Eναν ολόκληρο κόσμο αποτελούμενο από ήχους που ήταν πρωτόγνωροι για τη μουντή Ελλάδα του 1960 και του 1970 και λόγια τα οποία έκαναν τους ακροατές να σκεφτούν διαφορετικά δημιούργησε ο Διονύσης Σαββόπουλος για τους χιλιάδες ανθρώπους που ήρθαν σε επαφή με το σπουδαίο έργο του.
Η μουσική του Σαββόπουλου διαμόρφωσε συνειδήσεις ακόμα και όταν ο ίδιος προκαλούσε έριδες και απογοήτευση σε όσους γαλουχήθηκαν με τους στίχους του.
Οταν παίζαμε μουσική στο μετρό του Παρισιού, παίζαμε τα δικά του τραγούδια
Πηγαίνοντας στη Γαλλία, ο κ. Ανδριτσάκης πήρε μαζί του και τη μουσική του Διονύση Σαββόπουλου. «Οταν παίζαμε μουσική στο μετρό του Παρισιού, παίζαμε τα δικά του τραγούδια».
Για όσους βρίσκονταν στην εφηβεία ή στα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης όταν ο Σαββόπουλος έβαζε, όπως λένε, το ελληνικό τραγούδι σε μια εντελώς νέα πορεία –στην περίοδο των τεσσάρων δίσκων από το «Φορτηγό» έως και το «Βρώμικο Ψωμί»– η πρώτη επαφή με το έργο του ήταν μια αποκάλυψη, ένας νέος κόσμος.
Ο «Μπάλος» ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Μέσα στην πρώτη εβδομάδα ίσως άκουσα τον δίσκο 100 φορές με αποτέλεσμα να χαλάσει και τον αγόρασα ξανά
Ο Στέλιος Τακετζής έφυγε για τις ΗΠΑ όπου μένει μέχρι σήμερα. Γνώρισε τον Σαββόπουλο όταν εκείνος πήγε στη Νέα Υόρκη για μερικούς μήνες τη δεκαετία του 1990 και, έστω και διά της πλαγίας, του οφείλει την επαγγελματική διαδρομή του που τον έχει φέρει σήμερα στη θέση του διευθυντή του κοινωφελούς ραδιοφωνικού σταθμού Cosmos FM. «Το 1995 ένας φίλος ραδιοφωνικός παραγωγός ήθελε να κάνει αφιέρωμα στον Σαββόπουλο και μου ζήτησε να τον βοηθήσω. Του πήγα μερικούς δίσκους στον σταθμό και εκεί γνώρισα τον διευθυντή του. Από τότε άρχισα και εγώ να κάνω ραδιόφωνο».
Επηρέασε τρομερά την πολιτική μου σκέψη, αλλά και τα ακούσματά μου. Χάρη στον Σαββόπουλο έμαθα καλλιτέχνες όπως ο Νίκος Παπάζογλου και ο Φοίβος Δεληβοριάς
Η συνήθεια του Λευτέρη Παπαδόπουλου να ακούει τη μουσική του Σαββόπουλου με τον γιο του δείχνει ότι το έργο του συνθέτη δεν αφορά μόνο τους σημερινούς εξηντάρηδες και εβδομηντάρηδες. Είναι ένα έργο διαχρονικό, ηχητικά σύγχρονο και πάντα επίκαιρο. «Ο Σαββόπουλος δεν έχει κοινοτυπία ούτε στον στίχο ούτε στη μουσική του. Το ταλέντο του ήταν απεριόριστο. Ακόμα και οι επιλογές του στην ενορχήστρωση ήταν πολύ καλαίσθητες», λέει ο Κώστας Παπαδόπουλος και προσθέτει: «Επηρέασε τρομερά την πολιτική μου σκέψη, αλλά και τα ακούσματά μου. Χάρη στον Σαββόπουλο έμαθα καλλιτέχνες όπως ο Νίκος Παπάζογλου και ο Φοίβος Δεληβοριάς».
Στην πρώτη γιορτή για την επέτειο του Πολυτεχνείου στο λύκειο τραγουδάμε “Το νόημα που έχει κάτι απ’ τις φωτιές”. Δεχόμασταν στραβές ματιές από τους καθηγητές αλλά η δική μας φωτιά φούντωνε. Ηρθε ο νέος δίσκος, το “Τραπεζάκια έξω”. Συγκλονισμός, μαγεία και μετά οι εκπομπάρες του Νιόνου, το “Ζήτω το ελληνικό τραγούδι”. Δεν χάνω καμία. Ηταν θησαυρός», λέει και προσθέτει ότι το «Κούρεμα» δεν της άρεσε. «Ο κακός χαμός έγινε. Ομως εγώ αγαπάω κι αδιαφορώ. Στενοχωριέμαι βέβαια, αλλά είναι αυτό που είναι».
