Από την Ανδρο έως την οδό Σκουφά. Τρεις φωτογράφοι μοιράζονται όσα ένιωσαν και όσα τους ώθησαν να δημιουργήσουν τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν διέμειναν στο νησί και βίωσαν τον χρόνο, τον τόπο, τη σιωπή… Η έκθεση με τίτλο «Βιώνοντας το κενό», στην γκαλερί Alma της Μαρίας Αλμπάνη, είναι μία πυκνή, πολυσχιδής αφήγηση, μια καλειδοσκοπική αισθητηριακή εμπειρία με άξονα τις φωτογραφίες των Βράτκο Μπάρτσικ (Πράγα), Ρικάρντο Κάστρο Ρομέρο (Μαδρίτη) και Τζέισον Τζάκσον (Νέα Υόρκη). Και οι τρεις, εκπροσωπώντας διαφορετικές σχολές και αφετηρίες, διαποτίστηκαν από το υλικό και άυλο αποτύπωμα της Ανδρου, που τους έδωσε την ευκαιρία να «αποσπαστούν» και να «χτίσουν» εκ νέου. Ενώθηκαν από την κοινή εμπειρία και αυτονομήθηκαν δημιουργικά.
Οικολογικό residency
Ο αρχιτέκτων Χάρης Σαββίδης, μαζί με την Πέννυ Βαλσαμίδου (ιδιοκτήτες του αρχιτεκτονικού γραφείου elytron.eu) με την οποία έχουν συστήσει την Amalia Gardens ΑΜΚΕ, αναστήλωσαν παλιά εγκαταλελειμμένα αγροτόσπιτα με λιτό και οικολογικό τρόπο, δημιουργώντας συνθήκες ενός residency, ορίζοντας παράλληλα έναν τρόπο συνομιλίας της παράδοσης και της δημιουργίας. «Η γειτονιά Καλοκαιρινή στο Βιτάλι της Ανδρου δεν κατοικείται πια, αλλά δεν είναι άδεια», λέει ο Χάρης Σαββίδης. «Φέρει ίχνη της ζωής που πέρασε, κινήσεων που επαναλαμβάνονταν για αιώνες, την εργασία αλλά και την ανάπαυση των κατοίκων της, όλα αυτά που έχουν πλέον ανασταλεί. Η ανθρώπινη απουσία εδώ δεν είναι κενό. Είναι συνθήκη».
Οι τρεις φωτογράφοι από την Τσεχία, την Ισπανία και τις ΗΠΑ, βιώνοντας αυτόν τον υποβλητικό κόσμο της σιωπής, τον γεμάτο από συμβολισμούς και περασμένες ζωές, σκιές στον χρόνο, μεταβόλισαν αυτήν την παρακαταθήκη σε πρωτογενή δημιουργία. Στην έκθεση της οδού Σκουφά, όπου τα εγκαίνια προκάλεσαν αξιοσημείωτη προσέλευση, είδαμε τη ζωογόνο έκσταση που μπορεί να γεννήσει η εσωτερική ανασκαφή σε συνθήκες απόσπασης και ώσμωσης. Είναι ένα φαινόμενο καλλιτεχνικό, ψυχικό, διανοητικό. Δεν υπάρχουν στοιχεία εντοπιότητας και παράδοσης. Αυτά έχουν αποτελέσει πρώτη ύλη, που μετουσιώνεται σε κάτι νέο. Υπάρχει η δύναμη μιας εκτίναξης.
Το εξηγεί ο Χάρης Σαββίδης: «Η πρόσκληση στους φωτογράφους να περιδιαβούν την Καλοκαιρινή τον Φεβρουάριο του 2026 ήταν μαζί και προτροπή να εισέλθουν σε αυτό το τοπίο όχι ως παρατηρητές των ερειπίων, αλλά ως συνομιλητές σε έναν διάλογο ανάμεσα στο σώμα, τον χώρο και τον χρόνο. Το έργο δεν αφορά τη νοσταλγία, ούτε την αναπαράσταση του παρελθόντος. Αφορά την ανθρώπινη παρουσία –εύθραυστη, προσωρινή, αλλά υπαρκτή– που επιστρέφει σε χώρους, οι οποίοι δεν την αναμένουν πλέον ούτε και μπορούν να τη φιλοξενήσουν». Στις φωτογραφίες της έκθεσης, ο θεατής διαπιστώνει τον αέρα της ελευθερίας που οδήγησε τους φωτογράφους να γεννήσουν τα έργα αυτά. Το ανθρώπινο σώμα στις φωτογραφίες φέρει την ιδέα της φθαρτότητας, του κάλλους, της επιθυμίας, του εφήμερου και του αιώνιου. Τα άχρονα στοιχεία της φύσης και η ερειπωμένη ύλη του αγροτικού οικισμού ορίζουν ένα περιβάλλον μυστηριακό και οικουμενικό.
Το πείραμα της Amalia Gardens (που παίρνει την ονομασία αυτή από την τελευταία κάτοικο του οικισμού, την Αμαλία Αθανασίου) έχει την ευγενή φιλοδοξία να συνδέσει αυτό το τμήμα της βόρειας Ανδρου με τη δημιουργία και την κίνηση των ιδεών, αντλώντας από το βαθύ πολιτισμικό υπόβαθρο αυτού του ξεχωριστού τόπου.
«Βιώνοντας το κενό», έως τις 30 Απριλίου, γκαλερί Alma, Σκουφά 24Α και amaliagardens.org.
