ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ. Ενα γράμμα, συγκεκριμένα ένα σύμφωνο, μπορεί να κάνει τη διαφορά. Στην περίπτωσή μας είναι ένα l, που διαφοροποιεί στα αγγλικά τον όρο «κόσμος» από τον όρο «λέξη». Το εύστοχο αυτό λεκτικό παιχνίδι αφορά ένα ποιητικό και καλλιτεχνικό πρότζεκτ του Moscow Poetry Club Making words που παρουσιάστηκε στην κεντρική έκθεση της φετινής Μπιενάλε Βενετίας με τίτλο Making Worlds, την οποία επιμελήθηκε ο Σουηδός Ντάνιελ Μπερνμπάουμ. Από τις 3 έως και τις 6 Ιουνίου, λίγο πριν από τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης, ανάμεσα στα περίπτερα της Ελλάδας και της Βραζιλίας, ποιητές από διάφορες χώρες, βρήκαν το καταλληλότερο βήμα για ν’ απαγγείλουν τα έργα τους.
Μέρος του Making Words ήταν το «Poets machine», μια εγκατάσταση της Γιούλας Χατζηγεωργίου της Κυπρίας εικαστικού που ζει στην Ελλάδα. Ενας ξύλινος κύβος (2,5×2,5 μ.), σαν κιβώτιο μεταφοράς εμπορευμάτων, άνοιγε αποκαλύπτοντας στο εσωτερικό του, μικρότερους κύβους που λειτουργούσαν σαν εξέδρες απαγγελίας και έκρυβαν τις οθόνες προβολής. Τη στιγμή της ανάγνωσης ένας αυτοσχέδιος μηχανισμός μετέφερε τα ηχοχρώματα ή την ένταση της φωνής των ποιητών σ’ ένα δοχείο με νερό μετουσιώνοντας τον λόγο, σε κύμα, σε δόνηση, σε εικαστική πράξη. Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ποιητές ήταν ο Ελληνας Βασίλης Αμανατίδης και η Κύπρια Δάφνη Νικήτα.
Στόχος της Χατζηγεωργίου ήταν να φτιάξει σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Γιάννη Επαμεινώνδα μια «φωλιά» για την ποίηση, στη μεγαλύτερη εικαστική διοργάνωση του κόσμου.
Το σημείο της εκκίνησης ήταν απλό και ουσιώδες: αν ο ποιητικός λόγος έχει συνήθως ανάγκη τη μετάφραση για να γίνει αντιληπτός και να ταξιδέψει σε άλλες γλώσσες, γιατί να μη φτιάξουμε μια κιβωτό που να μεταφέρει τους ίδιους τους ποιητές, σε μια εποχή όπου υπάρχει καταιγισμός εικόνων; Ενθερμος υποστηρικτής του πρότζεκτ ήταν ο Μπέρνμπαουμ, που καταπιάνεται με τη μετάφραση και τη γραφή. Η αρχική ιδέα όμως ξεπήδησε πέρυσι από το Πεδίο δράσης ΚΟΔΡΑ στη Θεσσαλονίκη. Τότε, στην είσοδο της έκθεσης οι ποιητές Βασίλης Αμανατίδης και Νικίτιν είχαν απαγγείλει ποιήματα.
Στη Βενετία παρουσιάστηκε μια εμπλουτισμένη εκδοχή της αρχικής αυτής σύλληψης και καθώς φαίνεται το ταξίδι δεν σταματά στην Ιταλία. Τον Σεπτέμβριο, η περφόρμανς αυτή θα παρουσιαστεί και στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της 2ης Μπιενάλε με τίτλο «Praxis», ενώ υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και από τον Hans Urlic Orbist, διευθυντή της Serpantine Gallery του Λονδίνου.
Στη Θεσσαλονίκη
Στις 18 και 19 Σεπτεμβρίου έχουν προγραμματιστεί να γίνουν δύο ενότητες από περφόρμανς στο Λιμάνι μπροστά και μέσα στην αποθήκη Γ, κοντά στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης. Παράλληλα η εικαστικός θα παρουσιάσει για πρώτη φορά στο κοινό μια νέα βιντεοεγκατάσταση βασισμένη σε υλικό από τους ποιητές που απήγγειλαν ποιήματα στη Βενετία. Στη Θεσσαλονίκη θα αλλάξει η σύνθεση των ποιητών και την ευθύνη του προγράμματος θα έχει ο Βασίλης Αμανατίδης και η Δάφνη Νικήτα σε συνεργασία -πάντα- με τους Ρώσους συναδέλφους τους από το Moscow Poetry Club του Stella Art Foundation Evgeny Nikitin και Alexander Rytov. Τη συνολική ευθύνη της διοργάνωσης επωμίζεται η Αrtbox του Χρήστου Σαββίδη και της Λυδίας Χατζηιακώβου που είχε και τον συντονισμό και τ συνεπιμέλεια στη Βενετία σε συνεργασία με την Μπιενάλε Θεσσαλονίκης ενώ συνέβαλε αποφασιστικά και το υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου.
