Η μακριά κοτσίδα μιας κοπέλας και το πορφυρό χρυσοκέντητο ύφασμα της νεκρικής της στολής που διατηρούσε μολύβδινο φέρετρο σε μαρμάρινη σαρκοφάγο του 4ου μ.Χ. αι., αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα ευρήματα που εκτίθενται για πρώτη φορά στη νέα πτέρυγα του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης. Το σπάνιο και μοναδικό εύρημα που διασώθηκε επί δεκαέξι αιώνες χάρη στις κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες του τάφου -ίσως το σαβάνωμα ή η χρήση γύψου το προστάτευσαν από την υγρασία- ανασύρθηκε από τις αποθήκες μαζί με άλλα ευρήματα για να επανασυστήσουν τη νέα εκθεσιακή πρόταση στο ανακαινισμένο κτίριο του Πάτροκλου Καραντινού. Τοποθετημένα σε κατάλληλες προθήκες περισσότερα από 2.000 αντικείμενα παλαιότερων και νεώτερων ευρημάτων από αρχαίες θέσεις της Κεντρικής Μακεδονίας (Θεσσαλονίκης, Πιερίας, Κιλκίς, Χαλκιδικής) εξιστορούν την εξέλιξη του ανθρώπου και των πόλεων, από τον «Μακεδονικό Ουρανοπίθηκο» 9,5 εκατομμυρίων χρόνων και το κρανίο των Πετραλώνων 200.000 ετών μέχρι την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου 4ος μ.Χ. αιώνα.
«Ο χρυσός των Μακεδόνων» έθεσε σε μερική επαναλειτουργία προ διετίας το κλειστό επί τρία χρόνια λόγω ανακαίνισης μουσείο. Σήμερα ανοίγουν για το κοινό η έκθεση της «Προϊστορίας» και σταδιακά ώς τις 16 Ιουλίου οι θεματικές ενότητες στο μεγάλο Π όπου αναπτύσσεται η μεγάλη έκθεση «Προς τη Γένεση των πόλεων» που συμπληρώνει τις διαχρονικές όψεις της αρχαιότητας γύρω από τη μητροπολιτική, της προ και μετα-Κασσάνδρειας- πόλης.
Η ξενάγηση στις ανακαινισμένες αίθουσες από τη νέα διευθύντρια του Μουσείου κ. Τζένη Βελένη είναι μοναδική εμπειρία. Αντικείμενα και επεξηγηματικά κείμενα ωστόσο μέσα από τη θέαση της σημερινής εποχής δίνουν μια σαφή εικόνα από την αίγλη του παρελθόντος, την ιδιωτική, τη δημόσια, τη στρατιωτική, την οικονομική, την πνευματική, την καλλιτεχνική και τη θρησκευτική ζωή των μακεδονικών πόλεων από την εποχή του Σιδήρου (1100 π.Χ.) ώς τον 4ο μ.Χ. αιώνα. Κυρίως όμως μεταφέρουν τις μεταφυσικές και ιδεολογικές ανησυχίες, τη διαχρονική φροντίδα της γυναίκας για την ομορφιά και τον καλλωπισμό, τις παθολογικές αλλοιώσεις του ανθρώπινου οργανισμού (προϊστορικά οστά με οστεοαρθρίτιδα ή γνάθος με τερηδόνα), την αγωνία για το άγνωστο του θανάτου και της μεταθανάτιας ζωής.
Στην ενότητα «ταφικά έθιμα» στο μεγάλο Π εντυπωσιάζουν η πήλινη Σαρκοφάγος από τη Σίνδο, η μαρμάρινη πόρτα τριών μέτρων του μακεδονικού τάφου της Αγίας Παρασκευής Θεσσαλονίκης, η κλίνη από τάφο της Ποτίδαιας, το πρώιμο κλασικό ανάγλυφο από την Ακανθο του Αγήνορα. Στην πνευματική και καλλιτεχνική κυριαρχούν η μαρμάρινη επιγραφή του, 4ου π.Χ. αιώνα με εγχάρακτο (φθογγόσημα με γράμματα της αλφαβήτου) το πρώτο μουσικό κείμενο που έχει βρεθεί στη Μακεδονία. Ο επισκέπτης μπορεί να ακούσει το πεντάλεπτο μουσικό απόσπασμα (έχει μετεγγραφεί στο πεντάγραμμο) και να ενημερωθεί για πνευματική ζωή μέσα από τις αναφορές στους ποιητές τους φιλοσόφους και διανοητές που έζησαν στη Μακεδονία (Αριστοτέλης από Στάγειρα, Καλλισθένης από την Ολυνθο (4ος π.Χ. αιώνας) ο Ευριπίδης (εδώ έγραψε τις τραγωδίες Αρχέλαος Βάγχες, Ιφιγένεια εν Αυλίδι).
Η ενότητα της «Θεσσαλονίκης Μακεδονίας Μητρόπολη» φωτίζει πτυχές της ζωής κατά τη ρωμαϊκή περίοδο με εξαιρετικά ευρήματα από γνωστούς και άγνωστους αρχαιολογικούς χώρους: Πλατεία Διοικητηρίου, Ρωμαϊκή Αγορά, Γαλεριανό συγκρότημα και το ιερό των Αιγυπτίων Θεών Σαραπείο – ιερός χώρος ναών επί έξι αιώνες (3ος π.Χ. – 3ος μ.Χ.) στη σημερινή περιοχή Αντιγονιδών που χάθηκε κάτω από τη σύγχρονη πόλη – διηγούνται λατρευτικές συνήθειες και όψεις του καθημερινού βίου.
Τη λατρεία του Διονύσου -ιδιαίτερα δημοφιλής στη Θεσσαλονίκη- μαρτυρούν εκτός από τα αγάλματα και τα συναφή ευρήματα, ένα εξαιρετικό επιδαπέδιο ψηφιδωτό μεγάλων διαστάσεων του 2ου π.Χ. αιώνα (βρέθηκε σε αστική βίλα της πόλης) όπου ο επισκέπτης μπορεί να το περπατήσει στο δάπεδο και να θαυμάσει την παράσταση με τον ιερό γάμο του Διονύσου και της Αριάδνης. Εξαιρετικά ευρήματα από τις δημόσιες και ιδιωτικές θέρμες και από το Βαλανείο (λουτρό 2ου π.Χ. αι. το πρωιμότερο κτίσμα της ελληνιστικής Θεσσαλονίκης), αποκαλύπτουν τα… spa της αρχαιότητας.
Την εικόνα της πόλης συμπληρώνουν μεταξύ άλλων κολοσσιαία λατρευτικά αγάλματα του 5ου π.Χ. αιώνα, ενώ από τη δημόσια ζωή της Θεσσαλονίκης ξεχωρίζουν η μικρή αψίδα από το ανάκτορο του Γαλερίου, κίονες από ένα ιωνικό ναό (6ου π.Χ.) που βρέθηκε σε ναό αυτοκρατορικής λατρείας του 1ο μ.Χ. αιώνα. Στην έξοδο επιβλητικά είναι τα υπερφυσικού μεγέθους αγάλματα του αυτοκράτορα Αδριανού, του Καρακάλα και ενός αυτοκρατορικού ανδριάντα στον τύπο του Διός Αιγιόχου.
Το ανακαινισμένο Αρχαιολογικό Μουσείο θα εγκαινιάσει επισήμως ο πρωθυπουργός κ. Κων. Καραμανλής κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης.
