Σχεδόν δύο μήνες πριν από την κυκλοφορία της «Οδύσσειας», ο Κρίστοφερ Νόλαν μίλησε για το κινηματογραφικό του εγχείρημα σε μια συνέντευξη στο περιοδικό TIME, αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες για την ιδιαίτερα φιλόδοξη και απαιτητική προσέγγισή του στην κλασική ομηρική ιστορία.
Η παραγωγή, όπως αναφέρουν ο ίδιος και οι συνεργάτες του, ήταν εξίσου φιλόδοξη και στο επίπεδο της υλοποίησης. Τα γυρίσματα δεν περιορίστηκαν σε ένα ενιαίο στούντιο ή σε συγκεκριμένη τοποθεσία, αλλά μετακινούνταν συνεχώς από χώρα σε χώρα. Για να υποστηριχθεί αυτή η αισθητική, ο διευθυντής φωτογραφίας Χόιτε βαν Χοϊτέμα εγκατέστησε εκατοντάδες φορητά LED ώστε να αναπαραγάγει με ακρίβεια τη χρωματική θερμοκρασία της φωτιάς, επιτρέποντας στον Νόλαν να κινηματογραφεί ελεύθερα προς κάθε κατεύθυνση κατά τη διάρκεια της νυχτερινής επιδρομής στην Τροία.
Η ίδια λογική επεκτάθηκε και στη συνολική δομή των γυρισμάτων, τα οποία δεν περιορίστηκαν σε μία σταθερή βάση ή σε στούντιο, αλλά μετακινούνταν διαρκώς.
Από το Μαρόκο μέχρι τη Σικελία και την Ισλανδία, όπου γυρίστηκαν οι σκηνές του Αδη υπό συνεχή βροχή και στις λεγόμενες «λευκές νύχτες», έως την Ελλάδα, το συνεργείο έστηνε και ξαναέστηνε μέσα σε εξαιρετικά απαιτητικές συνθήκες, με στόχο τη μέγιστη δυνατή αίσθηση αυθεντικότητας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η ταινία, που θα κυκλοφορήσει στις 16 Ιουλίου, ακολουθεί τον Οδυσσέα στο δεκαετές ταξίδι της επιστροφής του μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Στη διαδρομή συναντά Κύκλωπες, θαλάσσια τέρατα και τη μάγισσα Κίρκη, που μεταμορφώνει τους άνδρες σε ζώα –όλα αποδοσμένα με ελάχιστη χρήση CGI και μέγιστη κινηματογραφική φιλοδοξία. Πρόκειται για την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου σε IMAX, με την κλίμακα της παραγωγής να χαρακτηρίζεται εντυπωσιακή.
Ωστόσο, στο επίκεντρο παραμένει μια ιστορία χαρακτήρων. Δεν αρκούσε για τον Νόλαν να δέσει απλώς τον Ματ Ντέιμον –που υποδύεται τον Οδυσσέα– σε ένα αληθινό κατάρτι και να τον βάλει να περάσει μπροστά από τις Σειρήνες. Στη δική του εκδοχή, ο ήρωας καλείται ταυτόχρονα να βιώσει μια υπαρξιακή κρίση, καθώς οι Σειρήνες τον «αναλύουν» ψυχολογικά μέσα από το τραγούδι τους.
Απόλυτη εμβύθιση
Οι εξαντλητικές συνθήκες ήταν ακριβώς το ζητούμενο. Και, όπως εξηγεί ο Νόλαν, αυτή η φυσική εμπειρία συνδέεται άμεσα με τη θεματική της ταινίας. Ο ίδιος σκέφτηκε αρχικά να παρουσιάσει τους θεούς ως οντότητες που ρίχνουν κεραυνούς από τον Ολυμπο, αλλά τελικά κατέληξε σε μια πιο πρωτογενή προσέγγιση.
«Με ενδιέφερε περισσότερο η ιδέα ότι για τους ανθρώπους εκείνης της εποχής τα σημάδια των θεών ήταν παντού», είπε ο σκηνοθέτης. Στην Εποχή του Χαλκού, ο κεραυνός, η βροχή και η ανατολή του ήλιου δεν είχαν επιστημονικές εξηγήσεις – αποτελούσαν εκφράσεις της βούλησης των Θεών.
