H Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη όπου τα μνημεία του παρελθόντος αποτελούν κομμάτι της σύγχρονης όψης της. Είναι ενδεικτική η μελέτη του αρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Αρβανίτη, που αναλύει τους τρόπους με τους οποίους οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν τρεις αρχαιολογικούς χώρους. H αψίδα του Γαλερίου, για παράδειγμα, γίνεται σημείο συνάντησης για τους νέους, τα τείχη διασχίζονται από τους φοιτητές που κινούνται από και προς το πανεπιστήμιο, ενώ ο αρχαιολογικός χώρος της Δημητρίου Γούναρη αποτελεί στέκι φοιτητών, χώρος απόθεσης σκουπιδιών αλλά και παιχνιδιού για τα παιδιά της γειτονιάς.
Ετσι, τα μνημεία δεν λειτουργούν ως ανοιχτά μουσεία αλλά ως χώροι καθημερινής ζωής. Το χειρότερο παράδειγμα αποτελεί η αρχαία Αγορά, ένας εκτενής αρχαιολογικός χώρος στην απόληξη της Αριστοτέλους. H εικόνα που παρουσιάζει είναι αποκαρδιωτική και για τους κατοίκους και για τους επισκέπτες της πόλης, εξαιτίας των αποσπασματικών έργων -λόγω έλλειψης χρημάτων- που έχουν γίνει έως σήμερα, αναφέρει ο αρχιτέκτονας Πρόδρομος Νικηφορίδης, πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής Αρχιτεκτονικών Θεμάτων του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος / Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας. H ιδέα και η ανάγκη ενός ενιαίου σχεδιασμού για την ένταξη των μνημείων στη ζωή της πόλης, την αξιοποίησή τους ως δημόσιων ανοιχτών χώρων, την αναβάθμιση της εικόνας τους και την ενσωμάτωσή τους σε ένα διευρυμένο ιστορικό πλέγμα, έχει ωριμάσει. Προς την κατεύθυνση αυτή κινείται το TEE/TKM το οποίο άνοιξε τον διάλογο με τους εκπροσώπους των αρμοδίων φορέων στην ημερίδα που διοργάνωσε με τίτλο «Θεσσαλονίκη πάνω-κάτω. Αρχαιολογικοί χώροι ως σύγχρονες πλατείες». Την προοπτική του Δ΄ ΚΠΣ (2007 – 2013) για την ένταξη σ’ αυτό «επεμβάσεων που θα κάνουν την πόλη πιο ελκυστική και θα αναδείξουν τα ιστορικά και τα αρχιτεκτονικά της στοιχεία», υπογράμμισε στην ημερίδα ο γ.γ. του ΥΠΠΟ Χρήστος Ζαχόπουλος. Τη σύσταση ενιαίου φορέα διαχείρισης κατά τα πρότυπα της ενοποίησης Αρχαιολογικών χώρων A.E. της Αθήνας πρότεινε ο αρχιτέκτων Θανάσης Παππάς, ενώ τις προσπάθειες του Οργανισμού Ρυθμιστικού να διατηρήσει μια ισορροπία σε ζητήματα που σχετίζονται με τους ιστορικούς τόπους και τους αρχαιολογικούς χώρους, ανέλυσε η δρ Μαρία Λιλιμπάκη, αρχιτέκτων-αρχαιολόγος.
Την εμπειρία της από τον Μεγάλο Περίπατο (Αρεοπαγίτου – Απ. Παύλου – Ερμού – Αδριανού) που λειτουργεί ήδη στην καρδιά της Αθήνας, μετέφερε η αρχιτέκτων πολεοδόμος Ντόρα Γαλάνη, διευθύντρια ενοποίησης Αρχαιολογικών χώρων Αθήνας. Αναφέρθηκε στις δυσκολίες υλοποίησης του, στα λάθη, στην αρχική δυσπιστία μεταξύ φορέων (π.χ. αρχαιολόγων-αρχιτεκτόνων), υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι σήμερα το έργο αποτελεί πρότυπο.
