Ισως φταίει που είναι θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός, και άρα μάλλον δεν χρειάζεται τόσο εξελιγμένα γκατζετάκια, όμως σε κάθε περίπτωση, ο Βασίλης Μαυρογεωργίου ασχολείται με την τεχνητή νοημοσύνη «με έναν χαζό», όπως λέει, «και παιχνιδιάρικο τρόπο». Ναι, έχει συζητήσει με το Chat GPT, ενώ κάποια στιγμή ζήτησε δοκιμαστικά από το πρόγραμμα να του γράψει διαλόγους και ιστορίες. Και παρόλο που τον εξέπληξε η δημιουργικότητα της μηχανής, ο Μαυρογεωργίου αντιλήφθηκε ότι έχει κάποια όρια. Μέχρι στιγμής, όπως θα επεσήμαινε ένας τεχνο-γκουρού, καθώς ο αλγόριθμος κάνει πράγματα που μέχρι πρότινος θεωρούσαμε αδιανόητα. Για να μη μιλήσουμε για την αξιοποίησή του στη συγκέντρωση ιδιωτικών δεδομένων για διαφημιστικούς και πολιτικούς λόγους ή για την πιθανότητα να αποκτήσουν οι μηχανές συναισθηματικό κόσμο. «Μην έχοντας πρόσβαση στα ανθρώπινα συναισθήματα, η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα ον κατώτερο», τονίζει ο Μαυρογεωργίου, επαναλαμβάνοντας τα λόγια ενός ήρωα του τελευταίου θεατρικού έργου του. «Και αν ποτέ αλλάξει αυτό, θα αλλάξει και η ισορροπία πάνω στον πλανήτη».
Ο «Καταραμένος κόσμος» γράφτηκε από τον ίδιο και την Τζούλια Διαμαντοπούλου και παίζεται στη σκηνή της Φρυνίχου του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν, με τους Κλέωνα Γρηγοριάδη, Αριάδνη Καβαλιέρου, Κατερίνα Λυπηρίδου, Βασίλη Μπούτσικο και Δημήτρη Πασσά. Τρεις ιστορίες εκτυλίσσονται εδώ: Ενας άνδρας και ένα αγόρι ζουν σε ένα σπίτι στο δάσος, με ορισμένα παράξενα βιβλία επιστημονικής φαντασίας να τους συνδέουν με τον έξω κόσμο, που έχει πληγεί από την κλιματική αλλαγή· ένας νευροεπιστήμονας, που γράφει δυστοπικά μυθιστορήματα, εξετάζεται από μια αστυνομικό στο πλαίσιο ερευνών για την εξαφάνιση ενός αγοριού· και μια γυναίκα, υψηλά ιστάμενη στην ιεραρχία μιας εταιρείας τεχνολογίας, ζητάει από τον ίδιο επιστήμονα πληροφορίες για τον χαμένο πατέρα της, ο οποίος είχε καταλάβει τις συνέπειες της ΑΙ. Οι ιστορίες διασταυρώνονται, με το έργο να εξελίσσεται σε θρίλερ. «Το θρίλερ παίζει με το άγνωστο και, ειδικά στο θέατρο και στη λογοτεχνία, οι τρομακτικές εικόνες που δημιουργεί είναι δικές σου», λέει ο Βασίλης Μαυρογεωργίου, που υπογράφει και τη σκηνοθεσία. «Μου αρέσει όταν καταφέρνεις να τρομάξεις κάποιον χρησιμοποιώντας την ίδια του τη φαντασία».
Γιατί όμως «Καταραμένος κόσμος»; Διότι οι άνθρωποι είναι πολύ περίεργοι, πιστεύει ο συγγραφέας και σκηνοθέτης. «Αυτή η πόρτα που ανοίγουμε, της τεχνητής νοημοσύνης, είναι το κουτί της Πανδώρας», λέει και προσθέτει: «Ο άνθρωπος έχει στο DNA του την κατάρα, όταν ανακαλύπτει κάτι, πριν συνειδητοποιήσει τι είναι, να θέλει οπωσδήποτε να το δοκιμάσει. Δεν γίνεται να υπάρξει μια πόρτα, που κρύβει ένα μυστικό, και εμείς να πούμε “Ξέρετε τι; Ισως είναι καλύτερο να μην την ανοίξουμε”. Ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να την ανοίγει πάντα, ακόμη και αν πίσω της κρύβεται η ατομική βόμβα, η τεχνητή νοημοσύνη, η βιομηχανική επανάσταση, το ταξίδι στον χρόνο ή στο Διάστημα. Και η περιέργεια τον καθιστά “καταραμένο”, γιατί οι συνέπειες έρχονται πάντα μετά τη δοκιμή».
Αυτή την περίοδο, ο σκηνοθέτης υπογράφει και τη νέα παράσταση «Τα πήρες όλα κι έφυγες», με θέμα τη ζωή του Στράτου Διονυσίου.
«Περήφανη θλίψη»
Γνωστός για θεατρικά όπως «Κατσαρίδα», «Μια τεράστια έκρηξη» «Μοτέλ» κ.ά., ο Μαυρογεωργίου πρωταγωνιστεί αυτή την περίοδο και στην τηλεοπτική κωμωδία «Εχω παιδιά», ενώ υπογράφει και τη σκηνοθεσία της μουσικοθεατρικής παράστασης «Τα πήρες όλα κι έφυγες», με θέμα τη ζωή του Στράτου Διονυσίου, που θα ανέβει στο Παλλάς από τις 12 Μαρτίου με πρωταγωνιστή τον Γιάννη Τσορτέκη. Ο σκηνοθέτης θυμάται ότι δεν αγαπούσε αυτή τη μουσική, που άκουγε ιδιαίτερα ο παππούς του. Τα τελευταία χρόνια, όμως, πιάνει τον εαυτό του να αναπολεί στιγμές από τα παιδικά του χρόνια, όταν ακούει αυτά τα τραγούδια. «Ενεργοποιείται ένα έντονο συναίσθημα και ανοίγει ένας μεγάλος χώρος μνήμης, με το που θα ακούσω μπουζούκι», εξηγεί. «Ισως έχει να κάνει με την ηλικία. Ισως η γενιά μου και κάποιες κοντινές γενιές να βρίσκονται σε ένα χρονικό σημείο, που αυτές τις μουσικές τις ακούμε με αγάπη και απόλαυση».
Και ας έχουν ορισμένα τραγούδια, του Στράτου Διονυσίου μεταξύ άλλων, στίχους όπως «κι ύστερα λένε πως φταίει ο φονιάς»; Είναι διαφορετικό, σχολιάζει ο Μαυρογεωργίου, να γραφτεί ένα τέτοιο τραγούδι τώρα, αντί για πριν από σαράντα-πενήντα χρόνια. «Μπορεί να είναι ένα κομμάτι μιας εποχής, που το τραγουδάς σκεπτόμενος και συγκρίνοντας τη διαφορά με το σήμερα», σημειώνει. «Το ότι τραγουδάς κάτι, δεν σημαίνει ότι αυτομάτως ταυτίζεσαι μαζί του», προσθέτει, υπογραμμίζοντας ότι ειδικά ο Διονυσίου είναι διαχρονικός, λόγω του συναισθήματος της φωνής του. Πώς θα το περιέγραφε; «Σαν μια περήφανη θλίψη. Μιλάει για τον πόνο», καταλήγει, «αλλά με μια υπερηφάνεια».
