Ηταν θέμα χρόνου. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης θεσμοθετεί από φέτος ένα νέο διαγωνιστικό τμήμα με αποκλειστικά ελληνικές ταινίες που γυρίστηκαν σε ψηφιακό format. Είναι η φυσική συνέχεια του πιλοτικού τμήματος «Μετά τα μεσάνυχτα» που παρακολουθήσαμε τον περασμένο Νοέμβριο με τέσσερις ψηφιακές παραγωγές: το «Ρουλεμάν» του Πάνου Καρκανεβάτου, το «Κάτω απ’ το σεντόνι» των Πέτρου Καλκόβαλη και Μελίνας Τσαμπάνη, το «Τέλος του βόρειου δρόμου» του Ελληνοδανού Ντάνιελ Μπόλντα και το «Ενας κόσμος φτιαγμένος από δάκρυα» του Αγγελου Σπάρταλη. Και περισσότερο είναι η αντανάκλαση μιας νέας πραγματικότητας που δεν είναι τόσο νέα όσο νομίζουμε. Στην περυσινή διοργάνωση του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης οι 15 από τις 21 ελληνικές ταινίες του επίσημου προγράμματος είχαν γυριστεί πρωτογενώς σε βίντεο.
Ευκολίες…
Είναι προφανές ότι η ψηφιακή τεχνολογία δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε σινεμά αλλά διαμορφώνει και ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο στον τρόπο με τον οποίο γυρίζονται πια οι ταινίες. Το συγκριτικό της πλεονέκτημα σε σχέση με το παραδοσιακό φιλμ είναι ότι επιτρέπει στον σκηνοθέτη να κάνει την ταινία του πιο οικονομικά και πιο γρήγορα. Αυτή ακριβώς η «ποιότητα» τράβηξε τον Πέτρο Καλκόβαλη και την Μελίνα Τσαμπάνη, τους μόνους σίγουρους από την περυσινή «ομάδα των τεσσάρων» για το νέο ψηφιακό τμήμα. «Θέλαμε να γυρίσουμε την ταινία και δεν είχαμε τα χρήματα. Προκειμένου, λοιπόν, να το κάνουμε, στραφήκαμε στο βίντεο», εξηγούν στην «K». «Είναι πολύ πιο φτηνό και τα γυρίσματα μας πήραν 14 ημέρες»! Τους βοήθησε και το «θεατρικό» σενάριο της πρώτης τους ταινίας μεγάλου μήκους.
Επιπλέον, η ψηφιακή κάμερα παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στον σκηνοθέτη, αν το ζητούμενο είναι πιο γρήγορα πλάνα και μία περισσότερο «πειραματική» αισθητική. Οι Δανοί του «Δόγματος» ήταν από τους πρώτους που μας εξοικείωσαν με τους νέους κώδικες.
…και παγίδες
Αλλά δεν ήταν αυτή η περίπτωση των δύο σκηνοθετών από τη Θεσσαλονίκη που σπούδασαν στην Αγγλία πριν επιστρέψουν για τα καλά στα πάτρια εδάφη.
«Υπάρχει μία παγίδα στο ψηφιακό format», επισημαίνει ο Πέτρος Καλκόβαλης. «Αν το δεις καθαρά οικονομικά, υπάρχει ο κίνδυνος να «ρίξεις» το σενάριο και, τελικά, την ίδια την ταινία. Θέλω να πω ότι μπορεί το σενάριό σου να μην είναι για βίντεο αλλά εσύ να πας εκεί επειδή δεν έχεις τα χρήματα για το φιλμ ή γιατί η χρηματοδότηση θα σου φάει τέσσερα χρόνια». H εμπειρία τους από το εξωτερικό συνοψίζεται στη φράση «μεγαλύτερη δυσκολία να κάνεις ταινία, περισσότερη αξιοκρατία». Για τη Μελίνα Τσαμπάνη είναι αδιανόητο πώς ένα φεστιβάλ μικρού μήκους, όπως της Δράμας, δεν δέχεται ψηφιακές ταινίες, υποχρεώνοντας νέα παιδιά να πληρώνουν χιλιάδες ευρώ για τη μετεγγραφή σε φιλμ.
Στη νέα ενότητα του Φεστιβάλ δικαίωμα συμμετοχής έχουν ταινίες άνω των 45 λεπτών. Δεν θα γίνουν δεκτές ταινίες τεκμηρίωσης, ενώ το φιλμ πρέπει να πραγματοποιεί την πρώτη δημόσια προβολή του στο Φεστιβάλ. Ευπρόσδεκτα όλα τα ψηφιακά format: από κινητό τηλέφωνο έως high definition. Οσο για το βραβείο, όπως εξηγεί στην «K» ο υπεύθυνος του ελληνικού προγράμματος του Φεστιβάλ Θάνος Αναστόπουλος, «θα χρηματοδοτήσει τη μετεγγραφή της ταινίας σε φιλμ».
