Εχουν κάποιες φθορές στις άκρες των μεταξωτών χαρτιών, όμως οι ζεστοί τόνοι του γκρίζου και του μαύρου διατηρούνται άριστα, άλλωστε δεν είχαν εκτεθεί ποτέ στον μεγάλο εχθρό των φωτογραφιών, τη μόνιμη έκθεση στο φως. Πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος της ύπαρξής τους στα σκοτάδια, χωμένες μέσα ένα βιβλίο και βαλμένο παράμερα, βαθιά σε συρτάρια και ντουλάπια, κάτω από ρούχα, σε πατάρια, ασφαλείς και προστατευμένες από τον μεγάλο εχθρό, όχι το φως, μα τα βλέμματα της οικογένειας, των φίλων, της κοινωνίας ολόκληρης, για να ξεθαφτούν σε μια στιγμή αδυναμίας, μια στιγμή που η απόδειξη ότι η ευτυχία στη ζωή υπάρχει – είναι επιτακτική, μια στιγμή τεκμηρίωσης ότι ο έρωτας είναι εφικτός, η αγάπη πραγματική και ότι, ναι, υπήρξες κάποτε πλήρης.
Τέσσερις χιλιάδες φωτογραφίες ερωτευμένων ανδρών έχει η συλλογή των Χιου Νίνι και Νιλ Τρίντγουελ που καλύπτει έναν αιώνα, από το 1850 έως το 1950, συμπεριλαμβάνοντας ένα Κραχ, δύο Παγκοσμίους Πολέμους και έναν εμφύλιο, με κάποιες από αυτές να εκτίθεται για παγκόσμια πρώτη στο Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας (MAH) της Γενεύης, με διάρκεια από τις 8 Ιουνίου, μήνα του Gay Pride, μέχρι τις 24 Σεπτεμβρίου.
Είχε προηγηθεί ένα λεύκωμα με τίτλο «Loving»–τίτλο που δανείζεται και η έκθεση– σε πέντε γλώσσες με τεράστια επιτυχία το 2020, στο οποίο υπήρχε ένα μεγάλο μέρος της συλλογής, που μετράει είκοσι χρόνια φροντίδας και έρευνας σε όλες τις ηπείρους. Ολα ξεκίνησαν από μια εικόνα του 1920 που βρέθηκε σε ένα παλαιοπωλείο του Τέξας –τόπο καταγωγής των συλλεκτών– σε μια στοίβα από παλιές φωτογραφίες· μια εικόνα που δήλωνε ξεκάθαρα την ερωτική σχέση των δύο ανδρών που απεικόνιζε. Οι Νίνι και Τρίντγουελ –ζευγάρι και στη ζωή καθώς είναι σύζυγοι εδώ και 31 χρόνια– κατάλαβαν αμέσως τον σπάνιο θησαυρό που είχαν μπροστά τους. Κάθε ζευγάρι ριψοκινδύνεψε τα πάντα με τη φωτογράφισή του καθώς σε λάθος χέρια, η εικόνα όχι μόνο θα κατέστρεφε την υπόληψη και την κοινωνική του ζωή αλλά ίσως είχε και ποινικές συνέπειες.
Αυτός είναι και ο λόγος που στην πλειονότητά τους οι φωτογραφίες έχει ελάχιστες τεκμηριώσεις. Δεν υπάρχουν σχεδόν ποτέ γραμμένα ονόματα πάνω τους, κάποιες είναι τραβηγμένες από πλανόδιους φωτογράφους, κάποιες είναι σε φωτογραφεία, και αυτό για τους συλλέκτες δίνει και κάποιες περισσότερες πληροφορίες για εκείνους. Οτι υπήρχε ένας κύκλος υποστήριξης γύρω τους, αυτός που κρατούσε τη μηχανή ήξερε τον δεσμό του ζευγαριού που φωτογράφιζε και παρ’ όλα αυτά το κράτησε κρυφό. Το ίδιο συνέβαινε και με τους φωτογράφους που πολλές φορές τους έβαζαν να αντιγράφουν τις τυπικές πόζες των ετεροφυλόφιλων ζευγαριών. Οπως μία σε στούντιο, με φόντο ένα κατάστρωμα πλοίου και την πινακίδα μπροστά τους που έγραφε «μήνας του μέλιτος» να κρέμεται από την κουπαστή που ακουμπούν τα χέρια τους με τον δείκτη του ενός χωμένο τρυφερά στη χούφτα του άλλου. Ή ο ένας να κάθεται στην αγκαλιά του άλλου ή ακόμα να μοιράζονται την πινακίδα των διαθέσιμων ανδρών για γάμο που έβγαζαν για να στέλνονται στις δεσποινίδες αναζητώντας σύζυγο, που έγραφε «Οχι παντρεμένος, αλλά θέλω να είμαι».
