Αυτοψία στον Τύμβο Καστά στην Αμφίπολη, όπου βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη οι εργασίες, πραγματοποίησε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
Για πρώτη φορά, αποκαλύπτεται το σύνολο του περιβόλου του Τύμβου, με περίμετρο 497 μ., αλλά και η έκταση την οποία καταλαμβάνει το ίδιο το μνημείο -περισσότερα από 20 στρέμματα- αναδεικνύοντας το πραγματικό του μέγεθος.
Η Λίνα Μενδώνη ενημερώθηκε από τον διευθυντή Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Θεμιστοκλή Βλαχούλη και τον επιβλέποντα Μιχάλη Λεφαντζή, για την πορεία των παρεμβάσεων και τα στάδια της αποκατάστασης.
Εχουν ήδη ολοκληρωθεί η αποκάλυψη του αρχαίου περιβόλου, η αποκατάσταση της αρχικής γεωμετρίας των πρανών του τύμβου και του περιβάλλοντος χώρου του. Εχει, επίσης, υλοποιηθεί, στο μεγαλύτερο ποσοστό της, και σε μήκος 105 μ., η αποκατάσταση της νότιας πλευράς του περιβόλου, με τη χρήση αρχαίων μαρμάρινων διάσπαρτων μελών και περιορισμένων νέων μελών από τεχνητό λίθο. Εξελίσσεται, παράλληλα, η στερέωση του δυτικού τμήματος του περιβόλου, με εκτεταμένες ανατάξεις του πώρινου αντιθήματος, καθώς και η κατασκευή του εκτεταμένου υδραυλικού δικτύου απορροής ομβρίων του Τύμβου. Οι επεμβάσεις αυτές καλύπτουν μία ιδιαίτερα μεγάλη επιφάνεια, καθώς ο Τύμβος καταλαμβάνει έκταση 22 στρεμμάτων, ενώ ο περιβάλλων χώρος του καλύπτει επιπλέον άλλα 30 στρέμματα.
Στο ταφικό μνημείο, μετά την περάτωση της στερέωσης και της αποκατάστασης της καμάρας, στον ταφικό θάλαμο, και την τοποθέτηση μεταλλικού φορέα αντιστήριξης στο όρυγμα της ταφικής θήκης, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης του αρχαίου οικοδομήματος. Αφαιρέθηκαν όλες οι παλαιότερες μεταλλικές διατάξεις, υποστύλωσης και αντιστήριξης, με αποτέλεσμα να είναι πλήρως θεάσιμο το εσωτερικό του μνημείου. Στο, αμέσως, επόμενο διάστημα έχει προγραμματιστεί η τοποθέτηση της μνημειώδους δίφυλλης μαρμάρινης μακεδονικής θύρας του ταφικού θαλάμου και στη συνέχεια των φτερών και της κεφαλής της Σφίγγας. Στον περιμετρικό δρόμο, ο οποίος διαμορφώνεται στα ίχνη του αρχαίου περιδρόμου, επισημαίνονται οι μεταγενέστερες φάσεις του μνημείου, όπως το σημείο στάσης του ρωμαϊκού γερανού για την αποξήλωση των μαρμάρων του περιβόλου, καθώς και οι ράμπες καταβίβασης υλικών από την κορυφή του τύμβου. Παράλληλα, διακρίνεται υποτυπώδης αναλημματικός τοίχος, από αργολιθοδομή, στα ανατολικά πρανή, στοιχείο που καταδεικνύει τη διαχρονική αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων, από την αρχαιότητα έως σήμερα.
«Ο Τύμβος Καστά αποτελεί τον μεγαλύτερο ταφικό τύμβο που έχει αποκαλυφθεί, μέχρι σήμερα, στη Μακεδονία, με διάμετρο που ξεπερνά τα 140 μέτρα, έναντι 110 μέτρων του Τύμβου των Αιγών, στοιχείο που αποτυπώνει, με σαφήνεια, τη μοναδικότητα και την κλίμακά του. Η, μέχρι σήμερα, επιστημονική έρευνα και τα διαθέσιμα δεδομένα επιβεβαιώνουν τη χρονολόγησή του, στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ., ενώ παράλληλα καταδεικνύουν την, εξαιρετικά, υψηλή ποιότητα και πολυτέλεια της κατασκευής του, στοιχεία που το συνδέουν άμεσα με την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου», ανέφερε η υπουργός μετά την αυτοψία.
Οπως πρόσθεσε, «η εξέλιξη των εργασιών καθορίζεται από το ίδιο το μνημείο. Κάθε μνημείο αντιμετωπίζεται ως “ζωντανός οργανισμός”, απαιτώντας απόλυτη τεκμηρίωση, προσεκτική διαχείριση και συνεχή μελέτη. Για τον λόγο αυτό, οι παρεμβάσεις στο μνημείο υλοποιούνται με μεγίστη προσοχή και μεθοδικότητα, από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών και τον “Δημόκριτο”, τους κατεξοχήν ερευνητικούς και επιστημονικούς δημόσιους φορείς μας, τους οποίους συνδράμουν εξειδικευμένες επιστημονικές ομάδες από την Ελλάδα και από το εξωτερικό. Στόχος μας είναι η ασφαλής και ολοκληρωμένη απόδοση του μνημείου στις αρχές του 2028».
Ακολούθως, η υπουργός πραγματοποίησε αυτοψία στη μοναδική σωζόμενη ξύλινη αρχαία γέφυρα της Αμφίπολης, που χρονολογείται τον 5ο αι. π.Χ. και μαρτυρείται από τον Θουκυδίδη. Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες προστασίας και συντήρησής της, όπως και η εγκατάσταση του μεταλλικού στεγάστρου για την προστασία του μνημείου. Το έργο υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνολικό προϋπολογισμό 1,12 εκατ. ευρώ.
