«Μέσα στην παρούσα ιστορικότητα, η ανάγκη, μέσω της τέχνης, να μετατραπεί ο πόνος σε χαρά, πνεύμα, αίσθημα κοινότητας παραμένει ζωτική, φέρνοντας σε επαφή όλες τις κοινωνικές ομάδες με την ευρύτατη βιοποικιλότητα του πολιτιστικού δεδομένου, με την πιο τρέχουσα “ανα-ταραχή” της καλλιτεχνικής συγκυρίας», τόνισε, μεταξύ άλλων, ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου Μιχαήλ Μαρμαρινός στη χθεσινή παρουσίαση του φετινού προγράμματος.
Περιγράφοντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η τριετής θητεία του, τόνισε τους βασικούς τομείς της φιλοσοφίας του: διεθνής εξωστρέφεια, στήριξη της ελληνικής δημιουργίας, ανάδειξη νέων καλλιτεχνών, υποστήριξη δημιουργών από χώρες που σπάνια «ακούγονται» στη Δύση, προσέγγιση νέων θεατών και ενθάρρυνση της πρωτοπορίας με μορφές τέχνης που συνομιλούν με το παρόν. «Οι βασικές αρχές που διατρέχουν το πρόγραμμα δεν είναι απλώς κατευθύνσεις, αλλά μια συνολική πρόταση για το πώς μπορεί ένας ιστορικός θεσμός να παραμείνει επίκαιρος και ουσιαστικός», εξήγησε ο κ. Μαρμαρινός.
Νέες θεματικές διατρέχουν το φετινό πρόγραμμα, μολονότι το κεντρικό θέμα παραμένει το αρχαίο δράμα «ως απόθεμα ιδεών, ηθικών και κοινωνικών αξιών πολιτείας και δημοκρατίας». Θυμίζουμε ότι το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου φιλοξενεί εννέα νέες αναγνώσεις αρχαίων δραματουργιών από Ελληνες και διεθνείς δημιουργούς που είχαν παρουσιαστεί νωρίτερα («Κ», 3/2/2026). Αλλά το φετινό πρόγραμμα της Επιδαύρου απλώνεται με παράλληλες δράσεις τόσο στον αρχαιολογικό χώρο όσο και στο Ασκληπιείο. Η περιοδική έκθεση «Χορών Χώρος» είναι αφιερωμένη στην έννοια του Χορού, τόσο στο αρχαίο δράμα όσο και στην καθημερινότητα. Η νέα θεματική «1-1-1» (ήτοι, ένας συνθέτης – ένα έργο – μία ηθοποιός) παρουσιάζεται στο Αρχαίο Στάδιο. Η «Αφηγηματική Αρχαιολογία» προσφέρει μια περιπατητική περφόρμανς, ενώ τα εργαστήρια «Επίδαυρος – Τα μαθήματα» εμβαθύνουν στο αρχαίο δράμα με επίκεντρο τη χορικότητα.
Χρονιά-ορόσημο για την Πειραιώς 260, που συμπληρώνει 20 χρόνια λειτουργίας – «Να μετατραπεί ο πόνος σε πνεύμα», το μήνυμα του καλλιτεχνικού διευθυντή Μιχαήλ Μαρμαρινού.
Η Μικρή Επίδαυρος λειτουργεί πλέον ως αυτόνομο φεστιβάλ φιλοξενώντας δημιουργούς όπως τον Ευριπίδη Λασκαρίδη με την «Τουρνέ», τη Μάρθα Γκόρνικα με το «Mothers», τον Κωνσταντίνο Βήτα, τον Θοδωρή Γκόνη με τα «Πορτοκάλια της Επιδαύρου» και κορυφώνεται με την παγκόσμια πρεμιέρα του νέου έργου του Ιβάν Βιριπάγιεφ «I-ONE» (7-8/8).
Φέτος είναι και μια χρονιά-ορόσημο για την Πειραιώς 260, καθώς συμπληρώνονται 20 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας της. Ετσι, το φεστιβάλ υποδέχεται στην εναρκτήρια δράση του τον Χάινερ Γκαίμπελς (29/5), έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής μουσικής και θεατρικής σκηνής. Στο «Σλήμαν III», αφετηρία του έργου είναι η ανασύνθεση ενός σχεδίου της Τροίας –με τα εννέα ανακαλυφθέντα στρώματά της– όπως αυτό προκύπτει από την ημερολογιακή αφήγηση του Ερρίκου Σλήμαν για τις ανασκαφές εκεί κατά τα έτη 1871-1873. Θα παρουσιαστεί επίσης, σε συναυλιακή εκδοχή, η παράσταση «Einstein on the Beach», που βασίζεται σε μια ιδέα των Ρόμπερτ Ουίλσον και Φίλιπ Γκλας και άλλαξε το τι νοείται ως όπερα στον 20ό αιώνα.
