Τα colouring books (βιβλία χρωματισμού), από μια υποκατηγορία των βιβλίων δραστηριοτήτων για παιδιά, που τα βοηθούσε να εξασκήσουν τη λεπτή κινητικότητα και τη φαντασία τους, έχουν εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε «μανία» μεγάλης μερίδας ενηλίκων, που αναζητούν εκεί συγκέντρωση, δημιουργικότητα, λίγη ηρεμία. Είναι εντυπωσιακό ότι, σύμφωνα με στοιχεία που μας δόθηκαν, τα δημοφιλέστερα colouring books των εκδόσεων Μεταίχμιο προσεγγίζουν σε πωλήσεις τις 90.000 αντίτυπα και 70.000 από αυτά είναι τα «Brotherakia 1» και «Brotherakia 2» της Μικρής Ολλανδέζας (Δανάη Γεωργαντά) που δημιούργησαν σε συνεργασία με τη Vestart. «Η έντονη αύξηση του ενδιαφέροντος για colouring books για ενηλίκους ξεκίνησε από περίπου τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας και συνδέθηκε με τη γενικότερη τάση του mindfulness και της ανάγκης για πιο αργούς ρυθμούς ζωής», εξηγεί η διευθύντρια μάρκετινγκ του εκδοτικού οίκου, Δέσποινα Σκορδίλη. «Εκείνη την περίοδο τα colouring books ενηλίκων ήταν έντονα διαφοροποιημένα από τα παιδικά. Eδιναν έμφαση στην καλλιτεχνική αισθητική και στην πολυπλοκότητα, με αφηρημένα ή συμμετρικά μοτίβα και στοιχεία εμπνευσμένα από τη φύση. Πολλά από αυτά είχαν εικόνες σε στυλ mandala (περίτεχνα γεωμετρικά σχέδια). Επιπλέον, σήμερα το colouring γίνεται με μαρκαδόρους αλκοόλης, γεγονός που το καθιστά περισσότερο χόμπι ενηλίκων. Η τάση δεν άργησε να έρθει και στην Ελλάδα και κάποια από αυτά τα colouring books κυκλοφόρησαν και από ελληνικούς εκδοτικούς οίκους. Δεν υπήρχαν όμως ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι ή Ελληνες δημιουργοί που να παράγουν αντίστοιχο πρωτότυπο περιεχόμενο». Οι εκδόσεις Μεταίχμιο, θυμάται η εκδότρια Ελένη Παπαγεωργίου, εντόπισαν «στα τέλη του 2024, στα κοινωνικά δίκτυα, το νέο τρεντ του cosy colouring που αφορούσε ενηλίκους, εφήβους και παιδιά. Η τάση μάς φάνηκε ενδιαφέρουσα. Στη συνέχεια, αφενός επιλέξαμε τίτλους από ξένους εκδοτικούς οίκους για να τους εκδώσουμε στα ελληνικά, αφετέρου κάναμε μια πρόταση στη γνωστή δημιουργό Μικρή Ολλανδέζα να συνεργαστούμε μαζί της σε ένα πρότζεκτ που θα περιλάμβανε την έκδοση ενός colouring book». Τα υπόλοιπα είναι ιστορία και ρεκόρ πωλήσεων για την κατηγορία.
Η μεγάλη ζήτηση «ξεκίνησε από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας και συνδέθηκε με τη γενικότερη τάση (…) για πιο αργούς ρυθμούς ζωής», εξηγεί η Δέσποινα Σκορδίλη του Μεταίχμιου.
«Οι influencers, χάρη στην πλατφόρμα τους, έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στο να γίνει το colouring μια viral δραστηριότητα, ειδικά στο κοινό της Gen Z», σημειώνει η κ. Σκορδίλη. «Η Μικρή Ολλανδέζα, μια δημιουργός περιεχομένου που είναι πολύ αγαπητή στο κοινό εδώ και πάνω από μία δεκαετία, είχε καθιερωθεί στο trend του colouring αρκετό καιρό πριν από τα “Brotherakia”, ανεβάζοντας βίντεο με τεχνικές χρωματίσματος ή παρουσιάζοντας το colouring σαν μια δραστηριότητα που μπορείς να κάνεις παρέα με φίλους και όχι μόνο ατομικά. Ετσι, όταν κυκλοφόρησαν τα “Brotherakia”, το φαινόμενο της online κοινότητας που αναφέρθηκε παραπάνω άγγιξε πρωτοφανή επίπεδα. Βλέπαμε και εξακολουθούμε να βλέπουμε κάθε μέρα δεκάδες χρήστες των κοινωνικών δικτύων να ανεβάζουν τις δικές τους δημιουργίες, είτε ακολουθώντας τις τεχνικές της Δανάης είτε προτείνοντας τη δική τους προσέγγιση για κάθε σελίδα».
