Σε μια αίθουσα του δημοτικού σχολείου Παπάδου, στη Μυτιλήνη, μαθητές περνούν με ευλαβική προσοχή ένα φύλλο χαρτί ο ένας στον άλλο. Ανάμεσά τους κάθεται αναπαυτικά ο εμπνευστής αυτού του ευφάνταστου, λίγο περίεργου παιχνιδιού, o 25χρονος σολίστας κρουστών Μόριτζ Κοχ. «Την πρώτη φορά τούς ζητάω να περάσουν το χαρτί στον κύκλο αθόρυβα και μετά ρωτώ τι άκουσαν. Κάποια παιδιά θα πουν τίποτα, κάποια ότι πρόσεξαν έναν θόρυβο απέξω, ίσως το τιτίβισμα των πουλιών. Τη δεύτερη φορά που περνούν το χαρτί από χέρι σε χέρι τους θυμίζω να ακούν προσεκτικά και τότε συχνά κάποιο παιδί θα πει ότι άκουσε τους χτύπους της καρδιάς του ή την αναπνοή του. Την τρίτη φορά τους παροτρύνω να κάνουν θόρυβο με το χαρτί, τσαλακώνοντας ή γδέρνοντάς το, και αρχίζουμε να δημιουργούμε μουσική με ό,τι ακούμε».
Αυτό το «τρελό», όπως το χαρακτηρίζει, πρωινό ο Μόριτζ, με τα εκπαιδευτικά παιχνίδια του και τα κρουστά του, σύστησε στα μικρά παιδιά του Παπάδου τη μαγεία της μουσικής. Αυτός είναι άλλωστε ο στόχος του εκπαιδευτικού προγράμματος MO-TO Key του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου, που οργανώθηκε φέτος για τέταρτη χρονιά, σε συνεργασία με τον γερμανικό πολιτιστικό θεσμό TONALi – έπειτα από διάλειμμα δύο χρόνων λόγω της πανδημίας: να εξοικειώσει τα παιδιά με την κλασική μουσική. Ο τρόπος για να το πετύχει αυτό είναι απλός, αλλά αποτελεσματικός: οι μαθητές αναλαμβάνουν να διοργανώσουν μια συναυλία. Ανάμεσα στις αρμοδιότητές τους είναι η πρόσκληση του μουσικού, η φιλοξενία του, η προετοιμασία του χώρου που θα φιλοξενήσει τη συναυλία (καρέκλες, τεχνολογικός εξοπλισμός) και η διαφήμισή της, η υποδοχή των θεατών και η ταξιθεσία, ο συντονισμός και η παρουσίαση της εκδήλωσης.
«Τα παιδιά γνωρίζουν την κλασική μουσική μέσα από αυτή τη διαδικασία και ταυτόχρονα αισθάνονται περηφάνια και αυτοπεποίθηση, επειδή έχουν καταφέρει να διοργανώσουν το κοντσέρτο», εξηγεί η Δανάη Ντέρκεν, καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου.
«Τα παιδιά θα αρχίσουν να ακούν κλασική μουσική, θα την κρατήσουν στην καρδιά τους και θα συνεχίσουν να την ακούν καθώς θα μεγαλώνουν».
Κάθε χρονιά, επιλέγονται τρία σχολεία της Μυτιλήνης για να συμμετάσχουν στο ΜΟ-ΤΟ Key. Μια ομάδα μαθητών σε κάθε σχολείο, με τη βοήθεια ενός επιβλέποντος καθηγητή, αναλαμβάνει την υλοποίηση του κοντσέρτου. Στη διάρκεια ενός workshop που οργανώνει η Κυβέλη Ντέρκεν, επίσης καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ, τα παιδιά ενημερώνονται για τα καθήκοντά τους και λύνονται οι πρώτες απορίες τους. «Στην αρχή είναι πολύ αγχωμένα, έχουν πολλές ερωτήσεις, αλλά στην πορεία αναλαμβάνουν με αποφασιστικότητα τους ρόλους τους και τους υπηρετούν σοβαρά και υπεύθυνα», σημειώνει η Κυβέλη.
Οι δύο καλλιτεχνικές διευθύντριες του Φεστιβάλ έχουν την ευθύνη της επιλογής των νέων, αλλά καταξιωμένων ήδη διεθνώς, μουσικών που θα συμμετάσχουν στο MO-TO Key. «Ο οργανισμός TONALi, που δημιούργησε αυτό το πρόγραμμα, εκπαιδεύει μουσικούς ώστε να μπορούν να έρθουν σε επαφή με νέους ανθρώπους μέσω της μουσικής όσο πιο καλά γίνεται. Το μόνο που χρειάζεται ένας μουσικός, και τους επιλέγουμε γνωρίζοντάς το αυτό, είναι να είναι ανοιχτόμυαλος και να χαίρεται όταν έρχεται μια ασυνήθιστη ιδέα, να θέλει το ασυνήθιστο, το καινούργιο, το απρόβλεπτο», τονίζει η Κυβέλη Ντέρκεν.
«Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου είναι επένδυση στον πολιτισμό», σημειώνει η υπεύθυνη των προγραμμάτων, εκπαιδευτικός Λεμονιά Πετρά. «Η επαφή με τους μουσικούς είναι ό,τι καλύτερο μπορούμε να προσφέρουμε στα παιδιά, καθώς είναι σε μια ηλικία που αναζητούν πρότυπα». Τον έντονο θαυμασμό αλλά και την αγάπη των μαθητών του 2ου Δημοτικού Μυτιλήνης εισέπραξε απλόχερα η 25χρονη βιολίστρια Γιούλια Σμιρνόβα, που ελπίζει «ότι αρχής γενομένης από το κοντσέρτο αυτό θα αρχίσουν να ακούν κλασική μουσική από νεαρή ηλικία, θα την κρατήσουν στην καρδιά τους και θα συνεχίσουν να την ακούν καθώς θα μεγαλώνουν». Φιλοξενούμενος του Λυκείου Aντισσας ήταν ο διεθνούς φήμης τσελίστας Κονσταντίν Μανάεφ, που χαρακτήρισε την εμπειρία «μοναδική, γιατί με τη μουσική μπόρεσα να αγγίξω διαφορετικά μέρη της ψυχής και τα συναισθήματα των μικρών μαθητών. Είμαι πολύ χαρούμενος που ήταν τόσο ανοιχτοί σε αυτή την καινούργια εμπειρία της κλασικής μουσικής».
Οι τρεις μουσικοί, εκτός των μεμονωμένων κοντσέρτων που έδωσαν για τους μαθητές των τριών σχολείων, συναντήθηκαν στη σκηνή του Μουσείου Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου, που δημιουργήθηκε και λειτουργεί υπό την ευθύνη του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου Πειραιώς, στην Αγία Παρασκευή Μυτιλήνης, όπου έδωσαν μία μεγάλη συναυλία για τους μαθητές και τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής. Το επόμενο ραντεβού των φιλόμουσων του νησιού –αλλά και επισκεπτών από όλο τον κόσμο– είναι στο 8o Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου, το οποίο φέτος θα πραγματοποιηθεί από τις 16 έως τις 19 Αυγούστου.
