Κωμικοτραγικό έχει καταντήσει να ασχολείται κάποιος με τα σχέδια για την ίδρυση Ανωτάτης Σχολής Παραστατικών Τεχνών. Εξαγγέλθηκε το 2023 και το νομοσχέδιο ακόμη να εμφανιστεί στη Βουλή. Τώρα οι διαρροές από το υπουργείο Παιδείας λένε για παρουσίαση στις αρχές του 2026. Το παρασκήνιο των διαβουλεύσεων και η καθυστέρηση στη δημοσιοποίηση του νομοσχεδίου αποπνέουν… απροθυμία, μιζέρια. Θα προκύψει μια «νέα» καλλιτεχνική σχολή, βασισμένη στις υπάρχουσες κρατικές, που θα προσκρούει στο πανεπιστημιακό κατεστημένο. Πώς προκύπτει αυτό; Από το κρίσιμο θέμα των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων της ΑΣΠΤ.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι απόφοιτοι της ΑΣΠΤ, παρότι καλλιτέχνες με πτυχίο ΑΕΙ, δεν θα μπορούν να διδάξουν στα σχολεία τα καλλιτεχνικά μαθήματα. Eνα θέμα ιδιαίτερης σημασίας, η αντιμετώπιση του οποίου δείχνει πώς η πολιτεία και τα πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν την τέχνη στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Ας πάρουμε παράδειγμα τη θεατρική τέχνη. Προς το παρόν, οι απόφοιτοι των τμημάτων ΑΕΙ θεατρικών σπουδών έχουν το προνόμιο της πρόσληψης σε δημόσια και ιδιωτικά σχολεία. Με ποια προσόντα και δεξιότητες;
Οι ηθοποιοί είναι αρμοδιότεροι, λόγω σπουδών, να διδάξουν θεατρική αγωγή στα σχολεία. Από την άλλη, ποιος εγγυάται ότι όσοι αποφοιτούν από δραματικές σχολές έχουν τις γνώσεις;
Ο οδηγός σπουδών του ιστορικότερου τμήματος θεατρικών σπουδών της χώρας, του ΕΚΠΑ, είναι ενδεικτικός: ως πρώτη δεξιότητα των πτυχιούχων του προβάλλει την «απόκτηση ολοκληρωμένης ιστορικής και θεωρητικής γνώσης της διαχρονικής ιστορίας του θεάτρου και της θέσης του στο παγκόσμιο και στο ελληνικό πολιτιστικό γίγνεσθαι ως προϊόντος υψηλής πνευματικής και καλλιτεχνικής αξίας, προσόν απαραίτητο για όλες τις θέσεις εργασίας των θεατρολόγων, ιδιαίτερα για όσους θα εργαστούν στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και μεταλυκειακή εκπαίδευση».
Δηλαδή, οι θεωρητικές γνώσεις για την ιστορία του θεάτρου είναι το απαραίτητο προσόν για τη διδασκαλία θεατρικής αγωγής στα παιδιά του δημοτικού και του γυμνασίου; Αλίμονο! Αυτό που πρωτίστως χρειάζεται είναι η καλλιέργεια της θεατρικής έκφρασης των παιδιών μέσω και της εξοικείωσής τους με το σώμα τους (άρα τον αυτοσχεδιασμό, που ξεκινάει από το θεατρικό παιχνίδι) και όχι ιστορικές γνώσεις. Τα άλλα τρία τμήματα θεατρικών σπουδών έχουν λίγο ισχυρότερο πρακτικό κομμάτι, κυρίως του ΑΠΘ.
Οι ηθοποιοί είναι αρμοδιότεροι, λόγω σπουδών, να διδάξουν θεατρική αγωγή στα σχολεία. Αλλά τα τμήματα ΑΕΙ ανθίστανται, διότι σε αυτή την επαγγελματική διέξοδο που προσφέρουν βασίζουν εν πολλοίς την ύπαρξή τους. Από την άλλη, ποιος εγγυάται ότι όλοι οι ηθοποιοί που αποφοιτούν από δραματικές σχολές του σωρού, έχουν τις γνώσεις; Κανείς. Και έτσι αναδύεται ο πυρήνας του προβλήματος. Χρειάζεται ποιοτικός έλεγχος των δραματικών σχολών και μείωση των τμημάτων θεάτρου στα ΑΕΙ, ώστε να μην παράγουν ανέργους θεατρολόγους που διαγκωνίζονται για μία θέση, ως βασική επαγγελματική προοπτική, στο δύσμοιρο σχολείο. Οι σημερινές ηγεσίες των υπουργείων Παιδείας και Πολιτισμού έχουν τα κότσια να λύσουν το θέμα;
