Με το Βραβείο του Συμβουλίου της Ευρώπης για το Ευρωπαϊκό Μουσείο της χρονιάς του έτους 2004 θα βραβευθεί το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης. Με ομόφωνη απόφασή της η Πολιτιστική Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης αποφάσισε να εισηγηθεί στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Ευρώπης την απονομή του Βραβείου στο Μουσείο της Θεσσαλονίκης. Την εισήγηση υπέρ του Βυζαντινού Μουσείου, που στεγάζεται στο κτίριο που σχεδίασε ο αρχιτέκτων Κυριάκος Κρόκος, στήριξε με ομιλία της ενώπιον της Επιτροπής, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και μέλος της Πολιτιστικής Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης Μαρία Δαμανάκη.
Για δύο κυρίως λόγους, επισήμανε η M. Δαμανάκη στην εισήγησή της, αξίζει να βραβευθεί το Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Πρώτον: «Το Βυζάντιο, οι ιστορικές του ρίζες, ο πολιτισμός και η τέχνη του βρίσκονται στην καρδιά της ευρωπαϊκής κουλτούρας» και δεύτερον, «το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης είναι ένα μουσείο δημόσιο που καταφέρνει να συνδυάζει με μεγάλη επιτυχία την παράδοση και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς με την ανάδειξη του περιεχομένου της στις σύγχρονες συνθήκες».
Θα είναι η πρώτη φορά που ελληνικό μουσείο τιμάται με το βραβείο του Ευρωπαϊκού Μουσείου της χρονιάς, θεσμός που προωθείται και στηρίζεται από το Συμβούλιο της Ευρώπης για την πολιτιστική συνοχή της ηπείρου και την προβολή πολιτισμικού έργου. Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης στεγάστηκε εξ αρχής σε ένα αρχιτεκτόνημα που έχει αποσπάσει θετικές κρίσεις και έχει ήδη συμπεριληφθεί ανάμεσα στα «κλασικά» της ελληνικής αρχιτεκτονικής του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. O Κυριάκος Κρόκος είχε πάρει το πρώτο βραβείο στον πανελλήνιο διαγωνισμό του 1977, αλλά το κτίριο ανεγέρθηκε την περίοδο 1990 – 1993.
Βασικός πυρήνας των εκθεμάτων του μουσείου υπήρξε ο αριθμός των έργων βυζαντινών αρχαιοτήτων που επεστράφησαν στη Θεσσαλονίκη το 1994 έπειτα από 78 χρόνια φύλαξής τους στην Αθήνα. Με νόμο του 1997, το μουσείο λειτουργεί ως αυτοτελής περιφερειακή μονάδα του ΥΠΠΟ, με δική του διεύθυνση, γεγονός που συμβάλλει στην ανάπτυξή του.
