Αλέξανδρος Αβραμίδης
«Μια πόλη που ξεχνάει το όνομά της»
Εκδ. Ιανός, Σελ. 140
Το ερώτημα μπροστά στο νέο βιβλίο της εικονογραφημένης Θεσσαλονίκης με τίτλο «Μια πόλη που ξεχνάει το όνομά της» προκύπτει αυθόρμητα: ένα ακόμη λεύκωμα για μια πόλη που έχει φωτογραφηθεί τόσο συστηματικά και με συνέπεια, τι περισσότερο θα μπορούσε να προσθέσει πέρα από τη διαφορετική οπτική γωνία ή την καλλιτεχνική αρτιότητα της εικόνας ενός επαγγελματία φωτογράφου; Ξεφυλλίζοντας ωστόσο το λεύκωμα του Αλέξανδρου Αβραμίδη, η Θεσσαλονίκη του με ξάφνιασε. Ανέτρεψε τη ματιά μου βλέποντας πίσω από την εικόνα χιλιάδες λέξεις και βαθύτερα νοήματα.
Σκηνές που περνούν μπροστά μας με απίστευτη ταχύτητα. Φιγούρες που μας προσπερνούν, άνθρωποι της διπλανής πόρτας, κάδρα της καθημερινότητας από ένα ασφυκτικό γκρίζο αστικό περιβάλλον, τους ανθρώπους της σε αστικές διαδρομές, σε κίνηση, σε χαρές και σε απόγνωση, όλα διαδοχικά πλάνα σε road movie μιας πόλης που πάλλεται μέρα και νύχτα, ευρωπαϊκή και ανατολίτικη ταυτόχρονα.
Πολλές από τις εικόνες θα μπορούσαν να προέρχονται από οποιαδήποτε ελληνική πόλη, ακόμη και ευρωπαϊκή. Οι φωτογραφίες όμως του Αβραμίδη μυρίζουν Θεσσαλονίκη ακόμη κι αν εστιάζουν στο πλακόστρωτο του Λευκού Πύργου, στο βρώμικο πεζοδρόμιο της Τσιμισκή, σε απρόσωπες συνοικίες της εργολαβικής ανάπτυξης, στις διεθνείς αφίσες της κατανάλωσης, στις αποβάθρες του σιδηροδρομικού σταθμού, σ’ ΕΝΑΝ(!) από τους χιλιάδες άστεγους – εικόνα της σημερινής Ελλάδας άραγε ή της Ρώμης γύρω από τον σιδηροδρομικό σταθμό (Stazione Τermini);
Ο φακός του Αβραμίδη προσπαθεί να ανακαλύψει τη «Μητέρα Θεσσαλονίκη» του Ν.Γ. Πεντζίκη, να ξαναδεί τη δική του, γενέθλια, πόλη. Μπαίνει στην κοινωνία, στα λεωφορεία και τα τρένα, στους σταθμούς, στις πλατείες, στις αγορές, σε χώρους εργασίας, στα σινεμά, σε ταβέρνες και αποτυπώνει στιγμές της πόλης που, πολλές φορές, όπως λέει, μοιάζει σαν να «ξεχνάει το όνομά της». Είναι φωτογραφίες που συνόδευαν δημοσιογραφικά άρθρα την τελευταία δεκαετία και ως εκ τούτου, πέρα από την προσωπική ευαίσθητη ματιά, συνδυάζουν την ένταση της στιγμής, το συναίσθημα, την ανθρωπογεωγραφία. Εντέλει τη ζωή.
Η φωτογραφική ανθολογία εμπνέει δέκα δημοσιογράφους (Γ. Σκαμπαρδώνη, Θ. Βικόπουλο, Ο. Τσαντήλα, Κ. Τσολάκη, Κ. Κουκουμάκα, Π. Ιωσηφέλη, Στ. Τσιτσόπουλο, Γ. Τούλα, Κ. Καντούρη) για σκέψεις, μικρές ανθρώπινες ιστορίες, αλλά και σημειώσεις ενός Αθηναίου (Δ. Ρηγόπουλου) που χαρτογραφεί συγκρίνοντας, χωρίς να υμνεί τις σύγχρονες μυθολογίες περί ερωτικής πόλης κι άλλων τινών. Τα κείμενά τους διεισδύουν στις εικόνες κι εκείνες στα κείμενα, προσδίδοντας περιεχόμενο και ουσία στη φαινομενικά πεζή καθημερινότητα. Το σημειώνει εύστοχα ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης: «Ο Αλέξανδρος Αβραμίδης δεν φωτογραφίζει εικόνες αλλά νοήματα. Οι διαθέσεις του βλέμματος ποικίλλουν, όπως και οι τόνοι και οι γωνίες όρασης: το δραματικό και το παιγνιώδες, ο λυρισμός και η δραματικότητα, η απόσταση και η μετοχή εναλλάσσονται συναξάροντας θραύσματα που συνθέτουν ένα αποσπασματικό όλον…». Μιας πόλης που τελικά φωνάζει δυνατά το όνομά της.
