Εντοπίστηκαν τον Ιούλιο του 2019, από τις τελωνειακές αρχές των Κήπων στον Eβρο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής τα μετέφερε Τούρκος υπήκοος μέσα σε πλαστικά μπουκαλάκια, τοποθετημένα σε μια τσάντα με φαγητό που προοριζόταν για τη Γερμανία. Oμως κάτι «μυρίστηκαν» τότε οι υπεύθυνοι και έτσι, αφού κατάσχεσαν τα 1.055 αρχαία νομίσματα, η υπόθεση παραπέμφθηκε στη Δικαιοσύνη. Οι Eλληνες επιστήμονες έκριναν ότι τα νομίσματα αποτελούν μέρος «θησαυρού» που είχε αποκρυφθεί στη Μικρά Ασία ανάμεσα στα τέλη του 5ου και στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. Και οι Τούρκοι συνάδελφοί τους, που είχαν επιβεβαιώσει το συμπέρασμα με τη βοήθεια τεκμηριωτικού υλικού, θα μπορούν πλέον να τα μελετήσουν εκτενέστερα: σε τελετή που πραγματοποιήθηκε χθες στο Νομισματικό Μουσείο, τα 1.055 νομίσματα επεστράφησαν στην Τουρκία.
«Οι Ελληνες έχουμε ιδιαίτερη ευαισθησία στα θέματα των επαναπατρισμών», είπε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τονίζοντας ότι η επιστροφή των νομισμάτων είναι σύμφωνη με τα οριζόμενα από την UNESCO και με το πρωτόκολλο για την παρεμπόδιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών που οι δύο χώρες έχουν υπογράψει από το 2013. Η υπουργός ευχαρίστησε επίσης τον Τούρκο ομόλογό της, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, για τη σταθερή στήριξη της Τουρκίας στο αίτημα της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα και ειδικά για τη δήλωση περί μη ύπαρξης φιρμανιού προς τον Λόρδο Ελγιν που είχε κάνει σε πρόσφατη διακυβερνητική επιτροπή της UNESCO η Τουρκάλα αξιωματούχος Ζεϊνέπ Μποζ, η οποία μάλιστα παρέστη στη χθεσινή τελετή. Από τη μεριά του, ο κ. Ερσόι ανέφερε ότι «θέλουμε με όλη μας την καρδιά να έχει ο ελληνικός λαός τα Μάρμαρα του Παρθενώνα» και αφού τόνισε τη σημασία της στενής συνεργασίας των δύο χωρών, σημείωσε ότι τα 1.055 νομίσματα είναι οι πρώτες αρχαιότητες που η Ελλάδα επαναπατρίζει στην Τουρκία.
Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά τους; Τα 994 από αυτά, δηλαδή το 95% του θησαυρικού συνόλου, είναι αργυρά αθηναϊκά τετράδραχμα, μεταξύ των οποίων ένα υπόχαλκο, με χρονολογίες κοπής που κυμαίνονται από τις αρχές ώς τα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. Οπως ανέφερε η νομισματολόγος Βασιλική Στεφανάκη, τα αθηναϊκά τετράδραχμα, οι επονομαζόμενες «γλαύκες» (λόγω της κουκουβάγιας που φέρουν στην οπίσθια όψη), κυκλοφορούσαν και εκτός της αθηναϊκής ηγεμονίας, στην Περσική Αυτοκρατορία, μέσω εμπορικών δρόμων, αλλά και επειδή χρησιμοποιούνταν από Πέρσες σατράπες για μισθούς ναυτικών κ.ά.
Ο θησαυρός περιλαμβάνει ακόμα 61 αργυρούς στατήρες (δίδραχμα), κοπές αρχαίων ελληνικών πόλεων της Παμφυλίας, της Κιλικίας, της Ιωνίας, της Κύπρου, αλλά και της Αίγινας και της Μήλου. Το εύρημα έχει μεγάλη σημασία για την κατανόηση της νομισματικής, οικονομικής και πιθανώς στρατιωτικής ιστορίας της αθηναϊκής ηγεμονίας και της Περσικής Αυτοκρατορίας του 5ου αιώνα π.Χ. Εν αναμονή δε της σχετικής επιστημονικής δημοσίευσης, ανέφερε η κ. Στεφανάκη, η απόκρυψη του θησαυρού τοποθετείται πιθανότατα στην περίοδο των εκστρατειών του Αθηναίου στρατηγού Κίμωνα στην ανατολή.
Πριν από την τελετή πραγματοποιήθηκε συνάντηση των δύο υπουργών για θέματα διμερούς ενδιαφέροντος, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» συζητήθηκε και το ζήτημα της Αγίας Σοφίας.
