Οι φίλοι της όπερας γνωρίζουν την όπερα «Διδώ και Αινείας», αυτό το εξαίσιο έργο που ολοκλήρωσε ένας σπουδαίος Αγγλος συνθέτης, ο Χένρι Πέρσελ, το 1689.
Ομως ο κύριος Γκρι με ενημερώνει ότι υπάρχει και μια ελληνική «Διδώ», όπερα του Κεφαλονίτη Διονυσίου Λαυράγκα (1864-1941), σε λιμπρέτο του Πολύβιου Δημητρακόπουλου (ή Πολ Αρκάς, 1864-1922), η οποία έκανε θριαμβευτική πρεμιέρα στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών στις 10 Απριλίου του 1909 με διευθυντή ορχήστρας τον ίδιο τον συνθέτη.
Ο κύριος Γκρι διαβάζει τις πληροφορίες από το καλαίσθητο και κατατοπιστικό βιβλιαράκι που συνοδεύει τη δισκογραφική παραγωγή τριών cd από την ελληνική εταιρεία Melism, η οποία μας έχει δώσει αρκετά πολύ ενδιαφέροντα, και συχνά άγνωστα, έργα Ελλήνων συνθετών.
Το τριπλό αυτό άλμπουμ περιλαμβάνει και άλλα έργα του Λαυράγκα, συμφωνικά, ορχηστρικά, αλλά και τραγούδια: από την Πρώτη και τη Δεύτερη Ελληνική Σουίτα έως τη Ρωμανέσκα για Ορχήστρα, ένα συμφωνικό πρελούδιο, το τραγούδι «Κοιμάτ’ η νειά» σε στίχους του Ιωάννη Πολέμη κ.ά. Τη Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών διευθύνει ο αρχιμουσικός Βύρων Φιδετζής (ο οποίος υπογράφει και όλα τα κείμενα του βιβλίου που συνοδεύει το άλμπουμ). Τη Χορωδία του Δήμου Αθηναίων διευθύνει ο Σταύρος Μπερής, ενώ στους τρεις βασικούς ρόλους είναι η Σοφία Κυανίδου (υψίφωνος), ο Φίλιππος Μοδινός (τενόρος) και ο Δημήτρης Πλατανιάς (βαρύτονος).
Η όπερα εμπνέεται από την ιστορία της Διδούς, της βασίλισσας της Τύρου, η οποία πέφτει θύμα της αρχομανίας του αδελφού της (σκοτώνει τον βασιλιά και άνδρα της Σιχαίο), διαφεύγει στην Κύπρο και από εκεί στη Λιβύη, όπου θα στήσει μια πόλη από το μηδέν: την Καρχηδόνα.
Εκεί όμως θα χάσει πρόωρα τη ζωή της για να μην ενδώσει στις επιθυμίες του ντόπιου βασιλιά Ιάρβα. Ωστόσο, η Διδώ είναι περισσότερο γνωστή από τη ρωμαϊκή εκδοχή του μύθου της, ο οποίος τη θέλει να συνδέεται με τον ομηρικό ήρωα Αινεία, όταν αυτός περάσει από την Καρχηδόνα προτού καταλήξει στη Σικελία.
Η εγκατάλειψη της Διδούς από τον Αινεία (ο οποίος ακολουθεί το πεπρωμένο του, καθώς τα εγγόνια του υποτίθεται ότι θα ιδρύσουν τη Ρώμη) είναι που, κατά τον Βιργίλιο, θα οδηγήσει τη Διδώ στην αυτοκτονία. Αυτή είναι και η εκδοχή που είναι ιδιαίτερα προσφιλής στην όπερα.
Λογικό, όπως θα έλεγε και ο κύριος Γκρι: μεταξύ μιας γυναίκας που αυτοκτονεί επειδή δεν θέλει να ατιμάσει τη μνήμη του δολοφονημένου άνδρα της και εκείνης που αυτοκτονεί επειδή την πρόδωσε ο αγαπημένος της, η δεύτερη έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνει όπερα. Οπως και συνέβη.
Βάζουμε να ακούσουμε με τον κύριο Γκρι τη «Διδώ» του Λαυράγκα και το αίσθημα είναι αμέσως αυτό της ανάτασης και ενός ταξιδιού εξωτικού: ένας ορμητικός χείμαρρος πλημμυρίζει το δωμάτιο, η δε ενορχήστρωση έχει μια λεπτότητα και έναν πλούτο που θα συναντούσες σε έναν Ντεμπισί.
Ο Β. Φιδετζής γράφει πως η όπερα «αποδίδει μουσικά έναν αρχαϊσμό που ναι μεν έχει μια ρίζα στον γαλλικό οριενταλισμό, μια άλλη ωστόσο ρίζα του αντλεί δυνάμεις απ’ τη μελέτη του μουσικού λαϊκού πολιτισμού που ο Λαυράγκας είχε ήδη δημιουργικά προσεγγίσει με την Πρώτη Ελληνική Σουίτα (1903-1904) και το μονόπρακτό του Τα δύο αδέλφια (1899-1900)».
Αγνωστο, ξεχασμένο έργο, άδικα, πολύ άδικα. Η εν λόγω ηχογράφηση αποδίδει μια δικαιοσύνη εδώ.