Οταν το παλιό αυτοκίνητο θα αντικατασταθεί και τα παλιά CD θα καταλήξουν να σκονίζονται σε κάποια κούτα, θα μάθω στη μαμά μου πώς να συνδέει το κινητό της με το bluetooth του αμαξιού για να ακούει Σαββόπουλο
Η Φανή Παρτσαφυλλίδου περιγράφει την αγάπη που μοιράζεται με τη μητέρα της για τον Σαββόπουλο. «Τα καλοκαίρια με την πρώτη ευκαιρία και με ημιχαλασμένο κλιματισμό στο αμάξι πηγαίνουμε ημερήσια εκδρομή για μπάνιο στη Χαλκιδική. Και παίζει η “Θαλασσογραφία”. Μια φωνή όχι τέλεια αλλά προσιτή, με ζεστασιά και φροντίδα. Μια φωνή που η ανεμελιά και η χαρά της με κάνουν να μη με νοιάζει που και η δική μου φωνή δεν είναι τέλεια και να τραγουδάω κι εγώ. Μια φωνή με γλυκύτητα και συγχώρεση, σαν αυτόν που, σε μια χώρα με τεράστιο ρεπερτόριο τοξικής ζήλιας, αγαπά την άστατη “Συννεφούλα” του χωρίς να προσπαθεί να την αλλάξει», λέει και προσθέτει: «Και ποια ωραιότερη αγάπη από αυτήν, τη συνολική αποδοχή με τις εκκεντρικότητές μας, είτε από τον σύντροφο είτε από τον γονιό μας; Αυτή η γλυκιά αγάπη ακαθόριστης σχέσης έρχεται και ξανάρχεται στα τραγούδια του Σαββόπουλου, ενδεδυμένη μιας μελωδίας ονειρικής, σαν νανούρισμα που σε βάζει για ύπνο».
Η Φανή Παρτσαφυλλίδου σκέφτεται ότι κάποια στιγμή το παλιό αυτοκίνητο θα αντικατασταθεί με ένα καινούργιο και τα παλιά CD και οι κασέτες θα καταλήξουν να σκονίζονται σε κάποια κούτα. «Και τότε θα μάθω στη μαμά μου πώς να συνδέει το κινητό της με το bluetooth του αμαξιού ή θα της πάρω ένα αυτοκόλλητο nfc ταγκάκι για να μη χρειάζεται να πατάει τίποτα. Αλλά σε όποια μορφή και να είναι τα αρχεία, δεν θα λείπει ο Σαββόπουλος».
«Ο Σαββόπουλος είχε το θάρρος να μιλήσει»
Τι γίνεται όμως με τις πολιτικές απόψεις του Σαββόπουλου που εδώ και πολλά χρόνια συζητούνται παράλληλα με το μουσικό έργο του; Κάποιοι από τους ανθρώπους που μίλησαν στην «Κ» απογοητεύτηκαν όταν ο άνθρωπος που συνέβαλε όσο λίγοι στη διαμόρφωση των πολιτικών ιδεών τους «μετακινήθηκε προς τα δεξιά». Κάποιοι άλλοι θεωρούν γενναία τη στάση του να μιλά ανοιχτά είτε μέσα από τα τραγούδια του είτε μέσα από τις δημόσιες τοποθετήσεις του, γνωρίζοντας ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις. Ολοι όμως συμφωνούν ότι τίποτα δεν μπορεί να επισκιάσει τη μουσική του.
Ο Κώστας Παπαδόπουλος είναι επικριτικός για την πολιτική στάση του Σαββόπουλου αλλά απολύτως κάθετος όσον αφορά την αξία του έργου του. «Μεγαλώνοντας και βλέποντας τη δημόσια εικόνα του διαπιστώνω μια ανακολουθία. Εχτισε μια περσόνα και ύστερα από χρόνια έχτισε μια άλλη μια που απαξίωνε την προηγούμενη. Πληγώθηκα, αλλά είναι γελοίο να προσπαθεί οποιοσδήποτε να τον μειώσει καλλιτεχνικά», λέει.
«Οι θέσεις του, όχι μόνο οι πολιτικές αλλά και οι κοινωνικές έχουν να πουν κάτι πολύ σοβαρό είτε συμφωνείς είτε διαφωνείς μαζί τους. Ακόμα και το “Κωλοέλληνες” για το οποίο τόσο λοιδορήθηκε κρύβει μια μεγάλη αλήθεια γιατί αυτοί οι άνθρωποι υπάρχουν και ο Σαββόπουλος είχε το θάρρος να μιλήσει. Δεν δίστασε ποτέ να καυτηριάσει καταστάσεις που είχαν κόστος γνωρίζοντας ότι θα πληρώσει το τίμημα», λέει ο Στέλιος Τακετζής.
Μας βοήθησε να αγαπήσουμε το τραγούδι και να ζεστάνουμε τις ζωές μας σε εποχές δύσκολες. Ολα τα άλλα είναι μια εξέλιξη, μέσα στη δίνη των γεγονότων που κουβαλάει η ζωή
«Ο Σαββόπουλος μας βοήθησε να αγαπήσουμε το τραγούδι και να ζεστάνουμε τις ζωές μας σε εποχές δύσκολες. Ολα τα άλλα είναι μια εξέλιξη, μέσα στη δίνη των γεγονότων που κουβαλάει η ζωή. Οι αναθεωρήσεις, οι συγκρούσεις και οι απόψεις πρέπει να κρίνονται κάτω από το πρίσμα της διαφορετικής άποψης και των προσωπικών ανθρώπινων επιλογών. Αλλωστε πόσοι μουσικοί και διάφοροι καλλιτέχνες –και όχι μόνο– στη μεταπολεμική Ελλάδα δεν είχαν μια ανάλογη διαδρομή;», αναρωτιέται ο Στέφανος Σταμέλλος.