Τιμή στον Γιώργο Λούκο
Η διοργάνωση αποτίει επίσης φόρο τιμής σε προσωπικότητες που καθόρισαν την καλλιτεχνική πορεία του φεστιβάλ, παρουσιάζοντας ένα αφιέρωμα στον πρώην διευθυντή του, Γιώργο Λούκο, που διαμόρφωσε τη νεωτερική του ταυτότητα. Θα δούμε το ντοκιμαντέρ του Ηλία Γιαννακάκη που είναι αφιερωμένο στο έργο του και την αναστήλωση του «Τροχόσπιτου», της «κινούμενης παρηγοριάς της τέχνης», σε επιμέλεια της Ολιας Λαζαρίδου.
Στο πεδίο των νέων δραματουργιών, παρουσιάζονται έργα όπως το «GRAUTS» του Γιάννη Μαυριτσάκη και η «Γη της Επαγγελίας» της Γεωργίας Μαυραγάνη, καθώς και νέες αναγνώσεις από τη Λένα Κιτσοπούλου στις «Βάκχες» και τη Στεφανία Γουλιώτη με το «Φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ», μεταξύ άλλων. Διεθνείς δημιουργοί, όπως ο Κουρό Τάνιν («Sleeping Fires») και η Τζέμα Χάνσον Καρμπόνε με τον «Ευαγγελισμό της Κασσάνδρας», αντλούν από πρωτότυπα κείμενα και προσωπικές ή λιγότερο ορατές ιστορίες, ενώ άλλοι, όπως οι Ανχέλικα Λιδέλ και Μίλο Ράου, επεξεργάζονται εμβληματικά πρόσωπα και έργα, όπως την ιστορία του Ιάπωνα συγγραφέα Γιούκιο Μισίμα και της Μήδειας, αντίστοιχα. Η Νικολίν βαν Χάρσκαμπ στην «Προσωδία» εισάγει την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο, ανοίγοντας ένα διάλογο για τη φωνή, τη γλώσσα και τη διαμεσολάβηση της εμπειρίας στη σύγχρονη εποχή.
Ματιές στον αραβικό κόσμο
Στην ενότητα «Φωνές του Αραβικού Κόσμου – Φωνές του Ιράν», το φεστιβάλ παρουσιάζει επίσης πέντε έργα δημιουργών από την Παλαιστίνη, τον Λίβανο, την Αλγερία και το Ιράν μέσα από χορό, περφόρμανς, διαλέξεις και θέατρο. Ο χορός έχει φέτος εξέχουσα θέση, με ένα πρόγραμμα που λειτουργεί ως πεδίο συνάντησης σωμάτων, μνήμης και συλλογικής εμπειρίας, με ομάδες και χορογράφους από την Ιρλανδία, την Παλαιστίνη, το Ιράν, την Ιταλία, την Κίνα, τις ΗΠΑ και την Ελλάδα. Ξεχωρίζουν το «MAM» του χορογράφου Μάικλ Κίγκαν Ντόλαν, που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, και το TAO Dance Theatre με το δίπτυχο «16 & 17», όλα στην Πειραιώς 260.
Η σύγχρονη μουσική επανατοποθετείται μέσα από τον νέο κύκλο «C_Music NOW», μια επιμελητική πρόταση για τη σύγχρονη μουσική σε διάλογο με τις άλλες τέχνες. Ο κύκλος εκτείνεται σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ, ενώ διακριτή είναι επίσης η ενότητα «Gen 260», στην οποία νεότατοι σκηνοθέτες άρτι αποφοιτήσαντες από τις σχολές σκηνοθεσίας του ΑΠΘ και του Εθνικού Θεάτρου δείχνουν δουλειά τους.
Παράλληλα, στο φεστιβάλ θα φιλοξενηθούν δράσεις που κινούνται πέρα από τις γνωστές κατηγορίες των παραστατικών τεχνών, με έργα όπως οι «Πρόγονοι» της Εύας Στεφανή, μεταξύ άλλων. Στον Χώρο Δ της Πειραιώς 260, οι μεταμεσονύκτιες προβολές μεταφέρουν σε μεγάλη οθόνη την εμπειρία της σκηνής, προβάλλοντας κινηματογραφήσεις θεάτρου και χορού ως αυτόνομα έργα. Οσο για το «AΦΤΕΡ», θα κρατήσει ζωντανό τον χώρο μετά τα μεσάνυχτα, με δεκατρείς μουσικές βραδιές, όταν οι παραστάσεις έχουν ολοκληρωθεί.
Τέλος, ανακοινώθηκε η σύμπραξη του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου, του Εθνικού Θεάτρου και του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, μια πρωτοβουλία πολιτιστικής πολιτικής με τον τίτλο «SYSTEMA – For the Greek Performing Arts», που φιλοδοξεί να αποτελέσει νέο μοντέλο συνεργασίας για τις παραστατικές τέχνες στην Ελλάδα.
