Ολόκληρη επιχείρηση έχει στηθεί από το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΚΜΣΤ) στο Λιμάνι Θεσσαλονίκης για την ασφαλή παραλαβή έργων τέχνης από το Βερολίνο, τη Μαδρίτη και τη Φρανκφούρτη, που θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό στην έκθεση «Οταν ο Σαγκάλ έμαθε να πετάει». Κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας ταξιδεύει για πρώτη φορά εκτός Φρανκφούρτης, το ογκώδες έργο του Μαρκ Σαγκάλ «Commedia dell Arte» και 14 προσχέδια αυτού όπου εμφανίζεται όλος ο μυθικός κόσμος του διάσημου καλλιτέχνη.
Οι τεχνικές δυσκολίες που δημιουργεί ο όγκος του έργου (2.55X4 μέτρων) για τη μεταφορά του επέβαλαν τη λύση του φορτηγού που βρίσκεται καθ’ οδόν και η άφιξή του στο λιμάνι, σήμερα το βράδυ, θα αποτελέσει το τελετουργικό μέρος μιας από τις μεγαλύτερες εκθέσεις στη Θεσσαλονίκη. «H μεταφορά και η αποσυσκευασία ενός σημαντικού από καλλιτεχνική άποψη έργου θα γίνει με μεγάλη προσοχή και με όλες τις προδιαγραφές ασφαλείας που επιβάλλουν οι διεθνείς κανονισμοί», ανέφερε στην «K» ο διευθυντής του ΚΜΣΤ κ. Μίλτος Παπανικολάου.
Ηδη το ΚΜΣΤ παρέλαβε τον «κόκορα» (1929) του Σαγκάλ ένα από τα καυχήματα της συλλογής του ισπανικού μουσείου Τίσεν καθώς και 14 έργα από το Βερολίνο σημαντικών καλλιτεχνών μεταξύ των οποίων του Σαγκάλ και του Βασίλι Καντίνσκι (τρία έγχρωμα χαρακτικά).
Κομέντια ντελ άρτε
Το έργο «Commedia dell Arte» δημιουργήθηκε κατά παραγγελία του τότε επικεφαλής του πολιτιστικού τομέα του Δήμου Φρανκφούρτης δρ Καρλ Βον Ραθ για το φουαγιέ του νέου κτιρίου του θεάτρου της Φρανκφούρτης. O τίτλος του δόθηκε από τον ίδιο τον Σαγκάλ, εξηγώντας μάλιστα στον Βον Ραθ πως ο επισκέπτης του θεάτρου «θα βρει στον πίνακα τη συνέχεια αυτού που είδε επί σκηνής».
Ο πίνακας, ζωγραφισμένος στην κατά μήκος διάσταση, έχει τη δομή ενός πανοράματος, εξηγεί ο κ. Παπανικολάου. «Οι θεατές κυκλώνουν, όπως το ημικυκλικό σκηνικό ενός θεάτρου, τη σκηνή του τσίρκου, η οποία -όμοια με τον γνωστό από την ιστορική ζωγραφική, συμβολικό λόφο των στρατηγών- εκτείνεται στο μπροστινό επίπεδο της εικόνας. H οργάνωση του εικαστικού χώρου μοιάζει με την κλειστή δομή μιας πραγματικής σκηνής θεάτρου. Παρά το γεγονός ότι η εικόνα εμφανίζει μια καλά σχεδιασμένη, ισορροπημένη αξονική συμμετρία, ο χώρος είναι δομημένος στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής ζωγραφικής, ως ενιαίο τρισδιάστατο σύστημα ενώ εμφανίζει διαφορετικές προοπτικές: καλλιτεχνική σύλληψη η οποία συνδέεται με την αγιογραφία».
Συσχετισμοί
Το στόχο αυτό έχει εξάλλου η έκθεση με την οποία το ΚΜΣΤ, μετά την «Κατάκτηση του αέρα», επανέρχεται στο θέμα της πτήσης διερευνώντας ωστόσο τη σχέση του Σαγκάλ κι άλλων καλλιτεχνών της ρώσικης πρωτοπορίας με τη βυζαντινή τέχνη. Οι συσχετισμοί αυτοί θα είναι εμφανείς στα 100 και πλέον έργα της έκθεσης όπου θα παρουσιαστούν δίπλα δίπλα οι θρησκευτικές εικόνες με έργα της πρωτοπορίας και lubki (λαϊκές τυπωμένες εικόνες με θέματα τόσο θρησκευτικά όσο και πολιτικής επικαιρότητας).
Στην έκθεση θα εκτεθούν συνολικά 19 έργα του Μαρκ Σαγκάλ με το αναγνωρίσιμο εικονογραφικό του σύστημα: μορφές παραμυθιών, ιπτάμενοι άνθρωποι πάνω από τις στέγες, ζώα και αντικείμενα που αιωρούνται ο ένας μέσα και μαζί με τον άλλο, απελευθερωμένοι από το σωματικό βάρος να γλιστρούν πάνω από σκεπές, ποτάμια και πόλεις.
Η έκθεση εγκαινιάζεται την ερχόμενη Τετάρτη στην αποθήκη B1 του Λιμανιού.
