Ο Απόστολος Στάικος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και μεγάλωσε στον Αμπελώνα Λαρίσης. Σπούδασε αρχαιολογία, πολιτικές επιστήμες και δημοσιογραφία στη Μεγάλη Βρετανία. Εχει δουλέψει στην ΕΤ3, την ΕΤ1 και τα τελευταία 14 χρόνια στο euronews. «Τα βουνά στην πλάτη» είναι το πρώτο του βιβλίο. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος.
Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;
«Στα σπλάχνα της Σερίφου: Μαρτυρίες των τελευταίων εν ζωή εργατών στα μεταλλεία» της Αλεξάνδρας Χριστακάκη και ένα παλιότερο βιβλίο της Ρέας Γαλανάκη, την «Ακρα ταπείνωση».
Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που μάθατε πρόσφατα χάρη στην ανάγνωση ενός βιβλίου;
Το 1951, ο Μάνος Κατράκης ήταν εξόριστος στον Αγιο Ευστράτιο. Εφτιαξε θέατρο και ανέβασε τους «Πέρσες» του Αισχύλου. Το βρίσκω συγκλονιστικό.
Βρήκατε ποτέ τον μπελά σας επειδή διαβάσατε ένα βιβλίο;
Μάλλον όχι. Ομως κάποιες φορές μετά την ανάγνωση ενός βιβλίου, σκέφτηκα πως δεν έχω κάνει αρκετά πράγματα στη ζωή μου. Μπελάς είναι και αυτός.
Περιγράψτε την ιδανική αναγνωστική συνθήκη.
Προτιμώ να διαβάζω βράδυ, με λιγοστό φως. Θέλω να έχω δίπλα μου ένα ποτήρι κόκκινο κρασί, κυρίως για παρέα.
Υπάρχουν κάποια είδη λογοτεχνίας που προτιμάτε και άλλα που αποφεύγετε;
Αγαπώ τα διηγήματα, τη μικρή φόρμα. Δεν μου ταιριάζει η αστυνομική λογοτεχνία, ούτε τα βιβλία επιστημονικής φαντασίας.
Τι είναι αυτό που σας συγκινεί περισσότερο σε ένα βιβλίο;
Οι μικρές, καθημερινές συνήθειες των ηρώων. Ενας καφές κάθε πρωί στις δέκα. Οι δύο – ποτέ τρεις – σταγόνες αρώματος που θα βάλει μια γυναίκα ή ένας άντρας. Ακόμη, όσα μπορώ να φανταστώ για τους ανθρώπους μόλις κλείσω το βιβλίο. Τότε αποκτούν υπόσταση και συνομιλούν μαζί μου, τουλάχιστον για ένα διάστημα.
Υπάρχει κάποιο αγαπημένο βιβλίο που θα θέλατε να γίνει ταινία;
Τη φοβάμαι τη μεταφορά των βιβλίων στο σινεμά και την τηλεόραση. Σπάνια, το αποτέλεσμα «φτάνει στο ύψος» του βιβλίου. Θα ήθελα όμως να δω τη «Λούλα» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου στη μεγάλη οθόνη.
Τι ήταν αυτό που σας έκανε να θελήσετε να συγκεντρώσετε και να δώσετε φωνή σε αυτές τις μαρτυρίες μέσα από «Τα βουνά στην πλάτη»;
Καλύπτω το προσφυγικό – μεταναστευτικό από το καλοκαίρι του 2015. Με απασχολεί ο ξεριζωμός και ο αγώνας για μια νέα αρχή. Οταν επέστρεφα από τα νησιά του Αιγαίου, φίλοι, συνάδελφοι και μέλη της οικογένειας μου με ρωτούσαν για την κατάσταση στη Λέσβο και στη Σάμο. Σαν να περίμενα την ερώτηση. Απαντούσα με θυμό και μιλούσα πολύ. Νιώθω ότι σε κάποιους ανθρώπους χρωστάω χώρο και χρόνο. Τους προσπέρασα, βιαζόμουνα γιατί έπρεπε να στείλω το θέμα. Σε είκοσι δευτερόλεπτα τι να πει ένας άνθρωπος για τη ζωή και τα όνειρα του; Αποφάσισα λοιπόν να ξεκινήσω από το ρεπορτάζ και να προχωρήσω στη μυθοπλασία.
Υπήρξε κάποια μαρτυρία ή ιστορία μέσα στο βιβλίο που σας επηρέασε βαθύτερα και σας ακολούθησε ακόμα και μετά την ολοκλήρωση της συγγραφής; Ποια ήταν αυτή;
Το πως η Σάρα κοιτούσε τη σαλάτα. Το 2017 στο Βαθύ της Σάμου, κάναμε γυρίσματα για μια εκπομπή. Μια κοπέλα ζούσε μόνη, στη γνωστή και ως «ζούγκλα» όπου υπήρχαν εκατοντάδες σκηνές και οι συνθήκες ήταν άθλιες. Μας βοήθησε πολύ, μας γνώρισε ανθρώπους, οπότε ένα βράδυ την καλέσαμε για φαγητό. Ηταν πολύ φιλική και αξιοπρεπέστατη. Ομως δεν θα ξεχάσω το πως κοιτούσε τη σαλάτα. Εκτιμούσε αυτό που εμείς θεωρούμε αυτονόητο ή υποτιμούμε ως συνοδευτικό. Συνήθως, μας ενδιαφέρει το κυρίως πιάτο. Ντράπηκα πολύ όταν κατάλαβα πως είχε καιρό να καθίσει σε εστιατόριο ως πελάτης. Οι πρόσφυγες περιμένουν στην ουρά μέχρι να πάρουν ένα πιάτο φαγητό. Η Σάρα καθόταν μαζί μας, είχε μπροστά της καλό φαγητό και μετά από καιρό, μια σαλάτα. Για περίπου δύο ώρες, ήταν «μία από εμάς».
