Οι στέγες είναι το ποιητικό τοπίο των πόλεων (και τι κρίμα που στην Ελλάδα το έχουμε ξεχάσει). Οι στέγες ενέπνευσαν και εμπνέουν, προκαλούν ευφορία στη θέασή τους, γεννούν διάθεση να τις φωτογραφίσεις. Ανέκαθεν οι στέγες ήταν κομμάτι της ιδέας της πόλης και στη διάρκεια του 19ου αιώνα, με τη γιγάντωση των πόλεων, οι στέγες έγιναν και συνώνυμο της αστικοποίησης. Παρέμειναν όμως πάντα πηγές για έμπνευση.
Η γεωμετρία της στέγης, επικλινής, τα διάφορα υλικά, η πυκνότητά τους, ο συνδυασμός με παράθυρα και καπνοδόχους συνέβαλαν στην καλλιέργεια μιας μυθολογίας γύρω από την εικόνα και τη μορφή τους. Από τον ρομαντισμό και τον ρεαλισμό μέχρι τον κυβισμό, ασχέτως τεχνοτροπίας και αισθητικής σχολής, η κορυφογραμμή των πόλεων αποδόθηκε με πάθος και αποτέλεσε έναν τρόπο στοχασμού όχι μόνο πάνω στη φόρμα, αλλά και πάνω στο χρώμα, στο φως και στη σκιά, στη γεωμετρία, στην ασυμμετρία, στην κρυπτικότητα και στην ελλειπτικότητα.
Οι στέγες του Παρισιού όπως τις είδε ο κυβιστής ζωγράφος Φερνάν Λεζέ (1881-1955) είναι ένα κεφάλαιο σύνδεσης του παλιού με τον νέο κόσμο στις αρχές του 20ού αιώνα. Αυτήν την περίοδο παρουσιάζεται μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα και σημαντική έκθεση σε ένα από τα ωραιότερα μουσεία τέχνης της Δυτικής Ευρώπης, το Μουσείο Kroeller-Mueller στην Ολλανδία. H έκθεση –μέσα σε ένα μοντερνιστικό περιβάλλον μέσα στη φύση– συγκεντρώνει έργα του Λεζέ με θέμα το παρισινό αστικό τοπίο (ανάμεσά του και ένα με κρυμμένο θέμα) και τα φέρνει κοντά σε έργα άλλων κυβιστών όπως ο Πικάσο και ο Μπρακ, οργανώνοντας ένα διάλογο αλλά και ορίζοντας ένα αισθητικό και ιδεολογικό τοπίο ρήξης και επαναπροσδιορισμού την περίοδο 1905-1925.
Ολοι κυβιστές καλλιτέχνες, γαλουχημένοι μέσα στα καλλιτεχνικά ρεύματα απόσχισης από τον ακαδημαϊκό κανόνα (μετά το 1880), άρχισαν να πειραματίζονται διαρκώς όχι μόνο με τη φόρμα ή το μέσον, αλλά και με το ίδιο το βλέμμα και τις αστείρευτες δυνατότητές του. Ο Λεζέ άλλαξε ριζικά μετά το 1908, βρίσκοντας τη φύση του μέσα στον κυβισμό και σε όλα τα ρεύματα της πρωτοπορίας. Επηρεασμένος και αυτός (όπως τόσοι καλλιτέχνες διεθνώς) από το έργο και τον αισθητικό κόσμο του Πολ Σεζάν, ο Φερνάν Λεζέ, απελευθερωμένος σταδιακά, ορίζει ένα συμβολικό τρόπο θέασης πάνω στις στέγες του Παρισιού.
Ματιές στον κόσμο
ΝΤΑΛΑΣ
Λούκα Τζορντάνο
Το Μουσείο Τέχνης του Ντάλας ανακοίνωσε την απόκτηση ενός μπαρόκ έργου τέχνης με την υπογραφή του Λούκα Τζορντάνο (1634-1705). Είναι ο «Θρίαμβος της Γαλάτειας» (1675), μια σύνθεση ιδιαίτερης ρώμης, που επιτρέπει στο μουσείο να εστιάσει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στη συγκρότηση μιας συλλογής αναγεννησιακών και μπαρόκ έργων ιταλικής σχολής, που θα έχει διεθνή αναγνώριση και εμβέλεια. Η απόκτηση του έργου έγινε δυνατή χάρη στην υποστήριξη ιδιωτών.
ΛΙΣΣΑΒΩΝΑ
Ιάννης Ξενάκης
Εκθεση για τον Ιάννη Ξενάκη (1922-2001) παρουσιάζει το Μουσείο Καλούστε Γκουλμπενκιάν στη Λισσαβώνα έως τις 27 Μαρτίου. Αποτελεί μέρος των επετειακών διοργανώσεων που πραγματοποιούνται φέτος διεθνώς για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Ελληνα συνθέτη, αρχιτέκτονα και μαθηματικού. Η έκθεση συνδιοργανώνεται με τη Φιλαρμονί των Παρισίων και εκτυλίσσεται μέσα σε μια εγκατάσταση φωτός και ήχου, μέσα στην οποία διερευνάται το σύμπαν του Ιάννη Ξενάκη.
ΛΟΝΔΙΝΟ
Λούσιαν Φρόιντ
Τα πλήθη συρρέουν στη Νάσιοναλ Γκάλερι στο Λονδίνο για να θαυμάσουν την έκθεση έργων του Λούσιαν Φρόιντ (1922-2011). Είναι ένα από τα εικαστικά γεγονότα της εποχής και όσοι σχεδιάζουν ταξίδι στο Λονδίνο προλαβαίνουν έως τις 22 Ιανουαρίου. Η έκθεση, με την υποστήριξη της Credit Suisse, παρουσιάζει όλα τα στάδια ζωής του Βρετανού ζωγράφου, που εξελίχθηκε ως ένας από τους κορυφαίους της παραστατικής ζωγραφικής, δημιουργώντας σχολή και επιγόνους.
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Γκέρχαρντ Ρίχτερ
Η διεθνής γκαλερί του Ντέιβιντ Ζβίρνερ ανακοίνωσε ότι αντιπροσωπεύει πλέον τον μεγάλο Γερμανό καλλιτέχνη Γκέρχαρντ Ρίχτερ. Οπως έγινε γνωστό, σχεδιάζεται έκθεση καινούργιων έργων του, η οποία θα επιστεγάσει τη νέα συνεργασία, στην γκαλερί της Νέας Υόρκης για τον Μάρτιο του 2023. Οπως δήλωσε ο ίδιος ο Ρίχτερ, «είναι ευτυχής», καθώς γνωρίζει την οικογένεια ήδη από τη δεκαετία του ’60, όταν πρωτοστατούσε ο πατέρας του Ντέιβιντ Ζβίρνερ, Ρούντολφ.
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Πινόκιο
H νέα ταινία του Γκιγιέρμο ντε Τόρο «Πινόκιο» προκαλεί το ενδιαφέρον πώς ένας ταλαντούχος δημιουργός προσεγγίζει μία από τις ιστορίες-θρύλους του δυτικού πνεύματος. Στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης μια έκθεση παρασκη-νίων της ταινίας ξετυλίγει το πώς και το γιατί στη δημιουργία της, αλλά και στην ανθεκτικότητα της αγαπημένης ιστορίας του Κάρλο Κολόντι, που έγραψε τις «Περιπέτειες του Πινόκιο» το 1881.
