«Ηταν Οκτώβρης, 18 θαρρώ (έτσι λέει και ο Δημοσθένης) στα Προπύλαια της Νομικής στη Σόλωνος. Κοντοστεκόμασταν, διστακτικοί, η Μαργαρίτα, ο Δημοσθένης, ο Γιάννης κι εγώ, ίσως και η Μελίνα, στη δεξιά γωνία. Μόλις είχαμε κάνει την εγγραφή μας». Στο 1959 μας γυρίζει με τη διήγησή της η Φώνη Παπαρρηγοπούλου-Σκορίνη, μία εκ των πτυχιούχων της Νομικής του 1963, οι οποίοι αποφάσισαν να μας θυμίσουν τα φοιτητικά τους χρόνια στο βιβλίο «1959-1963 στη Νομική της Αθήνας, Αναδρομή και αποτιμήσεις» (εκδ. Ηρόδοτος). Ανθρωποι με σημαντικές καριέρες αναπολούν τα χρόνια εκείνα, δύσκολα χρόνια έπειτα από έναν παγκόσμιο πόλεμο και έναν εμφύλιο, με έντονες πολιτικές αναταράξεις που οδήγησαν στη χούντα του ’67.
Στο βιβλίο υπάρχουν πληροφορίες που ίσως εντυπωσιάσουν τους νεότερους αναγνώστες, όπως ότι τότε υπήρχαν τέλη εγγραφής και εξέταστρα, ενώ ισχυρό αίτημα ήταν από τότε η προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου.
Η γενιά αυτή βρέθηκε σε μια δίνη της ιστορίας της Ελλάδας και πάλεψε μέσα σε ένα δύσκολο οικονομικό (πολλοί φοιτητές εργάζονταν για να τα βγάλουν πέρα) και πολιτικό περιβάλλον, αποκτώντας πολιτικό σφυγμό. Η Μεταπολίτευση τους βρίσκει στην ακμή των 30 ετών να συνδιαμορφώνουν τις σελίδες (καλές και κακές) της φωτεινότερης περιόδου της πρόσφατης ιστορίας της χώρας μας.
Και εμείς, που βρισκόμαστε τώρα στην (όποια) ακμή των 50 και βάλε ετών, τι; Ναι, πέρασα και εγώ στα τέλη της δεκαετίας του ’80, αρχές του ’90 από τα φοιτητικά έδρανα της οδού Σόλωνος.
Η αλήθεια είναι ότι περάσαμε τα φοιτητικά μας χρόνια… ανέφελα. Οχι πως δεν υπήρχαν δυσκολίες στις σπουδές – εκείνο το Εμπορικό ΙΙΙ με διδάσκοντα τον αείμνηστο Λεωνίδα Γεωργακόπουλο ακόμη το θυμάμαι! Αλλά αυτά ήταν πταίσματα, ελάχιστοι φοιτητές αγωνίζονταν εντατικά για τις σπουδές τους. Επρόκειτο για μια εποχή οικονομικής ευμάρειας, θέσεις εργασίας υπήρχαν τόσο στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και το Δημόσιο είχε ανοιχτές τις (ψηφοθηρικές) αγκάλες του.
Τότε, άλλωστε, άρχισε ο εκφυλισμός του ρόλου των φοιτητικών παρατάξεων, καθώς δεν υπήρχαν ισχυρά πολιτικά διακυβεύματα για τα οποία θα μπορούσε να συνταχθεί ένα μεγάλο, ανομοιογενές φοιτητικό ακροατήριο. Η ΔΑΠ κυριάρχησε προσφέροντας βραδιές στην Αυτοκίνηση (πριν την «υπερσκελίσουν» τα μπουζούκια) και τριήμερα στη Μύκονο.
Το μαζικό πανεπιστήμιο –κοινωνικό αίτημα της Αλλαγής, ικανοποιούμενο από τα τέλη της δεκαετίας του ’90– άνοιξε νέα σελίδα στο περιεχόμενο της φοιτητικής ζωής. Οι απουσίες από τα μαθήματα αυξήθηκαν στη Σβώλου, στη Σαριπόλων, στην Αργυριάδη (ιστορικά αμφιθέατρα), τα καφέ της οδού Μασσαλίας γέμιζαν, ο μέσος φοιτητής βρέθηκε να αντιμετωπίζει τις σπουδές του… χαλαρά. Βέβαια, δεν έλειπαν πάντα εκείνοι που έψαχναν τους καλούς βαθμούς για να συνεχίσουν σε μεταπτυχιακά και να βρουν μια αξιόλογη θέση εργασίας (ή να αναλάβουν το οικογενειακό γραφείο). Ωστόσο ήταν η οξεία οικονομική κρίση που έφερε την εντατικοποίηση των σπουδών στην πλειονότητα των φοιτητών.
Σήμερα, οι φοιτητές της Νομικής Σχολής Αθηνών διαπρέπουν, σε διεθνείς διαγωνισμούς και όχι μόνον, ακολουθώντας το προσωπικό τους όραμα, χωρίς όμως αυτό να μπορεί να ενταχθεί σε ένα μεγαλύτερο συλλογικό όραμα. Ισως και να είναι καλύτερα.