»Αυτό που είναι υπέροχο με το σινεμά, και ειδικά με το IMAX (σ.σ. μια κινηματογραφική τεχνολογία που προσφέρει εικόνα υψηλότερης ανάλυσης και μεγαλύτερη, πιο καθηλωτική οθόνη), είναι ότι μπορείς να μεταφέρεις το κοινό σε μια κατάσταση απόλυτης εμβύθισης, κάνοντάς το να νιώθει πολύ κοντά σε γεγονότα όπως καταιγίδες, ταραγμένες θάλασσες και δυνατούς ανέμους», δήλωσε ο σκηνοθέτης στη συνέντευξη. «Θέλεις το κοινό να βρίσκεται πάνω στο πλοίο μαζί τους, να φοβάται τη θάλασσα, να φοβάται την οργή του Ποσειδώνα, όπως ακριβώς και οι χαρακτήρες. Για μένα, αυτό είναι πολύ πιο ισχυρό από οποιαδήποτε μεμονωμένη εικόνα ενός θεού».
Για τον Ματ Ντέιμον, η «Οδύσσεια» ήταν η πιο ανταποδοτική εμπειρία της καριέρας του. «Ταινίες σαν κι αυτή δεν γίνονται πια», είπε ο ίδιος στο περιοδικό TIME. «Δεν υπάρχουν πολλοί πρωταγωνιστές στην ηλικία των 50 σε τέτοιου είδους επικές ταινίες. Το αντιμετώπισα σαν να ήταν η τελευταία ταινία που θα έκανα ποτέ».
Διπλός ρόλος για τη Λουπίτα Νιόνγκο
Οπως αναφέρει το TIME, ο Νόλαν έχει μελετήσει σε βάθος την εποχή, και η ταινία του συμβαδίζει με το ιστορικό πλαίσιο: ο Τρωικός Πόλεμος σηματοδοτεί το τέλος της Εποχής του Χαλκού και η Ελλάδα πρόκειται να εισέλθει σε μια σκοτεινή περίοδο.
Εχει επίσης μελετήσει το ίδιο το κείμενο και έχει κάνει ορισμένες εντυπωσιακές αφηγηματικές επιλογές. Ο Αργος, ο πιστός σκύλος του Οδυσσέα, από μια σύντομη εμφάνιση στο ομηρικό έπος μετατρέπεται εδώ σε δευτερεύοντα αλλά ουσιαστικό χαρακτήρα. Επίσης, ο Οδυσσέας και ο γιος του Τηλέμαχος (Τομ Χόλαντ) έχουν περισσότερο χρόνο μαζί.
Η Κίρκη, αρχέτυπο στην ομηρική εκδοχή, αποκτά πιο ανθρώπινη διάσταση μέσα από την ανησυχητική αλλά συμπονετική ερμηνεία της Σαμάνθα Μόρτον. Και η επανένωση του βασιλιά Μενελάου (Τζον Μπέρνταλ) με την Ελένη (Λουπίτα Νιόνγκο) – την ομορφότερη γυναίκα στον κόσμο, που κατηγορείται για την έναρξη του πολέμου – παύει να έχει μια καλή κατάληξη όπως στο ποίημα. Ο Νόλαν την περιπλέκει.
Σε μια ανατροπή, η Νιόνγκο υποδύεται επίσης την αδελφή της Ελένης, Κλυταιμνήστρα, της οποίας ο γάμος με τον αδερφό του Μενελάου, τον Αγαμέμνονα (Μπένε Σαφντί), είναι έντονα συγκρουσιακός.
Ο Τράβις Σκοτ
Η προσοχή του Νόλαν στους χαρακτήρες δεν περιορίζεται στο σενάριο. Είναι γνωστό ότι δεν χρησιμοποιεί σκηνοθετική καρέκλα, προτιμώντας να βρίσκεται κοντά στους ηθοποιούς του. «Οταν νιώθεις άβολα – και είσαι τις περισσότερες φορές, σωματικά, λόγω των απαιτητικών γυρισμάτων – αν γυρίσεις πίσω, ο Νόλαν είναι πάντα λιγότερο από δύο μέτρα μακριά σου. Είναι ωραίο να είσαι “στρατιώτης στα χαρακώματα και να βλέπεις ότι ο στρατηγός είναι δίπλα σου”».
Ακόμα μια λεπτομέρεια που επιβεβαιώθηκε είναι η συμμετοχή του Αμερικανού ράπερ Τράβις Σκοτ. Ο Σκοτ θα υποδυθεί τον βάρδο. Ο Νόλαν εξήγησε: «Τον επέλεξα γιατί ήθελα να κάνω μια αναφορά στην ιδέα ότι αυτή η ιστορία έχει περάσει μέσα από την προφορική ποίηση, κάτι που είναι ανάλογο με τη ραπ».
Με πληροφορίες από το περιοδικό TIME
