Με τη χαρτογράφηση και την ανάλυση των «αλυσίδων αξίας» των πρώτων υλών της ελληνικής χειροτεχνίας και με αναφορές στις διεθνείς εμπειρίες γύρω από την κεραμική, την υφαντική και άλλες πρακτικές ξεκίνησε χθες η δεύτερη ημέρα του διεθνούς συνεδρίου «Ελληνική Χειροτεχνία: Τάσεις και Προοπτικές», στο Ακροπόλ Παλάς, που διοργανώνεται από το υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια Δυτικής Αττικής, Θεσσαλίας και Δυτικής Μακεδονίας.
Σταχυολογώντας από το πρόγραμμα, ο Γιώργος Αρσένος, καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μίλησε για τη στρατηγική σημασία της δημιουργίας μιας ολοκληρωμένης αλυσίδας αξίας για το ελληνικό μαλλί, εξηγώντας ότι η απουσία οργάνωσης και πιστοποίησης μετατρέπει ένα πολύτιμο υλικό σε βάρος για τον κτηνοτρόφο αντί σε πηγή εισοδήματος. Παρουσίασε ευρωπαϊκά παραδείγματα όπου το μαλλί αξιοποιείται σε καινοτόμες εφαρμογές –από βιολογικά λιπάσματα και μονωτικά υλικά έως προϊόντα συσκευασίας–, δείχνοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να ακολουθήσει αντίστοιχη πορεία.
Ο Κωνσταντίνος Χαριτίδης, καθηγητής στη Σχολή Χημικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, παρουσίασε τα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος reCLAYm, που είχε ως στόχο τη χαρτογράφηση και αξιολόγηση των ελληνικών κοιτασμάτων αργίλου, ώστε να προσδιοριστεί ποιες περιοχές μπορούν να στηρίξουν σύγχρονες και παραδοσιακές κεραμικές εφαρμογές. Στο πλαίσιο της έρευνας χαρτογραφήθηκαν 33 λατομεία σε όλη την επικράτεια, ενώ δείγματα από πέντε περιοχές αναλύθηκαν εργαστηριακά, με περίπου το 40% αυτών, μεταξύ των οποίων του Κιλκίς, να κρίνεται κατάλληλο για προηγμένες χρήσεις.
Στο διεθνές σκέλος, η Λάουρα Μπάουμαν, γενική γραμματέας της European Crafts Alliance, παρουσίασε το έργο και τη στρατηγική του δικτύου για την προώθηση και προστασία της χειροτεχνίας στην Ευρώπη. Αναφέρθηκε στη σημασία της δικτύωσης μεταξύ των 43 οργανισμών-μελών, στην ανάγκη για πολιτική εκπροσώπηση και στη διενέργεια ερευνών που αναδεικνύουν την οικονομική αξία του κλάδου, η οποία εκτιμάται στα 50 δισ. ευρώ.
Από την Ιταλία, η Ελίζα Γκουίντι, γενική συντονίστρια έργων του Artex –του Κέντρου Καλλιτεχνικής και Παραδοσιακής Χειροτεχνίας της Τοσκάνης–, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον τρόπο με τον οποίο αυτό παρέχει στους τεχνίτες πληροφόρηση, εκπαίδευση και πρόσβαση σε νέες αγορές. Ο επιμελητής τέχνης Ρομέν Ζουϊγιά, ειδικευμένος στην προώθηση της σύγχρονης καλλιτεχνικής χειροτεχνίας, παρουσίασε το γαλλικό οικοσύστημα χειροτεχνίας, το οποίο συγκροτείται από σχεδόν 1.000 κέντρα κατάρτισης, καθώς και ισχυρούς θεσμούς, όπως τα Mobilier National και Ateliers d’ Art de France.
Η Μαρία Αναξαγόρα, προϊσταμένη της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας, αναφέρθηκε στην ιστορική πορεία και στο σύγχρονο όραμα του κυπριακού φορέα, ο οποίος ιδρύθηκε το 1974 με στόχο τη στήριξη των εκτοπισμένων χειροτεχνών μετά την τουρκική εισβολή. Τόνισε τη σημασία της διατήρησης παραδοσιακών τεχνικών, όπως το κέντημα, η υφαντική και η κεραμική, μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα, αλλά και την ανάγκη για πολιτιστική διπλωματία, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των προϊόντων και την ένταξή τους στη σύγχρονη αγορά και στην τουριστική βιομηχανία.
Ακολούθησαν ομιλίες, μεταξύ άλλων, για τη σχέση της χειροτεχνίας με τα μουσεία και για τις προκλήσεις της σε ένα περιβάλλον διαρκών αλλαγών και κρίσεων, ενώ το συνέδριο θα ολοκληρωθεί σήμερα με συζητήσεις για τα μοντέλα επιχειρηματικότητας, την εκπαίδευση κ.ά.
