένεια του λαούτου, οι ηχογραφήσεις που έχει κάνει διευθύνοντας το σύνολο L’ Arpeggiata πάνω σε άριες της πρώιμης μουσικής, σε τραγούδια μπαρόκ αλλά και παραδοσιακά της Κάτω Ιταλίας, είναι μοναδικές. Ο κύριος Γκρι ξεχωρίζει το εξαιρετικό box set («L’ Arpeggiata. The Complete Alpha Rexordings», 6 cd, 2013), όπου περιλαμβάνεται το σύνολο των ηχογραφήσεων της Πλουχάρ για την Alpha, καθώς επίσης το διπλό άλμπουμ «Alla Napoletana» (2021) από την εταιρεία Erato.
Εδώ, μαζί με τον Βιγιασόν αποτυπώνουν τη δύναμη της μουσικής στις διάφορες εκφάνσεις της, μέσα από άριες συνθετών του 16ου, του 17ου και του 18ου αιώνα (Μοντεβέρντι, Μπρουνέλι, Κατσίνι, Λορέντζο Αλέγκρι, Πριούλι, Μπουοναμέντε, Κατσάτι, Πέρι, Σαρτόριο και Γκλουκ), μαζί με δύο τραγούδια του Λουίζ Μπονφά (1922-2001) και του μεγάλου Αργεντίνου τενόρου Κάρλος Γκαρντέλ (1890-1935), το πασίγνωστο «Sus ojos se cerraron», σε απίθανη μεταγραφή της Πλουχάρ (υπογράφει στο άλμπουμ και άλλες εξόχως δημιουργικές μεταγραφές για το μουσικό της σύνολο).
Το άλμπουμ στο σύνολό του επιβεβαιώνει περίτρανα αυτό που λέει η Αντνάν: «Εάν ο Ορφέας επιθυμούσε να “ξυπνήσει” την Ευρυδίκη και να την οδηγήσει έξω από τον Αδη, έπρεπε να παίξει μουσική».