Τέσσερις χιλιάδες φωτογραφίες ερωτευμένων ανδρών έχει η συλλογή των Χιου Νίνι και Νιλ Τρίντγουελ, που καλύπτει έναν αιώνα, από το 1850 έως το 1950.
Ο άλλος κύκλος φωτογραφιών που τραβήχτηκαν από φίλους του ζευγαριού, είναι πιο ελεύθερος. Παθιασμένα φιλιά, αγκαλιά σε κρεβάτια ή στη φύση, αναπαραστάσεις γάμων, ημίγυμνοι εναγκαλισμοί. Οι άνδρες ανήκουν σε όλες τις κοινωνικές τάξεις, σε όλες τις ηλικίες και η συλλογή περιλαμβάνει εικόνες από: ΗΠΑ, Βρετανία, Καναδά, Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Βουλγαρία, Κροατία, Σερβία, Αυστραλία, Ιαπωνία, Σιγκαπούρη, Κίνα, Τσεχία, Σλοβακία, Εσθονία, Ρωσία, Πορτογαλία και Νότια Αμερική.
Δύο ξεχωριστές ενότητες φωτογραφιών είναι οι στρατεύσιμοι που καλύπτουν περίπου το 20% της συλλογής, γεγονός αναμενόμενο αν υπολογίσουμε τους πολέμους του αιώνα, και οι φωτογραφίες με μια ανοιχτή ομπρέλα πάνω τους. Οπως εξηγούν οι συλλέκτες, η ομπρέλα είναι ένα «οπτικό μήνυμα» ότι το ζευγάρι που την κρατάει είναι σε ερωτική ή ρομαντική σχέση.
Η πρώτη τέτοια φωτογραφία είναι του 1860 με αντίστοιχες να έχουν βρει σε Γερμανία, Βουλγαρία και Σερβία, με την ομπρέλα να εξαφανίζεται από τις φωτογραφίσεις των ζευγαριών το 1920. Το γεγονός του «οπτικού μηνύματος» δεν πρέπει να μας παραξενεύει καθώς πολύ πρόσφατα οι φωτογραφίσεις διασήμων και μη στο Ιnstagram με φόντο έναν πράσινο καναπέ αποτελούσαν ένδειξη ότι ο εικονιζόμενος κάνει σχέσεις –με ή και με– άτομα του ιδίου φύλου.
Στην έκθεση του MAH λίγες φωτογραφίες έχουν μεγεθυνθεί και καλύπτουν μεγάλες επιφάνειες στους τοίχους· οι περισσότερες έχουν μικρό ή μεσαίο μέγεθος, πολλές φορές όσο το γυάλινο αρνητικό της φωτογραφίας ή το φιλμ. Αναγκάζοντας τους επισκέπτες να έρθουν κοντά τους για να τις παρατηρήσουν, δημιουργώντας μια ιδιωτικότητα στη θέασή τους σε έναν δημόσιο χώρο. Γεγονός που αποτελεί ευτυχή συγκυρία για να παρατηρήσει κανείς ιδιωτικές εικόνες και όχι μια έκθεση φωτογραφίας άρτιας τέχνης και τεχνικής. Παρ’ όλα αυτά, η έκθεση «Loving» υπηρετεί απόλυτα τον ρόλο της φωτογραφίας. Να παγώσει μια στιγμή στον χρόνο και να της δώσει αιώνια ζωή και συναίσθημα για τους θεατές, που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι μια ριψοκίνδυνη δήλωση απόλυτου έρωτα και ευτυχίας.
