Χιούμορ, λεπτή ειρωνεία και υπέρτατο στυλ χαρακτηρίζουν τον Μπόρις Ακούνιν, το μεγάλο, διεθνές όνομα της ρωσικής λογοτεχνίας. Ο Ακούνιν έχει διεισδύσει στις ξένες αγορές, ακόμη και στις ΗΠΑ κι έχει δώσει ζωή σε έναν ήρωα-θρύλο, τον Εράστ Φαντόριν, έναν Σέρλοκ Χολμς σε καιρούς Οθωμανικής Αυτοκρατορίας χτισμένο με υλικό του Τολστόι!
Ιστορικό περιβάλλον
Ο Ακούνιν είναι πολυγραφότατος. Γράφει μυθιστορήματα με μυστήριο και δράση και ατμόσφαιρα 19ου αιώνα. Πρόσφατα από τις εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφόρησαν δύο βιβλία του από τη σειρά που έχει ηρωίδα τη θρυλική Πελαγία στη Ρωσία των Ρομανόφ («Η Πελαγία και το άσπρο μπουλντόγκ» και «Η Πελαγία και ο μαύρος μοναχός») ενώ παλαιότερα είχαν κυκλοφορήσει δύο ακόμη τίτλοι με ήρωα τον Φαντόριν («Αζαζέλ, ο εβραϊκός δαίμονας» και «Το τούρκικο κόλπο») από τις εκδόσεις «Σύγχρονοι Ορίζοντες». Το όνομα Μπόρις Ακούνιν είναι ψευδώνυμο. Ο πραγματικός Ακούνιν έχει καταγωγή από τη Γεωργία, έλκεται από τη μυστηριακή Απω Ανατολή και χαίρεται να ζει στα ερείπια των αυτοκρατοριών, του Κάιζερ, της Ιαπωνίας, των Αψβούργων, του Σουλτάνου, του Τσάρου και της Σοβιετικής Ενωσης!
– Σας ευχαριστεί η διατύπωση ότι τα βιβλία σας ζωντανεύουν το ιστορικό μυθιστόρημα μυστηρίου;
– Η καταγωγή του είδους χάνεται στους αιώνες. Το πιο πρόσφατο κύμα που έγινε αισθητό στον κόσμο ήταν με το «Ονομα του Ρόδου», πριν από ένα τέταρτο του αιώνα. Οπότε δεν αναζωπυρώνω -πόσω μάλλον δεν επινοώ- τίποτε. Απλώς προσθέτω κι εγώ τις δικές μου πινελιές. Ενα ιστορικό μυστήριο από τη Ρωσία, βέβαια, αυτό ναι, είναι χωρίς αμφιβολία ένα νέο φαινόμενο στη διεθνή λογοτεχνική σκηνή, αλλά μέχρι εκεί…
– Συγγραφείς από τη Ρωσία αποκτούν τελευταία διεθνή φήμη. Τι συνέβη στη Ρωσία και υπάρχει ενδιαφέρον απ’ έξω προς τα μέσα;
– Δεν αισθάνομαι ότι ο σύγχρονος κόσμος ενδιαφέρεται και τόσο πολύ για τη ρωσική λογοτεχνία. Οσο η Σοβιετική Ενωση ήταν αποδιοπομπαίος τράγος για τον υπόλοιπο κόσμο, πολύς κόσμος έδειχνε ειλικρινές ενδιαφέρον για οτιδήποτε ρωσικό. Οχι πλέον. Που είναι πραγματικά κρίμα, γιατί έχουμε αρκετούς ταλαντούχους συγγραφείς. Επίσης, μια νέας διάστασης μαζική κουλτούρα εντοπίζεται τώρα στη μετα-σοβιετική ζώνη, μία κουλτούρα πιο προκλητική και πιο κατεργασμένη από την αντίστοιχη δυτική. Ο λόγος είναι απλός: η μαζική κουλτούρα είναι κάτι νέο για μας, όχι ένα βαρετό προϊόν μάρκετινγκ, αλλά ένα πεδίο πειραματισμού.
– Ο ιστορικός περίγυρος των βιβλίων σας εξάπτει τη φαντασία καθώς ανακαλεί την ατμόσφαιρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της τσαρικής Ρωσίας και της παλιάς Ευρώπης. Τι σας ελκύει σ’ αυτούς τους κόσμους;
– Ως κάτοικος μιας πρώην αυτοκρατορίας ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα για την κληρονομιά των αυτοκρατοριών των νεότερων χρόνων (επίσης της Βρετανικής, Αυστριακής, Γερμανικής, Ιαπωνικής Αυτοκρατορίας) και στους διαφορετικούς δρόμους που κάθε μία πήρε. Ζώντας στα ερείπια αντλείς καλή τροφή για σκέψη.
– Ο Φαντόριν, ο ήρωάς σας, σκέφτεται με τον τρόπο του 19ου αιώνα ή τον φτιάξατε με τα φίλτρα του 21ου αιώνα;
– Και τα δύο ισχύουν. Ενα από τα ερεθίσματα για να γράψει κανείς ένα ιστορικό μυθιστόρημα, τουλάχιστον για μένα, είναι να παρουσιάζεις το παρόν μέσα από τα μάτια του παρελθόντος και το παρελθόν μέσα από τα μάτια του παρόντος.
– Σε τι ποσοστό τα βιβλία σας στηρίζονται σε έρευνα;
– Κάνω εκτενή έρευνα. Αναζητώ ακόμη και βοήθεια από επαγγελματίες όταν κρίνω ότι είναι αναγκαίο. Για να προχωρήσω στη μυθοπλασία (που είναι μία καλύτερη λέξη από το ψεύδος) οφείλω να γνωρίζω πώς είχαν τα πράγματα στην πραγματική ζωή.
– Τι βιβλία σας ευχαριστεί να διαβάζετε;
– Διαβάζω αποκλειστικά ιστορικά βιβλία, απομνημονεύματα, βιογραφίες, ημερολόγια. Οταν αρχίζεις να διαβάζεις λογοτεχνία, παύεις να είσαι ένας υγιής αναγνώστης λογοτεχνίας. Το ταλέντο ή η έλλειψη ταλέντου στα γραπτά του άλλου γίνεται πηγή ανησυχίας. Οταν κάποια στιγμή θα σταματήσω να γράφω βιβλία μυστηρίου, ίσως ξαναρχίσω να διαβάζω λογοτεχνία.
– Πού ζείτε τώρα και κατά πόσον η διεθνής επιτυχία έχει επιδράσει στις επιλογές σας;
– Ζω στη Μόσχα μόνο τα Σαββατοκύριακα, όταν η πόλη ησυχάζει, και στην εξοχή στη διάρκεια της εβδομάδας. Η αγορά του βιβλίου στάθηκε καλή μαζί μου, η επιτυχία μού έδωσε ελευθερία με πολλές έννοιες. Το μόνο που έχασα είναι ο ελεύθερος χρόνος. Είμαι πάντα πιεσμένος – να ανταποκριθώ σε προθεσμίες, να δοκιμαστώ σε κάτι καινούργιο, να τελειώσω ένα βιβλίο, να αρχίσω ένα άλλο. Είναι βέβαια υπέροχο, αλλά, αλίμονο, το τίμημα είναι βαρύ…
