Οτιδήποτε εμπορικό κινδυνεύει να χάσει τη ρομαντικότητά του. Οτιδήποτε φέρνει πίσω εκατομμύρια δολάρια ακροβατεί, θαρρεί κανείς, σε ένα τεντωμένο σχοινί. Σ’ ένα σχοινί στο οποίο στη μία πλευρά υπήρχε ώς το 2019 η ηθική και η (τότε) νομιμότητα και στην άλλη η απλή πραγματικότητα. Για χρόνια, το αμερικανικό κολεγιακό πρωτάθλημα καλούνταν να δώσει απάντηση στην απορία αν ήταν μυσταγωγία ή εκμετάλλευση. Πλέον, συνεχίζει τον τεχνοκρατισμό της λειτουργίας του. Το – άλλοτε ερασιτεχνικό για τους παίκτες αλλά ζάπλουτο στα έσοδα – NCAA έχει πια αλλάξει για τα καλά και η επόμενη σεζόν δείχνει πλέον να έχει ένα ανεπίσημο ελάχιστο όριο στον αγωνιστικό προϋπολογισμό των ομάδων με στόχους.
Οπως έγραψε προ ημερών η ιστοσελίδα The Athletic, αυτό το όριο είναι τα 10 εκατ. δολάρια. Στο ίδιο δημοσίευμα, ρωτήθηκαν 25 προπονητές κολεγίων που βρέθηκαν στο τουρνουά Peach Jam. Κάποιοι προτίμησαν το καθεστώς ανωνυμίας. Αυτό που δεν μπορεί να μείνει κρυφό είναι η «εκτόξευση» των μπάτζετ των σχολείων, που κάποτε απλώς πρόσφεραν υποτροφίες στους παίκτες-μαθητές τους.
The cost to build a competitive men’s college basketball roster continues to go up.
Which means most teams need lots of third party money to meet those costs. https://t.co/dwngCGEGHM pic.twitter.com/ZkjkzRgl5l
— Mit Winter (@WinterSportsLaw) July 27, 2026
Οι σπάταλες σχολές και το «όριο» των 30 εκατ.
«Κάθε χρόνο σκεφτόμαστε, εντάξει, αυτή είναι η τελευταία χρονιά και, μετά, απλώς συνεχίζει να αυξάνεται», τόνισε στην έρευνα ένας προπονητής της περιφέρειας SEC για την αύξηση των προϋπολογισμών των ρόστερ. «Δεν νομίζω ότι είναι ένα βιώσιμο μοντέλο, αλλά ο κόσμος συνεχίζει να πληρώνει γι’ αυτό», πρόσθεσε. Μια ομάδα επίσης της SEC έγινε φέτος τίτλος στα ΜΜΕ. Το φημισμένο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι είχε αγωνιστικό μπάτζετ ύψους 22 εκατ. δολαρίων το οποίο θεωρείται το πιο ακριβό στην ιστορία των κολεγιακών ομάδων μπάσκετ. Λίγους μήνες αργότερα, αυτό το ρεκόρ αναμένεται να καταρριφθεί.
«Πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον τρεις ή τέσσερις ομάδες που να κυμαίνονται στα 30 εκατ. δολάρια», συμπλήρωσε ο ίδιος κόουτς της SEC. Κοινώς, ένας προϋπολογισμός ομάδας Ευρωλίγκας.
Ενα χρόνο μετά την έναρξη της εποχής της κατανομής εσόδων, οι 25 προπονητές συμφώνησαν στο The Athletic ότι η κατάσταση ξεφεύγει. «Υπάρχουν τύποι που μόλις και μετά βίας μπορούν να περπατήσουν και να μασήσουν τσίχλα ταυτόχρονα και βγάζουν περίπου 2 εκατ. δολάρια», σχολίασε βοηθός προπονητή στη SEC. Ενας συνάδελφός του στην περιφέρεια ACC επισήμανε πως «από την αρχή του προγράμματος NIL μέχρι τώρα, η τιμή έχει αυξηθεί πιθανώς κατά 300 τοις εκατό. Πήγαμε από 250.000 δολάρια στα 5 εκατ. στην πύλη μεταγραφών».
Η πύλη μεταγραφών (transfer portal) έγινε ένα εντυπωσιακό εποχιακό φαινόμενο σε πολλά κολεγιακά αθλήματα και θα «εκτινάξει» τα μπάτζετ την επόμενη σεζόν. Σε αυτή που ολοκληρώθηκε, μετά τα 22 εκατ. του Κεντάκι ακολούθησε το Νορθ Καρολάινα, νέα ομάδα των Νεοκλή Ανβδάλα και Αλέξανδρου Σαμοντούροφ, με 14 εκατ. δολάρια.
Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Πιτ Νάκος, άλλες οκτώ ομάδες ξεπέρασαν τα 10 εκατ. δολάρια. Τα κολέγια των Αρκανσο, Κάνσας, Τένεσι, Αριζόνα, Μίσιγκαν, Φλόριντα, Χιούστον και το Σεντ Τζον’ς του κόουτς Ρικ Πιτίνο και του Λιοτόπουλου υπερέβησαν αυτό το όριο που πλέον μοιάζει με «υποχρέωση».
