Το Εθνικό Μουσείο Συγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) ανοίγει το καλοκαίρι με τρεις νέες εκθέσεις που εγκαινιάζονται στις 11 Ιουνίου και ο άξονας γύρω από τον οποίο αρθρώνονται είναι το ανανεωμένο αφήγημα του μουσείου για την Ελλάδα, τη Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η αρχή γίνεται με την έκθεση «South by Southeast» (Νότια – Νοτιοανατολικά), η οποία, αξιοποιώντας πρόσφατα αποκτήματα, δωρεές, ήδη υπάρχοντα έργα της συλλογής, αλλά και επιλεγμένους δανεισμούς, παρουσιάζει τη συλλεκτική πολιτική του ΕΜΣΤ των τελευταίων πέντε χρόνων.
Η έκθεση, σε επιμέλεια της καλλιτεχνικής διευθύντριας του ΕΜΣΤ Κατερίνας Γρέγου, με περισσότερα από 100 έργα 50 καλλιτεχνών από πάνω από 20 χώρες, επανατοποθετεί την Ελλάδα στο κέντρο μιας ευρύτερης πολιτισμικής γεωγραφίας: αυτής της Μεσογείου, της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης ή Εγγύς Ανατολής.
Σε αυτή τη χαρτογράφηση, η Ελλάδα δεν εμφανίζεται ως περιφερειακό σημείο, αλλά ως κόμβος όπου συναντώνται ήπειροι, αυτοκρατορίες, γλώσσες, θρησκείες και ιστορικές διαδρομές αναδεικνύοντας τις συγγένειες, τις μετακινήσεις, τις συγκρούσεις και τις ανταλλαγές που διαμόρφωσαν τις ταυτότητες της περιοχής, σύμφωνα με το επιμελητικό σημείωμα.
Από αυτή τη μεγάλη, πολυφωνική αφήγηση, η ροή οδηγεί οργανικά σε μια πιο εστιασμένη, μονογραφική προσέγγιση: η ενότητα του «Spotlight≥ που επιδιώκει να παρουσιάζει καλλιτέχνες της συλλογής σε μεγαλύτερο βάθος αφιερώνεται αυτή τη φορά στον Γιώργο Λάππα (επιμέλεια: Δάφνη Βιτάλη).
Με αφορμή τα δέκα χρόνια από τον πρόωρο θάνατό του, το μουσείο παρουσιάζει έργα από τη συλλογή του και επιλεγμένους δανεισμούς, φωτίζοντας τη ριζοσπαστική συμβολή του Λάππα στη γλυπτική και στην εννοιολογική τέχνη στην Ελλάδα. Ετσι, η μετάβαση από το συλλογικό στο ατομικό –και οι δύο εκθέσεις θα συνυπάρχουν στον 2ο όροφο– γίνεται μέσω ενός καλλιτέχνη και δασκάλου της ΑΣΚΤ, που ανανέωσε τη γλυπτική μετακινώντας την από την παραδοσιακή αναπαράσταση σε πιο σύνθετες, πολυεπίπεδες μορφές αρχιτεκτονικού και ψευδαισθητικού χώρου, κίνησης και φωτός.
Από τη γλυπτική του Λάππα, η αφήγηση μετατοπίζεται σε μια άλλη μορφή προσωπικής μνήμης και βιωματικής καταγραφής: την τριπλή βιντεο-εγκατάσταση «Voices» (Φωνές) της Μαργαρίτας Αθανασίου, σε συντονισμό του Σταμάτη Σχιζάκη, που παρουσιάζεται στην αίθουσα προβολών (-1). Εδώ, η έννοια της φωνής –κυριολεκτικά και μεταφορικά– γίνεται το νήμα που συνδέει τις προηγούμενες εκθέσεις με μια πιο εσωτερική, οικογενειακή και διαγενεακή αφήγηση.
Το «Voices», ένα δοκίμιο σε κινούμενη εικόνα, συνυφαίνει αρχειακό, τυχαία εντοπισμένο και πρωτότυπο υλικό, δημιουργώντας ένα έργο με έντονα βιωματικό χαρακτήρα. Η καλλιτέχνις αντλεί από τις παιδικές της εμπειρίες στην επικοινωνία με τη μητέρα της, ενώ ενσωματώνει και συνεντεύξεις με τη γιαγιά της, επίσης καλλιτέχνιδα. Ετσι, η έκθεση λειτουργεί ως ένας στοχασμός πάνω στη μνήμη, στη μετάδοση, στην κληρονομιά – θέματα που, με διαφορετικό τρόπο, διατρέχουν και τις άλλες δύο εκθέσεις.
Οι εκθέσεις της άνοιξης (Λογοθέτης – Χρήστου – Καναγκίνη) και οι τρεις νέες εκθέσεις του Ιουνίου λειτουργούν ως προοίμιο για τη μεγάλη ομαδική έκθεση «The Cosmopolitans», η οποία θα εγκαινιαστεί στα τέλη του έτους και θα αποτελέσει τη σύνθεση των επιμέρους αφηγήσεων που το μουσείο αναπτύσσει σταδιακά.