«Το ανανεωμένο ενδιαφέρον του ενήλικου κοινού για τα colouring books συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη δυναμική τους παρουσία στα social media του εξωτερικού, και κυρίως για την κατηγορία των περίτεχνων colouring books», επιβεβαιώνει και ο Γιώργος Πάτμιος από τις εκδόσεις Πατάκη. «Ενώ πρόκειται για μια κατ’ εξοχήν “παιδική” δραστηριότητα, επαναπροσδιορίστηκε και υιοθετήθηκε από το ενήλικο κοινό στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ανάγκης επιστροφής σε πιο απλές, βιωματικές εμπειρίες. Παράλληλα, έχουν αναδειχθεί οι ευεργετικές ιδιότητες του χρωματισμού ως πρακτικής που συμβάλλει στη μείωση του άγχους και λειτουργεί ως αντίβαρο στη συνεχή έκθεση στην ψηφιακή τεχνολογία». Οι εκδόσεις Πατάκη αντιμετωπίζουν τα colouring books όχι σαν πρόσκαιρη τάση, αλλά ως μια εκδοτική πρόταση με καλλιτεχνική αξία, που κατέχει ουσιαστική θέση στον κατάλογό τους. Πρόσφατα κυκλοφόρησαν τα «Kawaii: Πώς να σχεδιάζεις γλυκούλικα πρόσωπα, πλάσματα, πράγματα» της καλλιτέχνιδoς και εικονογράφου Αντζελα Νγκουιέν, γνωστής στο Διαδίκτυο με το ψευδώνυμο pikarar, με πάνω από 40.000 συνδρομητές, και «Πώς να φτιάχνω super cute κόσμους με την Bobbie Goods», το φαινόμενο του Instagram και του TikTok, Μπόμπι Γκουντς, με 1,2 εκατ. ακολούθους που λατρεύουν την τέχνη της.
Τρόπος χαλάρωσης
«Αυξημένη κινητικότητα τα τελευταία χρόνια τόσο ως προς τη ζήτηση όσο και ως προς τον αριθμό των τίτλων που κυκλοφορούν» διαπιστώνουν και οι εκδόσεις Ψυχογιός. «Πλέον βλέπουμε ξεκάθαρη διεύρυνση του ηλικιακού κοινού, με σημαντική συμμετοχή και ενηλίκων. Ενας βασικός λόγος γι’ αυτή τη μετατόπιση είναι το TikTok και γενικότερα τα κοινωνικά δίκτυα, όπου τα colouring books έχουν προβληθεί έντονα ως τρόπος χαλάρωσης και αποφόρτισης. Συχνά παρουσιάζονται ως αντιστρές δραστηριότητα και ως μια απλή, δημιουργική συνήθεια της καθημερινότητας».
Πλέον εντοπίζονται διαφοροποιήσεις ως προς τη σχεδίασή τους και τα μοτίβα. «Ενώ την προηγούμενη δεκαετία κυριαρχούσαν τα περίτεχνα σχέδια με έντονες λεπτομέρειες, σήμερα η τάση φαίνεται να κινείται προς διαφορετική κατεύθυνση. Το σύγχρονο adult colouring θυμίζει όλο και περισσότερο την αισθητική των παιδικών βιβλίων: μεγάλες εικόνες, έντονα και καθαρά περιγράμματα, ελάχιστη ή και καθόλου λεπτομέρεια, σχέδια που δεν απαιτούν έντονη συγκέντρωση ή τεχνική δεξιότητα. Ιδιαίτερα δημοφιλή είναι και τα χαριτωμένα, ανάλαφρα σχέδια που παραπέμπουν στο ιαπωνικό kawaii στυλ, με γλυκές φιγούρες και cosy ατμόσφαιρα», αναφέρει η κ. Σκορδίλη – από το Μεταίχμιο κυκλοφορούν στα ελληνικά η επιτυχημένη σειρά «Η αγαπημένη μου παρέα» της illustrator Λούλι Μπάνι και τα colouring books της illustrator Οφελί Ορτάλ.
Φαίνεται ότι τα colouring books είναι ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα χόμπι ενηλίκων της εποχής. «Σίγουρα τον σημαντικότερο ρόλο έχει παίξει η έντονη ψηφιακή κόπωση της εποχής, που έχει ωθήσει πολλούς ανθρώπους να αναζητήσουν χαλαρωτικές δημιουργικές δραστηριότητες», υπογραμμίζει η κ. Σκορδίλη. «Ωστόσο, τα τελευταία δυο-τρία χρόνια τα κοινωνικά δίκτυα και ιδιαίτερα το TikTok έχουν δώσει μια νέα οπτική στο colouring, μετατρέποντάς το από ένα χαλαρωτικό ατομικό χόμπι σε μια διαδικτυακή κοινότητα. Βλέπουμε πολλούς χρήστες των κοινωνικών δικτύων να μοιράζονται τεχνικές για το πώς να πετύχεις το τέλειο blending ή την πιο ρεαλιστική σκιά, και το κοινό τους να τους ακολουθεί και να μοιράζεται αντίστοιχα τα δικά του έργα σε βίντεο και φωτογραφίες».