Το NIL, η «νίκη» των παικτών και η αξία του Αβδάλα
Ως το 2021 για περισσότερα από 115 χρόνια του NCAA, οι αθλητές-φοιτητές θεωρούνταν ερασιτέχνες και απαγορευόταν να λαμβάνουν οποιουδήποτε είδους χρηματικές αμοιβές ή εμπορικές συμφωνίες όσο σπουδάζουν. Οι κανόνες ήταν αυστηροί για τις τακτικές στρατολόγησης και τα δώρα «κάτω από το τραπέζι». Το 2019, η πολιτεία της Καλιφόρνια – 5η ισχυρότερη οικονομία παγκοσμίως – και ο κυβερνήτης της, Γκάβιν Νιούσομ (μεγάλος αντίπαλος πια του Ντόναλντ Τραμπ), αποφάσισαν να ταράξουν τα νερά. Ο, άλλοτε παίκτης μπέιζμπολ στο Πανεπιστήμιο της Σάντα Κλάρα, Νιούσομ εμφανίστηκε στην εκπομπή «The Shop», της ιστοσελίδας The Uninterrupted, μιντιακής πλατφόρμας του σταρ του ΝΒΑ, Λεμπρόν Τζέιμς, και υπέγραψε σε ζωντανή μετάδοση το νομοσχέδιο Fair Pay to Play Act, το οποίο από τον Ιανουάριο του 2023 «κατέρριψε» το επιχειρηματικό μοντέλο του κολεγιακού αθλητισμού στην Αμερική.
Σύμφωνα με τον Νόμο 206 που παρουσιάστηκε στη Γερουσία, η Καλιφόρνια θα επέτρεπε από το 2023 στους αθλητές πανεπιστημίων να κερδίζουν χρήματα από εμπορικές συμφωνίες. Η Καλιφόρνια θεώρησε «σκλαβοπάζαρο» το NCAA και άλλαξε τα δεδομένα, πριν ο κολεγιακός οργανισμός εγκρίνει την επιλογή οι νεαροί παίκτες-μαθητές να αποκτήσουν το δικαίωμα από το πρώτο κιόλας έτος της παρουσίας τους να κλείνουν συμφωνίες και να κερδίζουν χρήματα. Ο κανονισμός NIL (Name, Image, Likeness) τούς δίνει τη δυνατότητα να εκμεταλλεύονται το όνομα, την εικόνα τους ή και την αναγνωσιμότητά τους, ώστε να προσελκύουν εταιρείες που θέλουν να επενδύσουν σε αυτούς, σε ένα NCAA που από το 2017 ξεπερνά τα έσοδα του ενός δισεκατομμυρίου ετησίως.
Ο Νεοκλής Αβδαλάς αποφάσισε πέρσι να αφήσει τον Παναθηναϊκό (ο οποίος τον είχε παραχωρήσει δανεικό σε Καρδίτσα και Περιστέρι) και να παίξει στο Βιρτζίνια Τεκ με αμοιβή που ξεπέρασε το 1 εκατ. δολάρια. Πριν από μερικές εβδομάδες αποφάσισε να βάλει το όνομά του στην πύλη μεταγραφών και μετακόμισε στο φημισμένο Νορθ Καρολάινα, από το οποίο αποφοίτησε το 1984 ο Μάικλ Τζόρνταν και έχει ως νέο προπονητή τον Μάικ Μαλόουν, που το 2023 οδήγησε τους Ντένβερ Νάγκετς στον τίτλο του ΝΒΑ.
Η εκτίμηση του «Ονόματος, Εικόνας και Ομοιότητας (NIL)» του Αβδάλα κυμαίνεται για τη νέα περίοδο από 1,2 ως 1,5 εκατ. δολάρια. Η αξιολόγησή του εκτοξεύτηκε λόγω των στατιστικών του στο Βιρτζίνια Τεκ (μ.ό. 12,1π. και 4,6ασ.), του ρεκόρ των 33 π. απέναντι στο Πρόβιντενς και της δημόσιας παραδοχής του κόουτς Μαλόουν ότι τον θέλει στους «TarHeels».
Το NCAA έχει έρθει αντιμέτωπο με δεκάδες αγωγές από το 2009 κι έπειτα. Χρονιά που ο πρωταθλητής του 1995 με το UCLA και μετέπειτα για λίγο παίκτης του Ηρακλείου, Εντ Ο’Μπάνον, προχώρησε σε μήνυση για διαφυγόντα κέρδη, όταν αντίκρισε την εικόνα του στο εξώφυλλο δημοφιλούς βιντεοπαιχνιδιού. Η πρώτη νίκη του ήταν η υποχρέωση του κολεγιακού οργανισμού να πληρώνει από 3.000 ως 5.000 δολάρια ως κόστος συμμετοχής σε μαθητές-αθλητές που δεν είχαν λάβει πλήρη υποτροφία. Η Γερουσιαστής Νάνσι Σκίνερ τάχθηκε στο πλευρό του Ο’Μπάνον, λέγοντας πως «αποκαθιστούμε τα δικαιώματα παικτών που βοηθούν ώστε άλλοι να απολαμβάνουν δισεκατομμύρια. Θέλουμε να δείξουμε στο NCAA και σε όλο τον κόσμο ότι η ισότητα πρέπει να είναι η υπερισχύουσα αξία μας».
Ο θρίαμβος των παικτών και το NIL άλλαξαν τα δεδομένα, αλλά και το παγκόσμιο και όχι απλώς το κολεγιακό μπάσκετ.
